Kadim Dostlar ™ Forum: Günümüzde Kaybolan Meslekler | Eski Meslekler - Anadolu'daki Eski Meslekler - Kadim Dostlar ™ Forum

İçeriğe atla

Yalnızca 1 dakikanızı ayırıp sitemize üye olduğunuzda, içinde daha az reklam bulunan temamızı kullanabilirsiniz ...

Aradığınız konuya ulaşamadınız mı ? Problem değil, arama Özelliğimizi Kullanabilirsiniz
GoogleKadim Dostlar Özel Arama
Facebook Sayfamıza Üye Olabilir ve Güncel Site İçeriğinden Kolayca Haberdar olabilirsiniz
Sitemize reklam vererek, sitelerinizi veya ürünlerinizi tanıtabilirsiniz
-------------------
Kurumsal Çözümler Uzmanı Erkan Okur
İnformatik: Mühendislik ve PLM Çözümleri



Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız

Günümüzde Kaybolan Meslekler | Eski Meslekler - Anadolu'daki Eski Meslekler Konuyu Oyla: -----

#1
Kullanıcı çevrimdışı   Hale 

  • Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.
  • Grup: Yönetici
  • Mesaj sayısı: 40.278
  • Kayıt tarihi: 11-Eylül 07
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Forum İtibarı: 240
Mükemmel



İçeriği Arkadaşlarınla Paylaş

Günümüzde Kaybolan Meslekler


Eski Meslekler




Attarlar (Eczanelerden önce onlar vardı)



forum



Osmanlı döneminde, usta-çırak usulüyle yetişen attarlar, ilaç yapımında kullanılan hammaddeleri satan ve ilaç hazırlayan esnaf topluluğuydu.

Bu meslek erbabı, dış ülkelerden getirilen nebati, hayvani ve cemadi hammaddeleri denilen esnaftan aldıkları maddeleri ve kendilerince hazırlanan ilaç tertiplerini satıyorlardı. Bunların arasında amel, basur, öksürük hapları, pehlivan yakısı, çocuk macunu ve yara merhemini saymak mümkün.

Kimi İstanbul attarları ise kaliteli hammadde elde etmek için bahçelerinde adaçayı, biberiye, boruçiçeği, hatmi, kekik, kudret narı, oğulotu, reyhan ve zater gibi tıbbi bitkiler yetiştirip yaprak ve köklerini zamanında toplayıp kurutarak tezgaha koyarlardı.

İstanbul' da 17. yüzyılda ilgili maddeler satan 300 macuncu, 41 gülsucu, sekiz ilaç yağı satıcısı, 70 dekçi attar, iki bin hoca attar, 35 amberci, 25 buhurcu, üç bademyağcı dükkanı vardı. Ancak 1850'lerde bu sayılarda düşüş başladı. Bunda bugünkü eczanelerin çoğalması ve hazır ilaçların ülkeye girmesi etkili oldu.





Ayvazlar (Her biri emre amade)



forum



Avrupa malikanelerindeki servantların bir benzeri olan ayvazlar, XVIII. Yüzyılda Osmanlı yaşantısına katıldı.

İşe koyulmuş, hazır bekleyen anlamına gelen bu kelime, çoğu Van yöresinden gelen ve konaklarda çalışma imkanı bulan Ermeni gençlerine deniyordu. Kimi zaman Kürtler'den de ayvazlık yapan oluyordu. Tercih sebepleri ise beden gücüne sahip işlerde becerikli olmalarıydı. Ayvaz istihdamı, Osmanlı'nın batıya açılışıyla birlikte yazın sayfiyelere kışın konakları arası ilişkilerin artmasıyla yaygınlaştı.

Konaklardaki ayvazlar bekçilik yapar, geleni karşılar, oda kapılarında emir için bekler, yemek servisi yapar, odun kırar, su taşır, çarşı Pazar işlerine bakar ve gerektiğinde kayıkçılık bile yapardı. Ayvazların ahır ya da ambara bitişik olan kaldıkları yere ise ayvaz evi denirdi. Ayvazlar kalıpsız fes, hem Ermeni hem de ayvaz olduklarını gösteren mor veya mavi bir puşi, sırtlarında sarta yada omuzdan iliklenen kapalı yelek, siyah şalvar, kaba kundura, renkli çorap ve siyah kuşak giyerlerdi. II. Meşrutiyet döneminde yaşanan kıtlıkla birlikte varlıkları sona erdi.





Cezzarlar (Seyyar kasaplar)




forum



Şehirlere yerleşimin artmasıyla birlikte pek çok esnaf gibi cezzarlar da yerleşik düzene geçti.
Esnafın henüz yerleşik hayata geçmediği eski dönemlerde cezzarlar, tıpkı ciğerciler gibi omuzlarında üzerine etler dizilmiş bir sırık, ellerinde etleri kesecek büyük bir bıçak ve bellerine bağlı bir peştemalla sokaklarda dolaşırlardı.

Mallarını satabilmek için de semiz ya da "semiz etlerim var" diye bağırırlardı. En çok satışı pazarlarda yaparlardı. Şehirlere yerleşimin artmasıyla birlikte pek çok esnaf gibi cezzarlar da yerleşik düzene geçti.





Çığırtkanlar (Olmazsa olmazlar)



forum



Herhangi bir şey üzerine ilgi toplamak, müşteri çekmek için yüksek sesle bağırtılan adamlardı.
İstanbul'da çarşı Pazar boylarında kendilerine mahsus edebiyatı olan bir tabakaydı.

Sokaklarda seyyar dolaşan satıcıların her birinde bir çığırtan çalışması zorunlu gibiydi. Bunların başında da Mahmutpaşa çarşısı ve Büyük Kapalıçarşı dükkanlarının çığırtkanları geliyordu.




Kassarlar (Havuzda kuru temizleme)



forum



Eski kayıtlarda kassar şeklinde tesadüf edilen çırpıcı kelimesi Türk diline çırpmak kökünden geldi.

Kassarlar ise özel bir şekilde inşa edilmiş taş havuzlarda halı, kilim, tülbend, keçe ve benzeri şeyleri yıkama yani suda çırparak temizleyen kişilere denirdi.





Kemankeşler (Geçmişin okçuları)




forum



Ok, Türkler' in savaşta en büyük silahları, okçuluk da barışta en büyük sporlarıydı.
Türk boyları dünyanın dört bir yanına dağılırken ok ve yayı da beraberlerinde götürürdü. Osmanoğulları da fethettikleri her diyarda bir okmeydanı inşa ederlerdi. Fetihten sonra İstanbul'da da bir okmeydanı kuruldu. II. Bayezid döneminde buraya bir de okçular tekkesi yapıldı.

Tekkede toplantı ve idman salonlarının yanı sıra hocalar için özel daireler, kemankeş denilen okçulara ücretsiz yemek dağıtan bir aşevi vardı. Ancak okmeydanında ok savurmak için okçu lisansı sayılan kabze alınması şarttı. Bunun için 900 gez (596 m) mesafeye ok düşürmek gerekiyordu.





Mahyacılar (Sadece Ramazan ve bayramlarda çalışırlardı)




forum



Kurulmadan önce kareli bir kağıt üzerine kalıbı hazırlanıp kandillerin yeri belirlenirdi.
Ramazan ve bayram gecelerinde çift minareli camilerde iki minare arasında gerili iplere kandiller asarak yazı yazma ya da şekil yapma geleneği, İslam dünyasında sadece Türklere özel olup özellikle İstanbul'da gelişmiş bir sanattı.

Mahyacılar, çifte minareli camilerin minarelerinin arasında dış mahya; Ayasofya, Sultanahmed, Süleymaniye ve Nuruosmaniye camilerine de iç mahya kurarlardı. Bir mahya için yaklaşık 8 kg yağ harcanırdı. Kurulmadan önce kareli bir kağıt üzerine kalıbı hazırlanıp kandillerin yeri belirlenirdi.






Sakalar (Günümüzün sucuların yaya hali)



forum



Eski İstanbul evlerinde su ihtiyacı çeşitli şekillerde karşılanırdı.

En basit çözüm tabii ki her evin yakınındaki çeşmelerdi. Fakat onlarda çok kalabalık olurdu. Böylece saka loncası, evlere para karşılığında su taşıyan kişileri bir araya getirdi. Bu 19. yüzyılın sonuna kadar devam etti. Saka, her gün bıraktığı kırba sayısı kadar evin kapısının kenarına tebeşirle işaret koyardı.

Ay sonunda da paralarını toplardı. Fakat hemen hemen her ay müşteriyle saka arasında para toplama zamanı gelince kavga çıkardı. Bazı kesimlerse sakalardan şikayetçiydi çünkü sakalar bazı çeşmeleri kendi mülkleriymiş gibi kullanır buradan su aldıktan sonra çeşmenin suyunu da kesip giderlerdi.





Savatçılar (Modası 150 yıl geçmedi)




forum




Arapça kara anlamına gelen sevad sözcüğünden gelen savar, gümüş üzerine kara nakışlar yapılan bir sanat dalıydı.

Savat yapılmadan önce önce bu işin tatbik edileceği eşyaların; tokaların, kemerlerin, hançer kabzalarının, tütün tabakalarının, muskaların ve dua taslarının yüzeylerine kalemkarlar tarafından çeşitli şekillerin işlenmesi gerekirdi. Bundan sonra savatçılar belirli oranlarda gümüş, bakır, kurşun ve kükürt karışımından elde ettikleri bir alaşımı dövüp tülbentten geçirerek ince siyah bir toz hazırlarlardı.

Bunu söz konusu motif, yazı ve resimlerin üzerine kuru olarak sıvayarak ekme savat, toza boraksla karıştırıp macun haline getirdikten sonra sürmek suretiyle de sürme savat yaparlardı. I. Dünya savaşı öncesinde Van'da 120 dükkanda 400 dolayında savatçı ustası ve kalfası vardı. Ayrıca Sivas, Erzincan, Trabzon ve Samsun'da da bu sanat çok gelişmişti. Öyle ki savatlı Türk tabakaları tim Avrupa'da özellikle de Paris kuyumcularında kendine yer edinmişti. Anayurdu Dağıstan olan savatçılık, Osmanlı'da 150 yıl kadar altın devrini yaşadı.





Seleciler (Ruhsatlı dilenciler)



forum



Yünden hırkaları, ellerinde alemleri, başlarında hasırdan destarları olan dilenciler 16. ve 17. yüzyıl Osmanlısı' nda yedi bin taneydi.




Tanzifatçılar (Zamanın çöpçüleri)




forum



Pirleri Verrad Berberi olan tanzifatçılar, 17. yüzyılda 500 nefer kadardı.


Üzerilerinde kırmızı ve siyah meşin kaftanlar vardı. Başlarında teke ve hamid külahları, omuzlarında uzun sırıklar üzerinde çapa demir, arkalarında müdevver ağaç tenekeler, ellerinde kazmalar, süpürge, kürek, omuzlarında zembil, harar ve har ü haşak sepetleri bulunur, ta ki kasıklarına kadar battal siyah çizmeler giyerlerdi.

Çöp çıkaram diye bağırarak sokaklarda dolaşır, evlerin kapılarını çalarak aldıkları çöpleri sırtlarındaki küfelere yükleyerek götürürlerdi. Bu kişiler çoğunlukla ermeniydi. O zamanlar şehrin meydanları gayrımüslimlere temizlettirilir, caddeleri yeniçeriler süpürür, sokakları mahalle halkı süpürürdü. Ama yine de İstanbul'un çok temiz bir şehir olduğu söylenemezdi.





Eklenen Dosya  attarlar.jpg (13,06K)
İndirme sayısı: 4 Eklenen Dosya  ayvazlar.jpg (11,81K)
İndirme sayısı: 5 Eklenen Dosya  cezzarlar.jpg (9,54K)
İndirme sayısı: 5 Eklenen Dosya  cigirtkanlar.jpg (5,23K)
İndirme sayısı: 5 Eklenen Dosya  kassarlar.jpg (8,88K)
İndirme sayısı: 5 Eklenen Dosya  kemankesler.jpg (9,19K)
İndirme sayısı: 5 Eklenen Dosya  mahyacilar.jpg (5,71K)
İndirme sayısı: 5 Eklenen Dosya  sakalar.jpg (6,29K)
İndirme sayısı: 5 Eklenen Dosya  savatcilar.jpg (5,97K)
İndirme sayısı: 5 Eklenen Dosya  seleciler.jpg (53,58K)
İndirme sayısı: 5 Eklenen Dosya  tanzifatcilar.jpg (32,5K)
İndirme sayısı: 4

Bu mesaj Hale tarafından düzenlendi: 27 Aralık 2012 Perşembe - 19:35
Düzenleme sebebi: Resim linkleri düzenlenmiştir.




1 Kullanıcı bu konuyu okuyor
0 üye, 1 misafir ve 0 gizli üye



Toplam 6 kullanıcı bu konuyu okudu.

0

#2
Kullanıcı çevrimdışı   Hale 

  • Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.
  • Grup: Yönetici
  • Mesaj sayısı: 40.278
  • Kayıt tarihi: 11-Eylül 07
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Forum İtibarı: 240
Mükemmel
Otel ve Pansiyon Rehberiniz Otel, Pansiyon, Tatil, Gezi, Seyahat ve Konaklama Rehberiniz Bütçenize uygun, keyifli bir tatil için size gezi, seyahat ve konaklama tavsiyeleri: Otel Tanıtımları, Pansiyon Tanıtımları, Tatil Tavsiyeleri, Konaklama Tavsiyeleri, Ülke Tanıtımları, Seyahat Alternatifleri, Şehir Tanıtımları, Tarihi Eserler, Antik Kentler


Keçecilik



forum



Keçe, yün, kil ya da pamuğun ıslak ortamda çiğnenip dövülerek liflerinin birbirine kaynaşmasıyla elde edilen ve örtü, yaygı, çadır, giysi yapımında kullanılan kaba kumaştır. Keçe Orta Asya’dan beri Türkler tarafından bilinmektedir. Osmanlılarda Konya, Diyarbakır, Afyon, Isparta, Uşak, Urfa, Bursa keçe üretim merkezleri olarak tanindi. Ahilik örgütleri içinde yer alan esnaf loncalarında keçecilik, önemli bir yer tutuyordu. Kalfa ve ustalar 6-7 yıl süren hairlik dönemlerinde yün ditme, yün atma, ayakla yün tepme, kalıba yün hazırlama, hamamda keçe pişirme gibi yöntemleri öğreniyorlardı.



Koşumculuk



forum



Koşum, bir koşum hayvanının araba, kağnı gibi araçlara ya da saban, pulluk gibi aletlere koşulmasını sağlayan kayış takımıdır. Koşumcu, çeşitli koşum parçalarını yapan kimsedir. İlk koşum takımlarına M.O. 4 yy’ da Mezopotamya’da rastlanmaktadır. Günlük hayatında ve meydana getirdiği uygarlıklarda atin büyük yeri olan Türkler koşum takımlarını Orta Asya’dan beri kullanmaktaydılar. Bugün koşumculuk, koşum hayvanlarının önemini kaybetmesiyle birlikte kaybolmaya yüz tutan bir meslek haline gelmiştir.



Hasırcılık



forum


Hasır, kurumuş bitki sapları ve saz gövdelerinin birbirine geçirilmesiyle örülen, genellikle taban döşemesi bazen duvar ve tavan kaplaması olarak kullanılan bir cins yaygıdır. Hasırlar, yapıldığı sazın incelik, kalınlık ve türüne göre Trablus hasırı, Mısır hasırı, Kaba hasır vb. adlar alırdı. Boyanmış sazlarla hasırlara desenler yapılırdı. Osmanlılarda hasırcılık, XVII.yy’ dan başlayarak önemli zanaat kollarından biri durumuna geldi. İstanbul’da Hasırcılar Çarşısı adıyla çarşısı bile vardı. Günümüzde hasırcılık sadece kırsal kesimde belli oranda devam etmektedir.



Nalbantlık



forum



Nalbantlık, At, eşek, katır gibi binek ve hizmet hayvanlarının toynaklarına koruma amacıyla nal çakma zanaatına nalbantlık denir. Nallar hayvanin toynağına “nal tokmağı” denen tahta tokmaklar ya da nallama adi verilen özel çekiçle çakılır. Geçmişte ulaşım, taşımacılık ve çeşitli hizmetlerde hayvanların yaygın olarak kullanılması nedeniyle, nalbantlık 20.yüzyılın ilk yarısına kadar önemini korudu. Osmanlı Ordusunda nalbant ihtiyacını karşılamak üzere,bir Askeri Baytar Mektebi’nin kurulduğu biliniyor.


Esansçılık



forum



Esansçılık, iki kapaklı dört tarafı cam bir kutu içine yerleştirilmiş küçük şişelerde esans satma isidir. Esansçılar genellikle köy, kasaba ve şehirlerin pazar yerlerinde, kahvehane, lokanta gibi toplu yasama mekanlarında dolaşır; belli ücret karşılığında bir miktar esansı bir enjektör aracılıyla müşterilerin üzerine püskürtürlerdi. Esansçılığın dev bir sektöre dönüştüğü günümüzde, eski tip esanslara ve esansçılara çok çok az rastlanmaktadır.


Semercilik



forum



Semer = Beygir, katır, eşek gibi hayvanların sırtına yük bağlamak bazen de binmek için kullanılan, ağaç bir iskeletin sazla doldurulmuş “yatak”tan oluşan üstlüğüdür. Semer genellikle ağaç, çuval ve sazdan yapılır. Yük bağlamak ve binek hayvanına rahat binmek için kullanılır. Semerler boyunlu ve çatal semer olarak ikiye ayrılır. İlk kez Araplar ve İranlılar tarafından kullanıldığı söylenir. Türklere de onlardan geçmiştir.



Kaşıkçılık



forum


Kaşıkçılık, Anadolu’da, ilk kaşığa, Çatalhöyük ve Hacılar’ da rastlanmıştır.(M.Ö. 7-6 bin yıl). Kaşıklar Anadolu’da yapıldıkları malzemeye göre adlandırılır. Önce topraktan yapılan kaşıklar daha sonra tahtadan ve madenden yapılmaya başlandı. Tahta kaşıklar daha çok şimşir, ardıç, gürgen, meşe, armut, karaağaç, gibi ağaçlardan, metal kaşıklar ,demir, bakir, pirinç, gümüş ve altından yapılır. Anadolu’da kaşıkları ile ünlü merkezler arasında Konya, Akseki, Kas, Gedi, Gevye Taraklı, Bolu, Kastamonu, Bergama, Bursa, Eskişehir, Anamur, Silifke özellikle anılabilir.



Sedefkarlık



forum



Sedefkarlık , sedef üzerinde çalışma, sedef kakma eşya yapımıdır. Bu isi yapan ustalara da sedefkar denirdi. Sedefkarlık Osmanlılar’ da önemli bir meslekti. Özellikle 16.yy’ da kendine özgü bir üslup kazanmıştı. Osmanlı Sarayında sedefkarların çalıştığı özel atölyeler vardı. Bunlar, tahtlardan saltanat kayıklarına kadar, padişahların pek çok eşyası üzerinde bu ince sanatı uygulama imkanı buluyorlardı. Bugün önemini büyük ölçüde kaybeden sedefkarlık konusunda Topkapı Sarayı’nda sedef kakmalı eşyaların restorasyonuyla ilgilenen bir bölüm bulunmaktadır.



Zembilcilik




forum


Hasırdan ya da sazdan örülerek yapılmış kulplu torbaya zembil denir. Selçuklular’ ın ve Osmanlılar’ ın günlük hayatında zembil eşyalarının büyük önemi vardı. Sanayileşmenin gelişmesiyle birlikte zembil eşyaların günlük hayat içindeki önemi büyük ölçüde kaybolmuştur. Bugün zembil eşyaları, daha çok kentlerin varoşlarında ve kırsal kesimde üretilmekte ve kullanılmaktadır.



Urgancılık



forum



Urgancılık, urgan yapım ve satış işidir.Urgan kenevir, keten, jut, pamuk gibi doğal liften yada poliamid, polyester gibi sentetik liften yapılır. İnsanlık tarihinde önemli bir yere sahip olan urgancılık mesleğinin geçmişi Antikçağa kadar uzanmaktadır. Sanayileşmenin gelişmesi, sicim ve urganların mekanik olarak üretilmesiyle birlikte günümüzde urgancılık mesleği, kaybolan meslekler arasına katılmıştır.



Taş İşçiliği



forum



Taş İşçiliği, Yerleşik hayata geçmeleriyle birlikte Türklerin hayatında taşın önemli bir yeri olmuştur. Selçuklular’ dan başlayarak Türkler, taşı sanatkarane bir şekilde islemeye, kemer ve nakış süslemeye büyük önem vermişlerdir. Han, hamam ve kervansaraylarda, bugün bile hayranlıkla izlenen benzersiz örnekler ortaya koymuşlardır. Günümüzde hem taşın öneminin azalması hem de “sanatkar” bakışın kaybolmasıyla birlikte taş işçiliği de giderek azalmaktadır.



Çömlekçilik



forum



Çömlekçilik Çömlek,topraktan yapılan ve pişirilerek sağlamlaştırılan kap, tenceredir. Çömlekçilik, Anadolu’da Cilalıtaş devrinden beri bilinmektedir. Özellikle Mersin, Çatalhöyük, Hacılar, Kültepe ve Boğazköy çömlekleriyle ünlüdür. Günümüzde bilinen en eski çanak çömlek örnekleri, Anadolu’da Çatalhöyük’te ele geçen ve yaklaşık 9000 yıl önceye ait seramiklerdir. 12.yy’ da Ortadoğu’da İslam çanak çömlekçileri sır maddesini kil hamuruyla karıştırıp saydam yumuşak porselen yapımını denemişlerdir.





Eklenen Dosya  kececilik.jpg (17,52K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  kosumculuk.jpg (17,61K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  hasircilik.jpg (16,44K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  nalbantlik.jpg (14,71K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  esanscilik.jpg (16,17K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  semercilik.jpg (15,04K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  kasikcilik.jpg (17,46K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  sedefkarlik.jpg (13,96K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  zembilcilik.jpg (16,47K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  urgancilik.jpg (18,21K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  tasisciligi.jpg (13,91K)
İndirme sayısı: 0 Eklenen Dosya  comlekcilik.jpg (11,01K)
İndirme sayısı: 0

Bu mesaj Hale tarafından düzenlendi: 27 Aralık 2012 Perşembe - 19:42
Düzenleme sebebi: Resim linkleri düzenlenmiştir.

0

#3
Kullanıcı çevrimdışı   megalit 

  • KD ™ Yeni Tanıdık
  • Grup: Üye
  • Mesaj sayısı: 4
  • Kayıt tarihi: 03-Mart 09
Forum İtibarı: 0
Henüz Tanınmıyor
Arkadaşım çok teşekkürler..
0

#4
Kullanıcı çevrimdışı   Esesli 

  • KD ™ Kadim Dost
  • Grup: Yetkili
  • Mesaj sayısı: 5.814
  • Kayıt tarihi: 01-Nisan 08
  • Gender:Male
  • Location:EsEsli
  • Interests:sinema bilgisayar seyahat
Forum İtibarı: 64
Mükemmel

Kuşaktan Kuşağa Çömlekçilik

Anadolu çömlekçiliği Avanos’ta hâlâ binlerce yıl ötesinin zamanını yaşamaktadır sanki...

Orta Anadolu’nun orta yerinde, Aksaray-Gülşehir-Kayseri kervan yolu üzerinde yer alır Avanos... Tarih boyunca nice gezginlerin yol öykülerinde “büyüleyici doğasıyla” anılan Kapadokya ve Kızılırmak’ın suladığı o bereketli topraklar, Hititlerden Friglere, Roma’dan Bizans ve Selçuklulara, onlarca kültür katmanının izlerini taşır. Anadolu’nun en büyük kral mezarlarından biri sayılan Çeç tümülüsü, Avanos’taki yerleşim izlerinin Hititlere kadar uzandığını; yöreye özgü çanak çömlekçiliğin de bu uygarlıkla birlikte başladığını gösteriyor.

Antik adı Halysin olan Avanos’un tarihi MÖ 2000’li yıllara dayanıyor. Nevşehir’in 18 kilometre kuzeydoğusunda, Kızılırmak’ın ikiye böldüğü bu ilçe, Kapadokya’nın diğer turistik ilçeleri Ürgüp ve Göreme gibi yörenin en dikkate değer çekim noktalarından biri. Neredeyse insanlık tarihinin başlangıcından beri Orta ve Kuzey Anadolu bölgelerinin önemli bir kesimini sulayıp Karadeniz’e dökülen Kızılırmak rengini, Avanos’tan alıp sularına kattığı tüflü, killi topraklardan alır. Killi çamur ise kuşaktan kuşağa aktarılan formlarla biçimlenerek Avanos’un o ünlü çanak ve çömleklerine dönüşür.


KUŞAKTAN KUŞAĞA ÇÖMLEKÇİLİK


1900’lerin başına tarihlenen konağın önünden geçip Avanos’un merkezine girildiğinde sıra sıra çömlekçi atölyeleri belirmeye başlar. Avanosluların ‘işlik’ ya da ‘çanakhane’ adını verdiği bu atölyeler, çömlekçilik geleneğini bugün de yaşatmaya çalışıyor.

Avanos, Kapadokya bölgesinde çömlekçiliğin yapıldığı tek merkez bugün. Çömlekçiliğin burada ne zaman başladığı kesin olarak bilinmiyor ama, kimi kaynaklara göre geçmişi Hititlere kadar uzanıyor. Anadolu’da çömlek yapımı Neolitik devirde, yani MÖ 7000’li yıllarda Çatalhöyük’te başlamış, MÖ 2000’lerde Mezopotamya’dan ticaret için gelen Asurlular Hititlere çömlek yapımını öğretmişler. İlk yapılan çömleklerin sargı-dolama yöntemiyle elde biçimlendirildiği; pişirimin ise genellikle açık ateşte yapıldığı bilinmekte. MÖ 3. bin yılda çömlekçi çarkı bulununca, çömlekler artık çarkta biçimlenir; pişirimde de ilkel fırınlar devreye girer. Kapsamlı kazı çalışmaları yapılmadığı için yeterli bilgi olmasa da, Hacıbektaş ve Gelveri (Güzelyurt) ilçelerinde Kalkolitik kültüre ait çanak-çömleklere rastlandığını; 20. yüzyıl başlarında Gelveri’de de çömlek yapıldığını biliyoruz. Avanos’a özgü Aksaray Çömleği’nin de Gelverili ustaların tarzıyla üretildiği biliniyor.


ÇIKRIKTAN FIRINA...

Güneş almayan, zemini toprak olan bu atölyelerde bir ya da en fazla dört tezgâh var. Kapıya yakın, ışık alan bir duvar kenarına kurulan tezgâha ise ‘çıkrık’ deniyor. Çamur teknelerinde suyla karıştırılarak bekletilen kırmızı toprak, bir süre sonra kıvamını buluyor. Çamur, ait olduğu yatağın türüne göre silisli, gevşek, yumuşak veya yağlı, sert ya da killi gibi farklı özelliklerde olabiliyor. Çamurun cinsi, kabın türünü de belirler. Ayakla çevrilen çark dönmeye başladığında, üzerindeki çamur kütlesi çömlek ustasının el hüneriyle birkaç dakika içinde incelip yükselmeye başlar ve son şeklini alır. Çarkta çekilen formlar, ‘yanalak’ denen havadar bir tezgâh üzerinde kurumaya bırakılır. O arada boyanan ve cilalanan kaplar yeterince kuruduktan sonra yaklaşık 600-700 derecelik bir sıcaklıkta pişirilir.

Avanos atölyelerinde, boyları 20 cm’den 1.5 metreye kadar değişen, çömlek, küp, testi ve güveç gibi işlevsel mutfak gereçleri bir yana, son yıllarda Hitit ve Frig gibi Anadolu’nun en eski formlarını tekrarlayan hediyelik eşyalar da üretiliyor. Büyük kentlerde, hatta Avrupa’da hediyelik eşya mağazalarında yer bulan Avanos işi testiler, antik formda çanak ve çömlek ürünleri bölgenin en önemli gelir kaynağı. İlçede bulunan büyük ölçekli birkaç yer ise bahçe çömleği üretip Avrupa’ya ihraç ediyor. Ayrıca dışarıdan gelen bazı sanatçıların yardımı ve katkılarıyla işlerinde yetkinleşip seramik duvar panoları ve artistik çalışmalar yapan atölyeler de var.

1970’lerin başında 200’den fazla atölye bulunan Avanos’ta bu gün, Çömlekçiler Esnaf Odası’na kayıtlı usta sayısı 100’ü zor buluyor. Artık elektrikli çarklarda üretim yapılıyor, kimi atölyelerin vakum presleri ve elektrikli fırınları da var ama, genç kuşaktan bu işe merak saran yok gibi görünüyor.

Bu mesaj Hale tarafından düzenlendi: 27 Aralık 2012 Perşembe - 19:28

1

#5
Kullanıcı çevrimdışı   Hale 

  • Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.
  • Grup: Yönetici
  • Mesaj sayısı: 40.278
  • Kayıt tarihi: 11-Eylül 07
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Forum İtibarı: 240
Mükemmel
Resim linkleri düzenlenmiştir.
0

#6
Kullanıcı çevrimdışı   Hale 

  • Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.
  • Grup: Yönetici
  • Mesaj sayısı: 40.278
  • Kayıt tarihi: 11-Eylül 07
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Forum İtibarı: 240
Mükemmel
Günümüzde Kaybolan Meslekler



• 9 Şubat - Türkiye Mahyacılar Günü


forum


Sultan Ahmet Camisinde bir Mahyâ: Sevelim sevilelim (Yunus Emre)
(İstanbul 13. Ekim 2006)




Bakınız,
Geleneksel Mahya Sanatı Nedir? | Mahya Ve Mahyacılık Nedir? Diğer Müslüman Ülkelerde Olmayan, Türklere Mahsus Örf, Adet Ve Kültürü
0


Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız


"Günümüzde Kaybolan Meslekler | Eski Meslekler - Anadolu'daki Eski Meslekler" İçin Anahtar Kelimeler (Keywords)
Konuyu ziyaret eden ziyaretçilerimizin Google arama motorunda kullandıkları anahtar kelimeleri içermektedir.

Google (2.157), Ой! (265), Google (192), Google (74), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (55), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (49), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (27), eski meslekler - Google'da Ara (23), eski meslekler hakkında bilgi - Google'da Ara (21), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (19), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (19), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (19), günümüzde kabul görmeyen meslekler - Google'da Ara (19), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (16), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (15), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (15), eski meslekler hakkında bilgi - Google'da Ara (14), eski meslekler - Bing (14), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (13), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (13), eski meslekler hakkında bilgi - Google'da Ara (12), eski meslekler - Google'da Ara (12), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (12), günümüzde kabul gören meslekler - Google'da Ara (11), geçmişte kabul gören meslekler - Google'da Ara (11), kaybolan meslekler nelerdir - Google'da Ara (11), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (11), günümüzde kabul gören meslekler - Google'da Ara (10), geçmişte kabul gören meslekler - Google'da Ara (10), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (10), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (10), eski meslekler - Google'da Ara (10), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (10), eski meslekler - Bing (10), Arama Govome (10), eski meslekler - Bing (10), Google (10), eski meslekler hakkında bilgi - Google'da Ara (9), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (9), eski meslekler - Google'da Ara (8), geçmişten günümüze meslekler - Google'da Ara (8), günümüzde kabul gören meslekler - Google'da Ara (8), geçmişten günümüze meslekler - Google'da Ara (8), kaybolan meslekler ve el sanatları - Google'da Ara (8), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (8), eski meslekler - Bing (8), eski meslekler ve anlamları - Google'da Ara (7), günümüzde kabul gören meslekler - Google'da Ara (7), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (7), geçmişte kabul gören meslekler - Google'da Ara (7), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (7), kaybolan el sanatlarımız nelerdir - Google'da Ara (7), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (7), günümüzde kaybolan meslekler - Google'da Ara (7), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (7), eski meslekler ve yeni meslekler arasındaki fark - Google'da Ara (7), eski ve yeni meslekler nelerdir - Google\'da Ara (7), günümüzde kaybolan meslekler - Google\'da Ara (7), eskiden kabul gören meslekler - Google'da Ara (6), günümüzde kabul gören meslekler - Google'da Ara (6), eskimeslekler nelerdir ısımleri - Google'da Ara (6), geçmişte kabul gören bir meslek - Google'da Ara (6), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (6), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (6), günümüzde kabul gören meslekler - Google'da Ara (6), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (6), eski meslekler hakkında bilgi - Google'da Ara (6), eskiden olan kaybolan meslek tanıtım - Google'da Ara (6), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (6), kaybolan meslekler ve el sanatları - Google'da Ara (6), kaybolan el sanatlarımız nelerdir - Google'da Ara (6), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (6), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (6), günümüzde kabul görmeyen meslekler - Google'da Ara (6), günümüzde kabul görmeyen meslekler - Google'da Ara (6), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (6), günümüzde kabul görmeyen meslekler - Google'da Ara (6), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (6), eski meslekler nelerdir - Bing (6), eski meslekler nelerdir - Bing (6), eskiden kabul gören meslekler - Google'da Ara (5), günümüzde kabul gören bir meslek - Google'da Ara (5), günümüzde kabul gören meslekler - Google'da Ara (5), geçmişte ve günümüzde kabul gören meslekler - Google'da Ara (5), eskiden kabul gören meslekler - Google'da Ara (5), geçmişte kabul gören meslekler - Google'da Ara (5), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (5), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (5), kaybolan meslekler nelerdir - Google'da Ara (5), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (5), eski meslekler hakkında bilgi - Google'da Ara (5), kaybolan el sanatlarımızdan halıcılık - Google'da Ara (5), geçmişten günümüze mesleklerimiz - Google'da Ara (5), eski meslekler nelerdir - Google'da Ara (5), eski meslekler hakkında bilgi - Google'da Ara (5), eski ve yeni meslekler haNGISIDIR - Google Search (5), eski ve yeni meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (5), eski meslekler ve yeni meslekler - Google'da Ara (5), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (5), geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklar - Google'da Ara (5),

"Günümüzde Kaybolan Meslekler | Eski Meslekler - Anadolu'daki Eski Meslekler " ile Benzer Konular
Eski Mısır Dilinde Adınız Nasıl Yazılıyordu
1 Yanıt - 4.440 Görüntülenme | Görmek İster Misiniz?
Aşkımız Eski Bir Roman l Ahmet Selçuk İlkan
0 Yanıt - 1.477 Görüntülenme
Anadolu'nun Teknoloji Tarihi ODTÜ'de
0 Yanıt - 2.765 Görüntülenme
Nihat'tan Eski Günlerine Dönüş Sinyali | 2 Gol Attı, Sahanın Yıldızı Oldu
0 Yanıt - 1.016 Görüntülenme | UEFA Kupası 1. Tur İlk Maçında Bate Borisov ...
Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Kayıtları Başlıyor
4 Yanıt - 55.359 Görüntülenme