Kadim Dostlar ™ Forum: [Biyoloji] Duyular - Beş Duyu | Gör­me - İşitme - Koku - Tat - Dokunma - Diğer Duyular - Kadim Dostlar ™ Forum

İçeriğe atla

Yalnızca 1 dakikanızı ayırıp sitemize üye olduğunuzda, içinde daha az reklam bulunan temamızı kullanabilirsiniz ...

Aradığınız konuya ulaşamadınız mı ? Problem değil, arama Özelliğimizi Kullanabilirsiniz
GoogleKadim Dostlar Özel Arama
Facebook Sayfamıza Üye Olabilir ve Güncel Site İçeriğinden Kolayca Haberdar olabilirsiniz
Sitemize reklam vererek, sitelerinizi veya ürünlerinizi tanıtabilirsiniz
-------------------
Kurumsal Çözümler Uzmanı Erkan Okur
İnformatik: Mühendislik ve PLM Çözümleri



Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız

[Biyoloji] Duyular - Beş Duyu | Gör­me - İşitme - Koku - Tat - Dokunma - Diğer Duyular Konuyu Oyla: -----

#1
Kullanıcı çevrimdışı   Hale 

  • Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.
  • Grup: Yönetici
  • Mesaj sayısı: 40.278
  • Kayıt tarihi: 11-Eylül 07
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Forum İtibarı: 240
Mükemmel



İçeriği Arkadaşlarınla Paylaş

Duyular - Beş Duyu



Çevremizde olup bitenleri duyu­larımızla algılar, nesneleri duyularımızla ayırt ederiz. İnsanda ve hayvanların çoğunda;


1) Gör­me
2) İşitme
3) Koku
4) Tat
5) Dokunma


Beş temel duyu vardır. Bu duyularla edinilen bilgiler (duyumlar) somut biçimde algılandığı için, gördüğümüzün, işittiğimizin, dokunduğu­muzun, koku ve tat aldığımızın her an bilin-cindeyizdir. Oysa dış dünyadaki ve vücudu­muzdaki değişiklikler üstüne bilgi edinmemizi sağlayan hareket, basınç, denge, ısı ve ağrı duyuları, bu değişiklikler bizi rahatsız edecek kadar belirgin olmadığı sürece ön plana çık­maz.


Görme Duyusu


Görme duyumuzun organı göz, sese dayalı işitme organına göre ses hızının ışık hızına oranı denli hızlı olduğu gibi geniş bir algıdır. Görüntü yolu ile algılanan nesne sayısı çok fazladır. Yakın temas olmasa da çok uzaktan çevre hakkında bilgi verebilir. Çok hızlı avcı hayvanların gözleri çok gelişmiştir. Görüntü ise insana seslerden daha fazla bilgiyi iletir ancak ayrımlaştırması zordur. Fotoğraf ile yazı arasındaki fark görsel gücü bize anımsatır. Ne ki görmeyi tamamlamak için işitme ve dokunma duyularının çok kuvvetli olması gerekir. Bakıp görmeme, görmedeki ayrımlaştırmanın önemini vurgular. Bakmak bütünseldir görmek ise ayrımlaştırma ile gerçekleşir. Bakılan bir alanda aradığını görmek için aranılan şekli bilmek gerekir bu bilgi deneyimle sağlanır. Görmenin olmadığı durumlarda insanların dokunma duyusu ve işitme duyusu daha da gelişir. Dünyaya dokunarak yaşayan yılan görme duyusunun eksikliğini dokunma duyusunu daha da geliştirerek çözer ve dokunma duyusunu geliştirerek termal olarak; ısıyla algyarak görme eksiğini üstelik fazlasıyla giderir. Teknolojinin gelişmesiyle gece görüşü elde etmek için dokunma duyusu gibi ısıyla algılayan termal dürbünler yapılmıştır.


İşitme duyusu


Kulak kepçesiyle toplanan ses dalgaları kulak yolundan kulak zarına gelir ve kulak zarını titreştirir. Zarın titreşimleri kulak kemikcikleri tarafından kuvvetlendirilip oval pencereye iletilir.
Oval penceredeki ses titreşimleri dalız içindeki sıvı ile salyangozdaki sıvıya geçer.

Ses titreşimleri salyangozdaki sıvıdan işitme duyu hücrelerine oradan da sinirlere aktarılırlar.
Sinirier tarafından alınan ses beyne iletilir ve işitme sağlanmış olur:


Kulak kepçesi >> Kulak yolu >> Kulak zarı >> Örs, çekiç, üzengi >> Oval pencere >> Dalız >> Salyangoz >> İşitme sinirleri >> Beyindeki işitme merkezi


İşitme duyusu ile gözün algılayamadığı durumlarda çevredeki değişiklikleri belirten çevre hakkında bilgi almamızı sağlarız, ana organı kulaktır ve ağız ile bağlantısı vardır. Ses hızına bağlı olarak titreşim algılanır. İnsan 16 ile 16 bin desibel arasında işitirken kediler daha üst frekanslarda köpekler ise daha alçak frekanslarda işitebilirler. Kimi canlılarda yüksek ultrasonik hızlar kullanılır. İşitme Avcı hayvanlarda çok gelişmiştir,yarasa gibi kulakları çok gelişmiş canlıların gözleri az görür. Seslerin ayrımlaştırılması birbirinden ayrılması çok önemlidir ortama sağlanan uyum giderek sesleri ayrımlaştırırak bir senteze varmamızı kolaylaştırır. İşitme duyusu az olan canlılar dokunma ve görme duyusu ile işitmenin eksiğini gidermeye çalışırlar ki seslerin havadaki ritm etkisi dokunma duyusu ile giderilebilmeye uygundur. Ne ki işitme ayrımlaştırılamadığında bir ses, bir gürültüdür. Çağlayan sesini yıkılan kaya sesinden ayırmak için bilgi gerekir. Bu bilgi deneyimle kazanılır. Genelde gördüğümüz bir duyunun kaybı ile diğerlerinin daha çok çalıştığı ve birinin fazla gelişmesiyle diğerlerinin görevi ona terk ettiğidir. Görme duyusu çok kuvvetli olanların işitmesinin diğerlerine göre az olması salt bir teori değildir.


Koku Duyusu




forum



Öbür işlevlerinin yanı sıra, burnun temel görevlerinden biri de kokuları ayırt etmektir. Koku alıcıları denen özel sinir hücreleri burnun içinde, organın tam tepesine ve gerisine rastlayan bölümde bir katman oluşturacak biçimde yerleşmiştir. Burada, yaklaşık bir posta pulu büyüklüğünde yer kaplayan 5 milyon kadar koku hücresi bulu­nur. Bazı nesnelerin, sözgelimi bir gülün ya da yanan bir kömür parçasının kokulu olması havaya küçük parçacıklar yaymasından ileri gelir. Normal olarak soluk alırken, burun deliklerimizden giren havanın çoğu doğrudan boğazımıza gittiği için çok az koku alırız ya da hiç almayız. Oysa burnumuzu kokulu bir cisme yaklaştırıp havayı iyice içimize çektiği­mizde, burnun içindeki dokular açılıp genişleyerek duyu hücrelerinin bulunduğu üst bölü­me daha çok hava gitmesini sağlar. Böylece koku parçacıkları çevreye dağılmadan bu hücrelere ulaşır; burnun içindeki hücrelerin salgıladığı sümüksü maddede (mukusta) çö­zünür ve kokunun türüne göre belirli hücrele­ri uyarır. Bu durumda kokuyu olanca keskinliğiyle algılayabiliriz. Kokunun kaynağına ne kadar yaklaşılırsa havadaki koku parçacıkları da o kadar yoğunlaşır. İnsanların biraz çaba göstermekle 3.000'in üstünde kokuyu tek tek ayırt edebilecekleri sanılıyor.

Yaşamını sürdürebilmek için avlanmak ya da daha güçlü düşmanlarına yem olmamak için sürekli çevresini kollamak zorunda olan hayvanların koku duyusu insanlarınkinden çok daha güçlüdür. Rüzgârın esiş yönü uygun olduğunda, bir geyik 800 metre ötedeki bir avcının kokusunu alabilir. Köpekler bir tavşa­nın ardında bıraktığı hafif kokuyu ya da koşarken ezip geçtiği otların kokusunu alarak iz sürebilirler. Koku duyusu bu kadar geliş­memiş olan insan, üstelik duyduğu kokulara kolayca alışır. Hafif bir kokuyu birkaç dakika kokladıktan sonra artık o kokuyu duymaz oluruz.


Tat Duyusu




forum


Dört temel tat dilin değişik bölümlerindeki sinir uçlarınca alınır.




Tat alıcıları ağzın içinde, tat tomurcukları denen küçük hücre kümeleri halinde toplan­mıştır. Bu tomurcukların çoğu dilin üzerinde bulunur; bir bölümü de ağız boşluğunun içine ve boğazın gerisine doğru dağılmıştır. Erişkin bir insanda, her biri yaklaşık 30 duyu hücre­sinden oluşan 9.000 kadar tat tomurcuğu vardır. Çocuklarda bu sayı daha fazladır.

Yiyecek ve içecekler tatlı, tuzlu, ekşi, acı gibi dört temel tadın ve çeşitli kokuların bir karışımıdır. Aslında yiyeceklerin tadı daha çok kokularla belirginleşir. Üşüttüğümüz için burnumuz tıkalı olduğunda yiyeceklerin ko­kusunu alamayız, bu yüzden yiyip içtiklerimiz bize tatsız gelir. Katkısız şekerli suyun tadın­dan da pek hoşlanmayız, ama içine biraz çilek kokusu katıldığında bu içeceğin "tadı değişir" ve hoşumuza gider.

Ağzımızda değişik tatları algılayabilen ayrı ayrı tat tomurcukları vardır. Tatlıya ve tuzluya duyarlı olan tomurcuklar en çok dilin ucunda, ekşiye duyarlı olanlar iki yanında, acıya duyarlı olanlar ise arka bölümünde toplanmıştır.


Dokunma Duyusu


Bir cismin nerede bulunduğunu, biçimini, dokusunu, örneğin sert mi yumuşak mı, pürtüklü mü yoksa kaygan ya da yapışkan mı olduğunu dokunma duyumuzla anlarız. Dış dünyayı ve nesneleri tanımamızda çok önemli rol oynayan bu bilgiler bütün vücudumuzu saran derideki duyu sinirleriyle beynimize ulaşır. Ama vücudumuzun her noktası bu açıdan aynı duyarlıkta değildir. Örneğin kolumuzun üst bölümünde hafifçe dolaştırılan ince bir tüyü bazen hiç hissetmeyebiliriz.




forum



Çünkü deriye gömülü olan dokun­ma alıcıları, yani duyu sinirlerinin uçları bu bölümde oldukça seyrektir ve deriye değdirilen tüy bu alıcıların bulunmadığı yerlere rastlayabilir. Oysa ellerimizdeki ve yüzümüzdeki alıcılar birbirine çok yakın gruplar halin­de kümelenmiştir; özellikle parmak uçların­daki derinin her santimetre karesinde 150'den çok dokunma alıcısı bulunur.


Diğer Duyular


Sıcaklık Duyusu


Sıcaklık duyusundan sorum­lu olan alıcılar da gene derinin her yanına dağılmış olan duyu sinirlerinin uçlarıdır. Bun­lardan bazıları sıcağı, bazıları soğuğu algılar. Aslında insanda sıcaklık duyusunun sınırları çok dardır. Isı çok yükseldiği ya da donma noktasının altına düştüğü zaman insanın so­ğuk ya da sıcak duyumları daha çok bir ağrı duyumuna dönüşür. Üstelik öbür duyuların çoğunda olduğu gibi sıcaklık duyusunda da daha önce edinilmiş duyumların etkisi kolay kolay silinmez. Örneğin bir elimizi soğuk suya, öbürünü sıcak suya sokup birkaç dakika beklettikten sonra ikisini de hemen ılık suya tuttuğumuzda, ılık su, soğuk sudan çıkan elimize sıcak, sıcak sudan çıkan elimize soğuk gelecektir.


Ağrı Duyusu


Ağrı duyusu tehlike işareti vererek bizi uyardığı için sağlığımız açısından çok önemlidir. Bu duyu olmasaydı insan hiç farkına varmadan sürekli olarak bir yerlerini kesebilir, yakabilir ya da incitebilirdi. Hasta­landığımızı haber veren de gene ağrı duyuşu­dur. Ağrı verici uyarıları alabilen duyu sinirle­rinin uçları derinin büyük bölümünde nere­deyse aralıksız denecek kadar sık yerleşmiş­tir. Yalnız vücudun bazı yerlerine, örneğin bacakların dize kadar olan bölümünün (uy­lukların) dış yüzüne bir iğnenin ucuyla doku­narak hiç ağrı duyulmayan noktalar saptana­bilir. Ama iğne iyice batırıldığında daha derindeki bir sinire rastlayacağından ve sinir­lerin çoğu da ağrıya duyarlı olduğundan bu duyarsız noktalar bulunamaz.


Hareket Duyusu


Bu duyu aracılığıyla edin­diğimiz duyumlar öbürleri kadar somut olma­dığından hiç farkına varmayız; oysa beynimiz en küçük bir hareketi bile bu duyumlara dayanarak yönlendirdiği için bu duyunun önemi çok büyüktür. Kaslardaki ve kirişler­deki bazı duyu sinirlerinin uçları her kas ya da kiriş lifinin gevşemesine, kasılmasına ilişkin bütün bilgileri beyne iletir; beyin de kol ve bacakların hareketlerini denetlemek, vücu­dun dik durmasını sağlamak üzere bu bilgiler­den yararlanır. Kısacası hareket duyusu olma­saydı insanın bütün hareketleri sarsak ve düzensiz olurdu.

Gözlerimiz kapalıyken bir elimizi örneğin yana doğru büküp, parmaklarımızdan birini kıvırdıktan sonra gözlerimizi açmadan öbür elimize de aynı konumu verebiliriz. İşte bunu sağlayan hareket duyuşudur. Kas ve eklem­lerdeki kasılma alıcıları parmakların ne kadar bükülmüş olduğunu beyne bildirir; böylece beyin öbür elin parmaklarının da aynı biçim­de bükülmesini sağlar. Kısacası, piyano çal­mak, daktilo makinesi kullanmak ya da dan­tel örmek gibi beceri gerektiren hareketler bu duyunun yardımı olmaksızın yapılamaz.

Ayak tabanlarındaki ve vücudun başka bölümlerindeki duyu hücreleri de dik durma­mıza ve sözgelimi paten yaparken ya da dar bir yerde yürürken dengemizi korumamıza yardımcı olur. Bu hücreler ayak tabanının çeşitli bölümlerine ne kadar basınç bindiğini saptayarak vücudun hangi yana eğildiğini beyne bildirir. Düşmek üzere olduğumuzu haber vererek vücudumuzu düzeltmemize yardımcı olan da gene bu duyudur.


Denge Duyusu


Denge sağlamamızda hare­ket ve görme duyularımıza da önemli görevler düşer, ama asıl denge organı içkulaktadır. İçkulaktaki iki küçük boşluğun içini döşeyen duyu hücreleri, başın her hare­ketinde ve konumunda şiddeti değişen yerçe­kimi kuvvetine son derece duyarlıdır. Ayrıca, gene içkulaktaki üç küçük yarım daire kanalı­nın içini dolduran sıvı başın en küçük hareke­tinde çalkalanır. Bu sıvının, kanalların içini döşeyen duyu hücrelerine doğru akmasıyla hücreler başın hangi yöne eğildiğini beyne bildirir. Böylece kendi çevremizde döndüğü­müz zaman dengemizi koruyabiliriz.

Bütün bu duyu alıcıları ve duyu sinirlerinin uçları, aldıkları uyarıları duyu sinirleri aracılı­ğıyla beyne iletir. Bu mesajı, yani sinir iletisinin şiddetini ve vücudun neresinden geldiğini yorumlayan beyindir.




1 Kullanıcı bu konuyu okuyor
0 üye, 1 misafir ve 0 gizli üye



Toplam 1 kullanıcı bu konuyu okudu.

0


Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız


"[Biyoloji] Duyular - Beş Duyu | Gör­me - İşitme - Koku - Tat - Dokunma - Diğer Duyular" İçin Anahtar Kelimeler (Keywords)
Konuyu ziyaret eden ziyaretçilerimizin Google arama motorunda kullandıkları anahtar kelimeleri içermektedir.

Google (32), beş duyu organımızın resimleri - Google'da Ara (24), beş duyu ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (19), 5 duyu organlarımız ile atasözleri - Google'da Ara (17), beş duyu organımızla ilgili atasözü ve deyimler - Google'da Ara (16), beş duyu organımızın görevleri - Google'da Ara (10), beş duyu organımız resimleri - Google'da Ara (10), beş duyu organımızın görevleri - Google'da Ara (8), beş duyu organı ile ilgili atasözü ve deyimler - Google'da Ara (7), dokunma ile ilgili deyim - Google'da Ara (7), hayvanlar işitme duyuları - Google'da Ara (6), beş duyu organı ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (6), beş duyu organımız ve görevleri - Google'da Ara (6), beş duyu organı resimleri - Google'da Ara (6), beş duyu organımızla ilgili sunumlar - Google'da Ara (5), duyularla iletişim resimleri - Google'da Ara (5), 5 duyu organımız resimleri - Google'da Ara (5), beş duyu organımızla ilgili şiir - Google'da Ara (5), 5 duyu organıyla ilgili şiir - Google'da Ara (5), beş duyu organımız ile ilgili oyun - Google'da Ara (5), BEŞ DUYU ORGANI İLE İLGİLİ DEYİMLER - Google'da Ara (5), 5 duyu organımız ile ilgili atasözleri ve deyimler - Google'da Ara (5), beş duyu resimleri - Google'da Ara (5), beş duyu organımızla ılgılı sıır - Google'da Ara (5), beş duyu organımızın resimleri - Google'da Ara (5), beş duyu organı ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (4), beş duyu organımız ile ilgili atasözü - Google'da Ara (4), 5 duyu organımızla ilgili deyimler - Google'da Ara (4), beş duyu organımızın görevleri - Google'da Ara (4), duyu oranlarının görevleri - Google'da Ara (4), beş duyu görevleri - Google'da Ara (4), beş duyu organımız gorevleri - Google'da Ara (4), beş duyu organı ve görevleri - Google'da Ara (4), beş duyu organımızla ilgili şiir - Google'da Ara (4), beş duyuyla ilgili şiir - Google'da Ara (4), beş duyu organımızın görevleri - Google'da Ara (4), duyu organları İLE İLGİLİ ATA SÖZLERİ - Google'da Ara (4), 5 duyu organımız ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (4), duyu organlarımız olmasaydı - Google'da Ara (4), Google (4), beş duyu organımızla ilgili atasözü ve deyim - Bing (4), beş duyu organımızın görevleri - Google'da Ara (4), beş duyu organımızın görevleri - Google'da Ara (4), beş duyu organımızla ilgili şiirler - Google'da Ara (4), beş duyu organımız ile ilgili atasözleri ve deyimler - Google'da Ara (4), beş duyu organı ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (4), biyoloji duyular - Google'da Ara (4), duyu organları ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (3), 5 duyu organımızı nasıl koruyabiliriz - Google'da Ara (3), 5 duyu organımız ile ilgili deyimler - Google'da Ara (3), beş duyuyla ile ilgili şiir - Google'da Ara (3), beş duyu ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (3), duyu organlarımızla ilgili atasözleri - Bing (3), beş duyu urganımız resimleri - Google'da Ara (3), beş duyu organı ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (3), duyu organlarımızla ilgili şiir - Google'da Ara (3), 5 duyu organımızla ilgili deyimler - Google'da Ara (3), duyu organımızla ilgili şiir - Google'da Ara (3), beş duyu organıyla ilgili şiir - Google'da Ara (3), koku ile ilgili deyimler - Google'da Ara (3), dokunma ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (3), beş duyu organı ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (3), beş duyu organıyla ilgili atasözü - Google'da Ara (3), beş duyu organımız ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (3), beş duyu organı ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (3), beş duyu organımız ile ilgili atasözleri - Google'da Ara (3), beş duyu organı ile ilgili deyim ve atasözleri - Google'da Ara (3), 5 duyu organı ile ilgili atasözü ve deyimler - Google'da Ara (3), beş duyu organımız ile ilgili atasözü - Google'da Ara (3), www.duyuorganı - Google Search (3), 5 tane duyu organımızla ilgili şiir - Google'da Ara (3), dokunma ile ilgili atasözü - Google'da Ara (3), bir insanların duyuları ilgili atasözü ve deyimler - Google'da Ara (3), 5 duyu organımız resimleri - Google'da Ara (3), beş duyu organımız ve görevleri RESİMLİ - Google'da Ara (3), beş duyu organımızın görevleri - Google'da Ara (3), beş duyu organımızın görevleri - Google'da Ara (3), beş duyu organımızla ilgili resimler - Google'da Ara (3), Google Custom Search (2), beş duyu organımızın resimleri ve görevleri nedir? - Yahoo! Search Results (2), beş duyu organının resimleri - Bing (2), Arama V9 (1), Bing : 5duyu organıyla sıır (1), Bing : Duyu egitimi gorme ve isitme (1), (1) bes duyu organı resimler - Web Search Results (1), beş duyu organımızla ilgili atasözleri - Bing (1), Google (1), (1) beŞ duyu organi atasÖzlerİ - Web Search Results (1), Arama V9 (1), Arama V9 (1), diger duyu organlarıyla İlgİlİ hangi aksakliklarin oldugu - Bing (1), Beş Duyu Organının Resimleri - Bing (1), beş duyu organımızla ilgili sunum - Bing (1), beş duyu organımız resimleri - Bing (1), beş duyu organı google görseller - Yahoo Turkey Arama Sonuçları (1), Funmoods - web search results - beş duyu organımız ve iletişim (1), (1) beş duyu organımız resimli - Web Search Results (1), (1) koku ile deyimler - Web Search Results (1), işitme organından dilile ilgili sorular - Bing (1), duyu organlarının ıslevlerı - Bing (1),

"[Biyoloji] Duyular - Beş Duyu | Gör­me - İşitme - Koku - Tat - Dokunma - Diğer Duyular " ile Benzer Konular
Kabe | Kabe'nin Diğer İsimleri - Fiziksel Özellikleri - Konumu - İnşaat Tarihi - Kabe'nin Örtüsü - Kabe'nin Kapısı Ve Anahtarı
12 Yanıt - 55.466 Görüntülenme | Kabe'nin Yeniden İmarı Ve Peygamberimizin Hakemliği
[Biyoloji] Kalp Nedir? | Kalbin Anatomisi - İletim Sistemi - Damarları - Kapakları - Kalbimiz Nasıl Çalışır? Kalp Sesleri Nedir? Kalbin Atışının Üç Boyutlu Ultrasonografide Görünümü
3 Yanıt - 19.009 Görüntülenme | Kalp hayati bir organdır.
İstiklal Marşı | İstiklal Marşı'nın Seçilmesi, Diğer Altı Şiir
3 Yanıt - 13.383 Görüntülenme | Hakkıdır, hakk'a tapan, milletimin istiklal!
Koku Ailesi
0 Yanıt - 398 Görüntülenme
Fen ve Teknoloji Dersi | Vücudumuzdaki Duyu Organları - Yapıları ve Görevleri
1 Yanıt - 46.664 Görüntülenme | Görme - İşitme - Koku Alma - Tat Alma - Dokunma