Linkleri görmek için lütfen Giriş Yapın veya Kayıt Olun ...)

Bir dönemler binlerce kisinin tanik oldugu kurban etme ritüellerinde canli canli gömüler insanlar –ve hayvanlar– Meksika’daki Ay Piramidi’nin sirlarini gözler önüne seriyor.


Kana susamis Azteklerin dahi, Teotihuacán'i ilk gördükleri anda yüreklerini saygi ile karisik bir korku kaplamisti. Azteklerin Meksika ortalarina kadar ilerledikleri 13. yüzyila gelindiginde, bir dönemlerin bu hareketli kenti gizemli kuruculari tarafindan çoktan terk edilmisti bile. Altin çagini IS 400 dolaylarinda yasayan kentin ortasinda yer alan büyük tören alani, gür çaliliklarin olusturdugu kalin bir örtüyle kapliydi. Alana adini Aztekler verdi ve en görkemli yapi ve anitlari da –Günes Piramidi ve Ay Piramidi– kendi inanislari dogrultusunda onlar tanimladi.

Bazi yapilarin mezar olduklari varsayimindan yola çikarak anayola Ölüler Sokagi adini verdiler. Daha sonra anlasildigi üzere Azteklerin bu varsayimi esrarengiz bir biçimde isabetliydi. Yakin dönemlerde Meksika'nin Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü'nden Rubén Cabrera Castro ile Aichi Üniversitesi'nden (Japonya); Saburo Sugiyama baskanliginda yapilan kazilarda, zengin ama bir o kadar da ürkütücü gömütler ortaya çikarildi. 43 metre yükseklikteki tas yapinin altinda tünellerle derine inen arkeologlar bes gömüt alani buldu. Arkeologlarin son toprak katmanini da temizlemeleriyle birlikte ortaya vahset görüntüleri –kesik baslar ile yabanci savasçilar ve yüksek rütbeli kisilerin, etçil memelilerin, yirtici kuslarin ve ölümcül sürüngenlerin kemikleri– çikti.

Kanitlar, tüm kurbanlarin piramit insaatinin birbirini izleyen evrelerini kutsamak amaciyla yapilan ritüeller sirasinda öldürüldüklerini gösteriyor. Yaklasik IS 200'e tarihlenen en erken kurban ritüeli, yapinin oldukça büyük bir bölümünün tamamlandigi evreye ait. Büyük olasilikla yarali bir savas esirinin, canli canli –elleri arkadan baglanmis bir halde– gömüldügü düsünülüyor. Çevresi, mitolojik güç ve askeri kudreti simgeleyen ve bazilari canli haldeyken kafeslerin içinde gömülmüs olan hayvanlar –pumalar, bir kurt, kartallar, bir sahin, bir baykus ve çingirakli yilanlar– tarafindan sarilmis olabilir. Incelikle islenmis sunular arasinda obsidyen silahlar ve gömütün adanmis olabilecegi bir savas tanriçasina ait yekpare yesil tastan bir figürin de var. Birbirini izleyen her bir gömüt farkliydi, ama tümü ayni amaca hizmet ediyordu. Sugiyama, "Insanlari kontrol altinda tutmak, hükümdarlarinin isteklerini yerine getirmeleri konusunda ikna etmek için insan kurban etmek önemliydi" diyor.


National Geographic Türkiye...