Kadim Dostlar ™ Forum: Devlet Dili Türkçe | Resmi Ve Resmi Dil - Karamanoğlu Mehmet Bey'den Önce Ve Sonra - Kadim Dostlar ™ Forum

İçeriğe atla

Yalnızca 1 dakikanızı ayırıp sitemize üye olduğunuzda, içinde daha az reklam bulunan temamızı kullanabilirsiniz ...

Aradığınız konuya ulaşamadınız mı ? Problem değil, arama Özelliğimizi Kullanabilirsiniz
GoogleKadim Dostlar Özel Arama
Facebook Sayfamıza Üye Olabilir ve Güncel Site İçeriğinden Kolayca Haberdar olabilirsiniz
Sitemize reklam vererek, sitelerinizi veya ürünlerinizi tanıtabilirsiniz
-------------------
Kurumsal Çözümler Uzmanı Erkan Okur
İnformatik: Mühendislik ve PLM Çözümleri



Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız

Devlet Dili Türkçe | Resmi Ve Resmi Dil - Karamanoğlu Mehmet Bey'den Önce Ve Sonra 1924 Anayasası,Türkçenin “resmî dil” olduğu belirtilmiştir Konuyu Oyla: -----

#1
Kullanıcı çevrimdışı   Hale 

  • Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.
  • Grup: Yönetici
  • Mesaj sayısı: 40.278
  • Kayıt tarihi: 11-Eylül 07
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Forum İtibarı: 240
Mükemmel



İçeriği Arkadaşlarınla Paylaş

Devlet Dili Türkçe




Karamanoğlu Mehmet Bey'den Önce ve Sonra


Resmî ve Resmî Dil



“Devlet dili” veya “resmî dil” ifadelerini hepimiz duymuşuzdur. “Resmî” ve “Resmî dil” kelime ve terimine, sözlüklerde şu karşılıklar verilmektedir:


Türkçe Sözlük: (TDK.1998)

Resmî:

1-
Devletin olan; resmî memur, resmî daire

2- Devletin usûlünce olan; resmî muamele, resmî müracaat


Kamus-ı Türkî: (Şemsettin Sami,1901)

Resmî:
Devlet tarafından veya devlet manasına olan; ilân-ı resmî, tevcihat-ı resmî


Doğan Büyük Türkçe Sözlük: (D. Mehmet Doğan, 2003)

Resmî:

1-
Devlet tarafından veya devlet manasına olan,
2- Devlete ait,
3- Devletçe tesbit edilen usûllere uygun şekilde yapılan.


Resmî dil: Bir devletin resmî yazışmalar ve öğreti sisteminde kullanılmasını kabul
ettiği dil.


Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi: (Dergâh yay.)

“Devlet dili, (resmî dil): Resmî yazışmalarda kullanılan ve çok defa hususî bir üslûba sahip bulunan dile devlet dili denir.”

Sözlüklerimizdeki “resmî” kelimesine ve “resmî dil” terimine verilen karşılık veya açıklamalardan hareketle biz de “resmî dil” terimini şöyle tarif edelim:

“Resmî dil, millî sınırlar içinde devletçe varlığı kabul edilen, devlete ait yazışmalarda ve öğretimde kullanılma mecburiyeti bulunan ve bu mecburiyeti kanunla tespit edilen dildir”.


Göktürk ve Uygur Devleti’nde


Türkçe, ilk yazılı metinlerimizin bulunduğu 8. yüzyıldan günümüze kadar Türk milletinin dili olarak, Türk devletlerinin resmî dili olma özelliğini korunmuş ve sürdürmüştür. Dilimizin ilk yazılı metinleri olan Göktürk Kitabeleri, zamanın büyük devlet adamları Bilge Kağan ve Kültigin adına ve onların ağzından yazılmıştır. Kitabeler, bu büyük Türk devlet adamlarının, Türk milletine “ebedî hitabı” dır ve hattâ “millete hesap vermesi” dir. Dolayısıyla Türkçe bu kitabelerde “devlet dili” veya “resmî dil”dir.

Kitabelerde, “Türk beyleri, milleti, bunu işitin! Türk milletini toplayıp il tutacağını burada vurdum. Yanılıp öleceğini yine burada vurdum. Her ne sözüm varsa ebedî taşa vurdum. Ona bakarak bilin” denilmektedir.1 Burada, taşlara yazılan bilgileri “okuyup öğrenin” tavsiyesi yer aldığına göre, halkın yaygın şekilde okuyup yazma bildiğini, dolayısıyla öğretiminin de bu dil ve alfabe ile yapıldığını düşünebilir, böyle düşünmekte de bir yanlışlık bulunmadığını söyleyebiliriz. Nitekim Azerbaycanlı Prof. Dr. Ali İsa Şükürlü de 8. yüzyıl Türkçesinin ve Göktürk alfabesinin çok geniş bir coğrafyada kullanıldığını ve okullarda öğretildiğini savunmaktadır.2

Türkçe, Göktürklerden sonra Uygurlar devrinde de varlığını gelişerek sürdürmüş, devlet dili olma özelliğini korumuştur.


Karahanlı Devleti’nde

İslâmiyet’in kabulünden önce, Göktürk ve Uygur devletlerinde “devlet dili” olarak kullanılan dilimiz, İslâmiyet’in kabulünden sonra kurulan Türk devletlerinde de devlet dili olma özelliğini sürdürmüştür.

İlk Müslüman Türk devleti olarak bildiğimiz Karahanlı Devleti 'nde de Türkçe devletin dili, resmî dil olarak kullanılmıştır. Türk kültürünün temel eserlerinden Kutadgu Bilig’in yazarı, daha doğrusu şairi Yusuf Has Hâcip, devletin üst kademe idarecilerindendir. “Hâcip” veya “Has Hâcip” İslâm devletlerinde ve özellikle Karahanlı Devleti'nde önemli bir bürokratik unvandır. Kutadgu Bilig'in mütefekkir şairi Balasagunlu Yusuf, “eserini Balasagun'da yazmaya başlamış, sonra Kâşgar'a giderek orada tamamlamış ve Tavgaç Kara Buğra Hanlar Hanı'nın huzurunda okumuştur. Hükümdar, şairin kalem kudretini takdir ederek, ona iltifat etmiş ve yanına alarak “Has Hâcip” unvanını vermiştir. Bundan dolayı adı Yusuf Hac Hâcip veya Yusuf Uluğ Has Hâcip diye meşhur olmuştur.3

Yukarıda da belirttiğimiz gibi “Has Hâciplik”, Karahanlılar sarayında vezirlikten, ordu kumandanlığından sonra en mühim mevkidir.4

Bütün Türk kültürünün âdeta bir hazinesi olan Divanü Lügati't-Türk adlı ünlü eser de Kaşgarlı Mahmut tarafından Karahanlılar devrinde yazılmıştır. Bu eserin yazarı büyük Türk milliyetçisi ve dilcisi Kaşgarlı Mahmut, eserinde de belirttiği gibi “nesepçe Türklerin en ileri gelenlerinden”dir. Eserindeki bilgilerden Kâşgarlı Mahmut'un, Karahanlı ailesin değilse bile, Karahanlı ailesinin çevresindeki yüksek Türk aristokrasisine mensup olduğu anlaşılmaktadır. 5

Yusuf Has Hacip ve Kâşgarlı Mahmut gibi iki büyük Türk'ün eserlerinin ve şahsiyetlerinin Karahanlı Devleti içindeki yeri ve itibarları da gösteriyor ki Türk dili Karahanlılar devletinde de bu devlet dilidir, resmî dildir.


Selçuklu Devleti’nde


Türkçe, devlet dili olma açısından Selçuklular devrinde bazı tarihî ve coğrafi olumsuzluklar, zaruretler yüzünden, bir süre sadece yazışmalarda kullanılamamıştır. Bu durumu, Türkçe'nin “devlet dili olmadığı” veya “olamadığı” anlamında yorumlayanlar vardır. Bu yorumu yapanlar, Türkçenin ancak Karamanoğlu Mehmet Beyin 15 Mayıs 1277'de yayımladığı bildirilen fermanla “ilk defa” devlet dili olduğu gibi yanlış bir kanaati yaygınlaştırmaktadır. Bazı kesimler, bu anlayışla 15 Mayıs 1277 tarihini “Türkçenin devlet dili olma bayramı !” olarak kutlamaktadırlar.(6)

Selçuklular devrinde devlet yazışmalarında Türkçenin kısa bir süre de olsa kullanılamamış olmasının birtakım sebepleri vardır. Durumu iyi ve doğru değerlendirmek için devrin siyasî, sosyal ve coğrafî şartlarını iyi anlamak gerekir. Eğer bunu yapamazsak, Anadolu'yu Türkleştirip vatanlaştıran ve bize miras bırakan atalarımızı, Türklüklerini, millî şuurlarını unutmak ve kaybetmekle suçlamış oluruz. Bu da tarihî bir haksızlık ve insafsızlık olur. Selçuklular devrinde devletin yazışmalarında bir süre Farsçanın kullanılmış olmasının sebebi, millî şuur zaafı değil, siyasî ve sosyal yapının getirdiği zaruretlerdir.


Ünlü tarihçi Prof.Dr. Faruk Sümer, bu zarurî sebepleri şöyle izah ediyor:


“İran Selçuklu Devleti’nin mülkî teşkilâtında vezirlikten tahsildarlığa kadar bütün hizmetlerde İranlılar kullanılıyordu. Esasen Türk unsuru, yerli unsura nazaran sayıca az idi. Bu sebeple hükümdarlar Farsça öğreniyorlar ve mülkî devlet memurları ile daha ziyade bu dilde konuşuyorlardı. Bununla beraber, hanedan mensuplarının kendi ana dillerini unutmuş olduklarını düşünmek mümkün olmadığı gibi Türk geleneklerini de devam ettirmişlerdir. Esasen bir çoğunun annesi Türk olduğu gibi, kendilerini büyütüp terbiye eden atabeyleri de Türk'tü. Orduları ise, yeni katılan unsurlar ile daima Türk kalıyordu. Selçuklu devri Türkleri, dahil bulundukları İslâm medeniyetinin tesiri altında kalmış olmakla beraber işaret edildiği gibi, dillerini muhafaza etmekte ve geleneklerini yaşatmakta idiler. Bunlar ve diğer birçok hususlarda, onlar, Arap ve Acemlerden ayrılıyorlardı. Türklerin bu unsurlar ile yaşamaları, onlardaki kavmiyet şuurunu zayıflatmamış, belki de kuvvetlendirmişti."(7)


“Selçukluların gerek İran ve gerek Anadolu'da mülkî teşkilâtta yerli İranlıları kullanmaları resmî dilin Farsça olması, sadece amelî (pratik) gayelerle ilgilidir. Çünkü sultanlar kendi kavimlerinden (başka her zaman ve her yerde devletler için hayatî bir ehemmiyeti haiz buluna maîi saha olmak üzere) devletin mülkî teşkilâtında vazife görebilecek yeter derecede eleman bulamıyorlardı. Farsçanın sadece yazışmalarda, devlet dili olarak kullanılmasının, Türkçenin terk edildiği manasına gelmediğini de hemen hatırlatmalıyız. Yine başka kültür ve coğrafyalar üzerinde devlet kuran Moğollar ve Araplar da aynı yola başvurmuşlardır."(8)

Selçuklu sarayında yazışma dili olarak Farsça kullanılırken, devlet ve saray işlerinde, orduda sözlü olan her şeyin “Türkçe ile yürütüldüğünü”, Prof. Dr. Tahsîn. Banguoğlu “Devlet Dili Türkçe'' adlı tebliğinde şöyle açıklıyor:

“Kendileri de Türk olan hükümdarların, devlet adamlarının bir Türk memleketinde yabancı dillerde hükümet sürmeleri çok garip görünür. Ancak bu dillerin devlet dili olarak kullanılışını, oldukça dar bir manada almak gerekir... Sarayın ve ordunun konuşma dili Türkçedir. Devlet kapısında sözlü olan her türlü muamele Türkçe görülür. Saray çevresinden uzaklaşıldıkça her türlü işin Türkçe olarak yürütüldüğünü, özellikle valilerin, beylerin halk ile olan bütün işlerini Türkçe gördüklerini tahmin edebiliriz. Bu arada Türkçe, resmî bazı yazılarda da kullanılmış olmalıdır."(9)

Selçuklu Sultanı Melişah'ın şahsî mektuplarını Türkçe yazdığını, yukarıdaki bilgilere eklersek durumu biraz daha aydınlatmış oluruz.(10)


Beylikler Devrinde


Türkçe, İran coğrafyasında kurulan “Büyük Selçuklular” devleti zamanında devlet yazışmalarında kullanılma açısından yine de bir sarsıntı geçirmiştir. Ancak 13. yüzyılda Anadolu sahasında bilhassa beylikler devrinde tam bir inkılâp havasında şahlanışa geçmiştir. Bunda yeni göçlerle nüfus yoğunluğunun artması, yeterli insan gücünün yetişmesi ve Türkmen beylerinin rolü olmuştur.

Türkçenin devlet dili olması konusunda, Karamanoğlu Mehmet Beyin fermanının sanıldığından daha geniş tesiri olduğu hatta Türkçenin “ilk defa devlet dili olduğu” ileri sürülüyorsa da, bu görüş tarihi gerçeği yansıtmamaktadır. Çünkü Türkçe, daha önce devlet dili olduğu gibi, sadece Karamanoğlu Mehmet Beyin fermanıyla da devlet dili olamazdı. Mehmet Beyin 1277'de yayımladığı bildirilen ferman, tek başına Türkçeyi devlet dili yapmaya yeterli değildir. Zira Mehmet Bey, kendisi merkezî otoriteye sahip bir Türk devletinin başında sultan veya hükümdar değildir. Onun için, söz konusu fermanının bütün ülkede yani bütün beyliklerde geçerli kabul edildiğini düşünemeyiz.

Türkçeyi “İlk defa devlet dili yaptı.” diye düşünülen Mehmet Bey'in, söz konusu fermanı tam bir millî şuurla yayımladığı da şüphelidir. Selçuklu tarihi sahasının ünlü tarihçisi Prof. Dr. Osman Turan bu fermanı değerlendirirken, “Esasen bu harekette millî duygunun mu kültür durumlarının mı daha fazla rol oynadığını tesbit edecek bir delile de sahip değiliz. Bundan başka, Farsça devam edilen bütün devlet muamelâtının bir emirle ve derhal Türkçeye çevrilmesi de kolay değildi.” demektedir.11

Millî şuur veya millî duygu eseri olarak ortaya çıkıp çıkmadığı kesin olmayan bir fermanı dolayısıyla Karamanoğlu Mehmet Beyi, edebiyat tarihçisi Nihat Sami Banarlı’nın ifadesiyle, “idealist bir dil inkılâpçısı saymak aşırı bir görüştür.”(12) Çünkü Türkçe, Mehmet Bey’den çok önce Konya Sarayı’nda kendini kabul ettirecek güçte idi. Prof. Dr. Fuat Köprülü’nün de belirttiği gibi, “Eğer Türkçe eskiden beri devlet işlerinde hiç kullanılmamış olsa, böyle bir teşebbüste bulunulması imkansız olurdu.”(13) Nitekim II. İzzettin Keykâvus’un (1246-1261) o devirde halk tarafından sevilen ve destanî bir eser olan “Dânişmednâme”yi kendi yazıcısına Türkçe yazdırması, Konya Sarayı’nda Türkçeye verilen önemi gösteren dikkate değer bir harekettir.


Karamanoğlu Mehmet Beyin 15 Mayıs 1277’de yayımladığı bildirilen fermanın aslı bugün mevcut değildir. Böyle bir fermanın yayımlandığı, İbni Bibi’nin bir eserinden öğrenilmektedir. Yazar, “Al Avâmir-ül Alâiye” adlı Farsça eserinde, bu fermanın şöyle olduğunu bildirmektedir:

“Bâdel-yevm ber-divan, ber-dergâh, ber-barigâh, der-Meclis, der-meydan, çün be-zeban-ı Türkî, zeban-ı diğer nedâret.”

İbni Bibî'nin, eserinde naklettiği bu fermanı Yazıcı-zâde, “Tevârih-i Al-i Selçuk” adlı eserinde şöyle tercüme etmiştir:

“Şimdiden girü hiç kimse ne kapuda ve divanda ve meclis ve seyranda Türkî dilinden gayri dil söylemeye.”(14)

Karamanoğlu Mehmet Bey' in Farsça ve Türkçe şekillerini naklettiğimiz fermanını, Prof. Dr. Zeynep Korkmaz da şöyle değerlendiriyor: “Fermanın yayımlanmış olması, Anadolu beyliklerindeki genel tutumu ortaya koyan bir davranıştır. Mehmet Bey, Türk dil ve kültürüne üstün değer verdiğini gösteren bu davranışı ile bütün Anadolu beyliklerinde kök salmış olan millî bir akıma tercüman olmuş ve öteki beyliklerin de temsilciliğini yapmış bulunmaktadır. Eğer bütün Anadolu beyliklerinde böyle akım hâline gelmiş bir gelişme söz konusu olmasaydı geçici buyruklarla Türk yazı dilinin temelini atmak asla mümkün olmazdı.”(15)

Yine bu fermanın değerlendirilmesini yaparken Prof. Dr. F. Kadri Timurtaş da şu görüşlere yer vermektedir:

“Bu emir ve fermanın tarihi 10 Zilhicce 675'tir. Milâdî 15 Mayıs 1277 gününe tekabül etmektedir. Bu buyruğun nasıl tatbik, edildiği, daha doğrusu yürütülüp yürütülmediği pek de belli değildir. Çünkü Cimri ve Mehmet Beyin hükûmet sürmeleri çok kısa olmuştur. Esasen Türkçe böyle bir buyruk bugüne kadar ele geçmiş değildir. Bu sözler Farsça yazılmış tarihî kaynaklardan birinde zikredilmiştir.”(16)

Tarihî bir hadise olarak, Karamanoğlu Mehmet Beyin hareketi, geçici bir harekettir. Mehmet Bey, Konya'yı istilâ ederek “Cimri” adıyla tanınan sahte Selçuklu şehzadesini “Siyavuş Bin Keykavus” adıyla Selçuklu tahtına oturtmuş, bu adam adına hutbe okutmuş ve 20 gün kadar Selçuklu veziri olarak hüküm sürmüştür. Fermanı işte bu karışık günlerde Konya'ya karşı isyan ettirdiği göçebe Türkmenlerin Farsça bilmeyişlerini hesaba katarak çıkardığı da ileri sürülmektedir.(17) Gerçekten bu görüş kolayca reddedilemez. Çünkü Karamanoğlu Mehmet Beyin Konya isyanı bastırıldıktan sonra, fermanın geçerliliği kalmamıştır.


Osmanlı Devleti’nde


Türkçenin devlet dili olarak gelişmesi, Osmanlılar zamanında güçlenerek devam etmiştir. “Gerçekten bütün imparatorluk idaresinin muameleleri, yabancı devletlerde muhaberat ve dünyanın en zengin Türkçe arşivi Osmanlılara ait olduğu gibi Orhan Gazi, vakfiyelerini ilk defa Türkçe yazmakla vakıf dilinin Arapça olması kaidesi de kısmen değiştirilmiştir.” (18) Osmanlı Beyliği, Anadolu Türk birliğini kurmakla Batı Türkçesinin birliğini de sağlamıştır.

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'un fethinden (1453) sonra, devlet teşkilâtını yeniden kurarken hazırlattığı kanunları, Türkçe yazdırdığı gibi, hazırlanması sırasında da dil konusuna özellikle dikkat edilmesini istemiştir. Kanun hazırlanmasını emreden bir fermanının başında, “Kanunnâme tahrir olunmak lazım gelmeğin, bu ahd-i hakîr feerman-ı celilleri üzre nazm ve inşâ idülüh ve herrkes mûstefid olmak içün ıstılâh ve ibaretten feragat olunub...” ifadeleri yer almaktadır. Fatih'in, kanunları Türkçe yazma konusunda açtığı bu çığır, sonraki padişahlar zamanında da sürüp gitmiştir.(19)


Osmanlı devrinde Türkçenin devlet dili olarak hâkim olmasının bir başka sebebi de “Enderûn Mektebi” dir. “Enderûn”, saray içinde bir okuldur. Sarayda, orduda ve hükûmet işlerinde çalışacak memurları ve hizmetlileri yetiştirmek bu okulun görevi idi. Fatih tarafından açıldığı bilinen bu okula, “acemi oğlanlar” arasından öğrenci seçilirdi. Enderûn’dan sadrazamlar, kaptan paşalar, yeniçeri ağaları, eyalet valileri, sancak beyleri, daha başka hizmetler için ünlü kişiler, ayrıca şairler, edipler, ressamlar, mimarlar, müzikçiler, tarihçiler ve daha bunlar gibi medresenin yetiştirmediği bilginler de yetişmiştir.

Askerlik, siyaset ve teknik konuların ağırlıklı olarak okutulduğu Enderûn okulunun temel özelliği, saray içinde bulunması ve bütün derslerin Türkçe okutulmasıdır.(20)

Fatih kanunnameleri ve Enderûn mektebinin durumu da gösteriyor ki, Osmanlı devrinde Türkçeye devlet dili olarak gereken önem verilmiştir.

Türkçenin günümüzde anlaşılan şekliyle “resmî dil” olması, yani hukukî bir belge olarak anayasada “resmî dil” ifadesiyle belirtilmesi, 1876'da ilân edilen Kanun-ı Esasî'nin yürürlüğe girmesi ile mümkün olmuştur. Bilindiği gibi Kanun-ı Esasî, ilk Türk Anayasasıdır. 1876’da 2. Abdülhamid devrinde hazırlanmıştır. Bu ilk anayasamızın 18. Maddesi şöyle düzenlenmiştir:

“Teba-i Osmaniyenin hidemat-ı devlette istihdam olunmak için devletin Lisan-ı resmîsi olan Türkçe'yi bilmeleri şarttır.”

Bu madde, devlet işlerinde çalışacak memurların Türkçe bilmeleri şartını getirdiği gibi, “Devletin lisan-ı resmîsi olan Türkçe” ifadesine yer vermesi ile de önemlidir.

1876'da ilân edilen ve I. Meşrutiyet Anayasası olarak da bilinen Kanun-ı Esasînin, 57. Maddesi ile, “Parlâmentoda yapılacak konuşmaların Türkçe olması”; 68. Maddesi ile de, “milletvekili seçilebilmek için Türkçe bilme şartı” getirilmektedir.


Cumhuriyet Devrinde


Kanun-ı Esasî'nin Türkçe ile ilgili maddeleri, 1924 Anayasasının hazırlanmasına kadar yürürlükte kalmıştır. Çünkü 1921’de tam bir anayasa hazırlanmamıştır. Sadece 23 maddelik, temel ilkeleri belirten bir metin hazırlanmıştır. 1921 Anayasası olarak bilinen bu metnin 10. Maddesinde, “Kanun-ı Esasî’nin (1876 Anayasası) bu maddelerle çelişmeyen hükümleri tamamen yürürlüktedir.” denilerek 18., 57., 68., maddelerin de dahil olduğu birçok hüküm geçerli sayılmıştır.

Cumhuriyetin ilânından sonra hazırlanan 1924 Anayasasında Türkçenin “resmî dil” olduğu açıkça belirtilmiştir. Teşkilat-ı Esasî adını alan bu anayasanın 2. Maddesi şöyledir:

Madde - 2 “Devletin resmî dili Türkçedir”

1924 Anayasasından sonra hazırlanan anayasalarımızda Türkçe, resmî dil olarak aynı şekilde yerini almıştır. Bugün yürürlükte bulunan 1982 Anayasasının 3.Maddesi şöyle düzenlenmiştir:

Madde 3: “Türkiye devleti, ülkesi ve milleti ile bölünmez bir bütündür. Dili Türkçe'dir. (…)”


Yine 1982 Anayasasının 42. Maddesi de şöyledir:


Madde 42: “Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına anadilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretim kurumlarında okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapan okulların tâbi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarası anlaşma hükümleri saklıdır.”

1982 Anayasası’nın 2. ve 42. maddelerine dayalı olarak 1739 sayılı Türk Millî Eğitimi Temel Kanunu'nda da dilimizle ilgili hükümler bulunmaktadır. Bu kanunun 10. Maddesinin ikinci paragrafı şöyledir:

“Madde - 10: “..Millî birlik ve bütünlüğün temel unsurlarından biri olarak Türk dilinin, eğitimin her kademesinde özellikleri bozulmadan ve aşırılığa kaçılmadan öğretilmesine önem verilir. Çağdaş eğitim ve bilim dili hâlinde zenginleşmesine çalışılır. Bu maksatla Millî Eğitim Bakanlığı'nca gereken tedbirler alınır.”

Yukarıda zikrettiğimiz anayasa maddeleri ve kanunlarımızda Türkçenin, devletimizin resmî dili olduğu açık seçik hükme bağlanmıştır. Buna göre devlet, resmî dilini gözetip kollamak yetki ve sorumluluğuna da sahiptir. Bugünkü anayasanın giriş bölümünde “anayasanın sözüne ve ruhuna sadakat” şartı da getirilmiştir. Bu itibarla, devletin resmî yazışmalarında ve eğitim, öğretimde kullanılacak dilin ölçüsü de anayasada kullanılan dildir. Nitekim 29.09.1984 tarihi bir “Başbakanlık Genelgesi” anayasa dilinin ölçü olarak alınmasını emretmektedir. Bu genelge istikametinde uygulamayı kolaylaştırmak üzere, 1982 Anayasasına göre kurulmuş bulunan Türk Dili Kurumu “Anayasa Sözlüğü” adlı bir kitap hazırlamıştır.

1739 Sayılı Kanunun 10. Maddesinde, “Türk dilinin eğitimin her kademesinde özellikleri bozulmadan ve aşırılıklara kaçmadan öğretilmesine önem verilir.” İfadeleri yer almaktadır. Bu ifadeler düşündürücüdür. Çünkü “özelliklerinin bozulması” söz konusu olmasa, böyle bir tehlike bulunmasa kanuna bu ifadelerin konulmasına ihtiyaç duyulmazdı.

Yukarıda sözünü ettiğimiz Başbakanlık Genelgesi’nde, “Türkçenin yapısını ve güzelliğini zedeleyecek hareketlere izin verilmemesi, ana dilimizin tabiî seyri içinde gelişmesi gerektiği görüşündeyiz” denildikten sonra, “Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan resmî yazışmalarda ve yayınlarda güzel Türkçemizin aşırılılıklardan kaçınılarak kullanılması; yapı, imlâ ve kelimelere dikkat edilmesi” mecburiyeti getirilmektedir.

Dilimiz, tarih boyunca çeşitli milletlerin dilleri, kültürleri ile karşılaşmıştır. Her medeniyet ve kültür dili gibi Türkçe de başka dillerden kelime almış, vermiştir. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ifadesi ile “değişerek devam etmiş, devam ederek değişmiş” tir. Türk adıyla bilinen ilk Türk devleti Göktürkler’den günümüze kadar kültür dili, edebiyat dili, ilim dili, devlet dili olarak varlığını sürdürüp gelmiştir. Değişerek ve gelişerek buna devam edecektir.

Hukuk devletinde kanunlara uymak, her vatandaşın görevidir. Anayasanın emrettiği dili kullanmak, dille ilgili kanun, yönetmelik ve genelgelerdeki resmî dile uymak , öğretim kurumlarında Anayasa ve kanunlarımızdaki ortak dili kullanmak resmî görevlerimiz arasındadır.

Ancak kanun koyucuların da hazırladıkları kanun metinlerinde Türk milletinin tarihinden süzülüp gelen, ortak kültür ve yazı dilini kullanmaları, Türk dilinin yapı ve işleyişine uymaları gerekir.


İsmail Acar




DİPNOTLAR


1- Prof.Dr. Muharrem Ergin, Orhun Âbideleri, 1000 Temel Eser,İst.1070,
2. Prof. Dr. Ali İsa Şükürlü, Türkiye Gazetesi, 28.12.1993
3. Prof. Dr. R. Rahmetli Arat, Kutadgu Bilig-I Metia, Ank. 1947, s. 22
4. Nihat Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, C-I, s. 231, Prof. Dr. Saadet Çağatay, Türk Lehçeleri Örnekleri, Ank. 1963, s. 79
5. Besim Atalay, D.L.T. Tercümesi C-I, 1941, Önsöz M. Şakir Ülkütaşır, Büyük Türk Dilcisi Kaşgarlı Mahmut, T.D.K. Ank. 1972, s. 17
6. Uluslar arası Yunus Emre, Nasrettin Hoca, Karamanoğlu Mehmet Bey ve Türk Dili Semineri Bildirileri, Konya 1977
7. Prof. Dr. Faruk Sümer, Oğuzlar (Türkmenler) Ank. 1972, s. 103
8. ………….., Oğuzlar, s. XII
9. Prof. Dr. Tahsin Banguoğlu, Dil Bahisleri, İst. 1987, içinde “Devlet Dili Türkçe” adlı tebliğ
10. Prof. Dr. Osman Turan, Selçuklular Tarihi ve Türk İslam Medeniyeti, İst. 1969, s. 344
11. Prof. Dr. O. Turan, aynı eser s.348
12. Nihat Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi C-I, s. 299
13. Prof. Dr. Fuat Köprülü, Türk Edebiyatı Tarihi, İst. 1980, s. 251
14. ………. Karamanoğlu Mehmet Bey ve Türk Dili Semineri Bildirileri.
15. Prof. Dr. Zeynep Korkmaz, Anadolu Beylikleri Devrinde Türk Dili ve Karamanoğlu Mehmet Bey adlı Tebliğ, (Not 14 içinde)
16. Prof. Dr. Faruk Kadri Timurtaş, Türkçemiz ve Uydurmacılık, İst. 1977, s. 263
17. Nihat Sami Banarlı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi C-I, s. 299
18. Prof. Dr. Osman Turan, Türk Cihan Hakimiyeti Mefkûresi Tarihi C-2, İst. 1980, s. 352
19. Prof. Dr. Enver Ziya Karal, Bilim-Eğitim Dili Olarak Türkçe, Ank. 1978, içinde “Osmanlı Dil Sorunu”
20. Osman Ergin, Türkiye’de Maarif Tarihi, C-4, İst. 1977, s. 16




1 Kullanıcı bu konuyu okuyor
0 üye, 1 misafir ve 0 gizli üye



Toplam 1 kullanıcı bu konuyu okudu.

0

#2
Kullanıcı çevrimdışı   Hale 

  • Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.
  • Grup: Yönetici
  • Mesaj sayısı: 40.278
  • Kayıt tarihi: 11-Eylül 07
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Forum İtibarı: 240
Mükemmel
Otel ve Pansiyon Rehberiniz Otel, Pansiyon, Tatil, Gezi, Seyahat ve Konaklama Rehberiniz Bütçenize uygun, keyifli bir tatil için size gezi, seyahat ve konaklama tavsiyeleri: Otel Tanıtımları, Pansiyon Tanıtımları, Tatil Tavsiyeleri, Konaklama Tavsiyeleri, Ülke Tanıtımları, Seyahat Alternatifleri, Şehir Tanıtımları, Tarihi Eserler, Antik Kentler


Devlet Dili Türkçe



• 4 Mayıs 1278 - Karamanoğlu Mehmet Bey, Türkçe'yi devletin resmi dili olarak ilan etti.

forum


Karamanoğlu Mehmet Bey'i, Türkçeyi resmi dil ilan ederken tasvir eden heykel.


Bakınız,
Tarihte Bugün: 04 Mayıs | (1278) - Karamanoğlu Mehmet Bey, Türkçe'yi Devletin Resmi Dili Olarak İlan Etti

Karamanoğlu Mehmet Bey (….-ö. 1280) | Dil Devriminde Atatürk'e İlham Kaynağı Olan Karamanoğulları'nın İkinci Beyi
0


Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız


"Devlet Dili Türkçe | Resmi Ve Resmi Dil - Karamanoğlu Mehmet Bey'den Önce Ve Sonra" İçin Anahtar Kelimeler (Keywords)
Konuyu ziyaret eden ziyaretçilerimizin Google arama motorunda kullandıkları anahtar kelimeleri içermektedir.

Ой! (161), Google (65), Google (39), türkçe ne zaman resmi dil olmuştur - Google'da Ara (27), ansiklopedi karamanoğlu mehmet beyin türkçeye katkıları - Google'da Ara (19), karamanoğlu mehmet bey'in türkçe il ilişkisi nedir - Google'da Ara (16), karamanoğlu mehmet bey kimdir türkçeyle ilişkisi nedir - Google'da Ara (9), karamanoğlu mehmet beyin türkçeyle ilişkisi nedir - Google'da Ara (6), karamanoğlu mehmet beyin türkçe ile ilişkisi nedir - Google'da Ara (6), karahanlı oglu mehmet beyin şiirleri - Google'da Ara (6), karamanoğlu mehmet beyin türkçe ile ilişkisi nedir - Google'da Ara (6), türkçeyi resmi dil olarak kabul eden ilk türk devleti - Google'da Ara (5), karamanoğlu mehmet beyin türkçe ile ilişkisi nelerdir - Google'da Ara (5), karamanoğlu mehmet bey'in türkçe ile ilişkisi nedir - Google'da Ara (5), KARAMANOĞLU MEHMET BEYİN TÜRKÇEYE İLGİLİ SÖYLEDİGİ SÖZLER - Google'da Ara (5), karamanoğlu türkçe ile ilşkisi - Google'da Ara (5), karamanoğlu mehmetbey,in türçeye katkıları - Google'da Ara (5), karamanoglu mehmet bey kımdır turkceyle ılıskısı nedır - Google'da Ara (5), türkçenin resmi dil olmasının sebepleri nelerdir - Google'da Ara (4), osmanlılarda türkçe ne zaman resmi dil olmuştur - Google'da Ara (4), kahramanoğlu mehmetin türk dili açısından önemi - Google'da Ara (4), karamanoğlu mehmet bey kimdir ve türkçeye katkıları nelerdir - Google'da Ara (4), karamanoğlu mehmet bey'in türkçe ile ilişkisi nedir - Google'da Ara (4), türkçe ne zaman ve kim tarafından resmi dil olarak kabul edilmiştir - Google'da Ara (4), karamanoğlu mehmet kimdir yeni lisan hareketleri nedir - Google'da Ara (4), türkçe ne zaman resmi dil olmuştur - Google'da Ara (4), karamanoğlu mehmet bey kimdir türkçeyle ilişkisi nedir 5 - Google'da Ara (4), karamanoğlu mehmet beyin türçeyle ilişkisi nedir - Google'da Ara (4), türkçeyi resmi dil olarak kabul eden ilk türk devleti - Google'da Ara (4), prof .karahanlı mehmet kimdir - Google'da Ara (3), türkçe tarihte ilk kez hangi devlet tarafından resmi dil olarak kabul edilmiştir - Google'da Ara (3), karamanoğlu mehmet beyin türkçe ile ilişkisi - Google'da Ara (3), karamanoğlu mehmet beyin türkçe ile ilgili ilişkisi - Google'da Ara (3), karamanoğullarının türkçeyi kullanmasının sebebi - Google'da Ara (3), karamanoğullarının türkçeyi resmi dil olarak kabulü - Google'da Ara (3), kahraman oglu mehmet türkçe için neler yapmıştır - Google'da Ara (3), karahanlı mehmet bey - Google'da Ara (3), kahraman mehmetin türkçeyle ilişkisi nedir? - Google'da Ara (3), karahanlılar devletinde türkçenin kabul edilmesi - Google'da Ara (3), karaman türkçeyle ilişkisi - Google'da Ara (3), karamanoğlu mehmet bey türk dili için ne yapmıştır - Google'da Ara (3), dünyada türkçeyi resmi dil olarak kullanan ülkeler - Google'da Ara (3), türkçe ne zaman resmi dil olmuştur - Google'da Ara (3), kısaca karamanoğlu mehmet bey kimdir ve türkçeye yapmış olduğu en büyük katkı nedir - Google'da Ara (3), karamanoğlu mehmet bey türk dili için ne yapmıştır - Google'da Ara (3), karamanoğlu mehmet bey türk diline ve türkçeye katkıları - Google'da Ara (3), KARAMANOĞLU MEHMET BEY MUSTAFA KEMAL ATATÜRK TÜRK DİLİ İLE İLGİLİ SÖZ VE YAZI - Google'da Ara (3), karamanoğlu mehmetin fermanı - Google'da Ara (3), resmi yazışmalarda farsça - Google'da Ara (3), türkmen beyi ana dili izle trt 1 - Google\'da Ara (2), dil resmi - Bing (2), Türkçeyi Resmi Dil Olarak Kullanan İlk Devlet? - Google'da Ara (2), Google (2), karaman oğlu mehmet bey türk dili için neler yapmıştır - Bing (2), karamanoglu kimdir türkçeyle ilişkisi nedir - Google\'da Ara (2), karamanoğlu mehmet bey kimdir türkçe ile ilişkisi nedir - Google\'da Ara (2), karamanoğlu mehmet beyin türkçeye katkıları - Google\'da Ara (2), karaman oglu mehmet bey in türçeyle ilişkisi nedir - Bing (2), türkçe nezaman resmi dil oldu - Google\'da Ara (2), Google Custom Search (2), türkçe resmi dil ne zaman olmuştur - Google'da Ara (2), Google (2), turkce ne zaman resmı dıl oldu - Yahoo! Turkey Arama Sonuçları (1), Arama V9 (1), ilk türk devletlerinden günümüze kadar gelen devletlerin beyliklerden hangileri türkçeyi resmi dil dil olark kabul etmiştir ve hangi uygulamaları yapmıştır - Google\'da Ara (1), ilk türk devletlerinden günümüze kadar gelen devletlerin beyliklerden hangileri türkçeyi resmi dil dil olark kabul etmiştir ve hangi uygulamaları yapmıştır - Google\'da Ara (1), karamanlı mehmet neden türkçe yi resmi dil yaptı - Google Search (1), rkçenin devlet dili olduğunu belirten bir ferman çıkarmıştır - Google\'da Ara (1), rkçenin devlet dili olduğunu belirten bir ferman çıkarmıştır - Google\'da Ara (1), (1) dil çeşitleri devlet dili - Web Search Results (1), Arama V9 (1), türkceyi resmi dil olarak kullanan ilk devletler - Google\'da Ara (1), karaman oglu mehmetbey turkceyu nezaman resmı dıl ılan ettı - Google\'da Ara (1), Not Available (1), karamanoğlu mehmet bey türk diline yaptığı katkılar - Google\'da Ara (1), turkceyi ilk kim resmi dil yapti - Google\'da Ara (1), türkçenin resmi dil olması - Bing (1), Not Available (1), tdk org tr karamanoğlu mehmetbey kimdir türk dili icin neler yapmıştır - Bing (1), bibi resmi - Bing (1), türkçeyi ilk defa resmi dil sayan kişi - Google\'da Ara (1), Kia Sedona Reviews (1), turkce nezaman resmi dil oldu - Google\'da Ara (1), karamanoğlu mehmet beyin türkçe hakkında dûşünceleri nelerdir - Google\'da Ara (1), karamanoğlu mehmet beyin türkçe konuşmalarla ilgili resmi belge - Bing (1), Not Available (1), turkceyi ilk resmi dil olarak kullanan devlet - Google\'da Ara (1), türkçeyi yazı dili olark kullanan türk devleti kimdr - Google\'da Ara (1), tarihte türkçeyi resmi dil olarak kullanan türk devletleri ve beylikler - Google\'da Ara (1), karamanoğlu mehmet beyin şiirleri - Bing (1), karamanoğlu mehmet kimdir neden önemlidir - Bing (1), karamanoglu mehmet bey ın turkce ıle ılgılı sözu - Bing (1), Arama V9 (1), Arama V9 (1), Not Available (1), karaman oglu mehmet beyın turkceye katkıları - Google\'da Ara (1), karaman oğlu mehmet bey türk dili için neler yapmıştır - Bing (1), karamanoglu mehmet bey TÜRK DİLİNİN GELİŞMESİ İÇİN NELER YAPMIŞTIR - Bing (1), karamanoğlu mehmet bey\'in türk diline katkıları nelerdir - Google\'da Ara (1), karaman oglu mehmet bey kimdir türk dili için neler yapmıştır - Bing (1),

"Devlet Dili Türkçe | Resmi Ve Resmi Dil - Karamanoğlu Mehmet Bey'den Önce Ve Sonra 1924 Anayasası,Türkçenin “resmî dil” olduğu belirtilmiştir" ile Benzer Konular
Atatürk'ün Ölüm İlanı..| 10 Kasım 1938 - Atatürk'ün Ölümünü Bildiren Resmi Telgraf
6 Yanıt - 10.324 Görüntülenme
30 Yıl Sonra Ünlüler
4 Yanıt - 1.042 Görüntülenme
Mehmet Okur (d. 26 Mayıs 1979 - …) | Türk Milli Basketbol Takımı Ve NBA - Utah Jazz Oyuncusu - Pivot-Uzun Forvet
2 Yanıt - 2.870 Görüntülenme
Michael Jordan (d. 17 Şubat 1963, New York City - …) | ABD Profesyonel Basketbol Ligi NBA'nın Resmi Sitesine Göre, "Oybirliğiyle, Michael Jordan Tüm Zamanların En Büyük Basketbolcusu
2 Yanıt - 1.255 Görüntülenme
Fatih Sultan Mehmet - II. Mehmed | [1432 - 1481] | VII.inci Osmanlı Padişahı
21 Yanıt - 13.754 Görüntülenme