Forumumuzdaki tüm bölümler herkese açıktır. Kayıt olmadan gezip,
inceleyebilirsiniz ...
Yalnızca 30 saniyenizi ayırarak sitemize üye olduğunuzda, içinde bulunan site temamızı kullanabilirsiniz ...
Mizah Tarihine Bakış | Sansürün Kaldırılışının 100. Yılı - Mizahın Özgürleşmesinin 100. Yılında 1908'i Aratan Karanlık Tablo!
Bu Konu Şimdiye Kadar
130
Kere Görüntülendi ve Toplam
2
Kere Cevaplandı. Siz de Bu Konuya Katkı Yapabilirsiniz.
Bu bölüme konu açarak 4
KDL,
bu konuya cevap yazarak 1
KDLkazanabilirsiniz. KD ™ Lirasi Sistemi Hakkında Bilgi
Kadim Dostlar Siyaset Arşivi
Bölümü: Siyasi İçerikli Haberleri, Özgün Fikirler İçeren Siyasi Yazıları ve Yorumları Bu Bölümde Paylaşabilirsiniz ...
Bu Konuyu Paylaşın: E-posta İle Gönder - Sosyal Paylaşım Kısayolları: ·
·
·
·
·
·
·
·
·
·
Sansürün Kaldırılışının 100. Yılında Cihan Demirci Yazdı...
Mizahın özgürleşmesinin 100. yılında 1908'i aratan karanlık tablo!
2. Meşrutiyetin 1908'de ilanıyla başlayan özgürlük ortamında, 30 yıldan fazla bir süre suskun kalmış (!) olan mizah yayıncılığı patlamıştı, aradan tam 100 yıl geçti ve AKP iktidarındaki bir ülke şimdilerde 1908'i bile mumla arar hale geldi!..
Osmanlı İmparatorluğu döneminde Teodor Kasap'ın çıkardığı ilk mizah dergisi olan Diyojen'in 23 Aralık 1869'da yayınlanmasıyla bu topraklarda başlayan mizah dergiciliği serüveni, 1876'da Birinci Meşrutiyetin ilan edilmesiyle daha emekleme döneminde ciddi bir darbe yemişti. Devir Abdülhamid devriydi. Mizah yayınlarının henüz 6-7 yıllık bir emekleme döneminde olduğu günlerde Abdülhamid'in baskıcı ortamına girildi ve mizah dergileri 19. yüzyılın sonlarına doğru karanlığa koşturan Osmanlı'da padişah baskısıyla susturuldu. Bu baskı öyle 3-5 yıl filan da sürmedi. 1876'da kendini göstermeye başlayan bu baskı rejimi, Abdülhamid döneminin sonu olan, 1908'deki 2. Meşrutiyetin ilanına dek sürdü. Böylece mizah yayıncılığı 30 yıldan fazla bir süre ortadan adeta kayboldu, yok oldu…
1908'de 2. Meşrutiyetin ilanıyla başlayan özgürlük ortamında, Abdülhamid'in düşürülmesiyle birlikte İstanbul'da sayısı 35'i aşan mizah dergisi aynı dönemde ardı ardına yayınlanmaya başladı. 32 yıla yakın bir süre yatağına hapsedilen mizah yayıncılığı 1908'le birlikte adeta patlamıştı. Bu yüzden çizer ve karikatür araştırmacısı Ferit Öngören'in de dediği gibi: "1908 yılı mizah yayıncılığımız açısından bir dönüm noktası sayılabilir."
Ferit Öngören "Türk Mizahı ve Hicvi" adlı kitabında şöyle anlatıyor bu dönemi: "…Doğrusu böyle bir olay, Türkiye tarihinde ikinci bir örneği ne görülmüş ve ne de görülebilecek bir olaydır. Sanırım Avrupa'da da böyle bir olay gösterilemez. Bu kalabalık mizah dergileri sürekli bir yayın göstermemiş olup, daha çok özgürlüğün ilanıyla sevinçten havaya fırlatılmış Osmanlı feslerine benzetilebilirler."
1877'DE "HAYAL"DE YAYINLANAN,TEODOR KASAP'IN 3 YIL HAPİS CEZASI ALDIĞI KARİKATÜR… KARİKATÜRÜN ALT YAZISI ŞÖYLE: - Nedir bu hal Karagöz? - Kanun dairesinde serbesti, Hacivat!
1908, 2008'den daha ileriymiş!
Ferit Öngören, 1908'de birbiri ardına çıkan mizah dergilerinin yol açtığı çok ilginç bir duruma da dikkat çekiyor ve diyor ki: "Bu çok önemli mizah olayının yanında yine aynı önemde bir mizah olayıyla daha karşılaşıyoruz. Batı örneği mizah dergileri furyasına karşılık, dört yüz yıllık bir geçmişi olan Kasımpaşa'daki Karagöz Loncası, kendisini aynı yıl kapamaktadır. Bu durumu, Nakşibendi tarikatının bir protestosu olarak değerlendiren hikayeler vardır."
İşte böyle…1908'de yaşanan özgürlük ortamıyla İstanbul'da 40'a yakın mizah dergisi ve gazetesi ardı ardına çıktı ve Abdülhamid'in 32 yıllık baskı döneminin köküne de mizahın şahlanışıyla kibrit suyu ekildi.
Yıl: 2008… Kasımpaşa'da 100 yıl önce kendini fesheden Karagöz loncasının yerinde pek de yeller esmiyor işin gerçeği. Zira padişahlık özlemi "Demokrasi"ye emir-komuta zinciri içinde girmiş bu topraklarda öyle kolay kolay bitmiyor, dinmiyor… Aradan geçen 100 yıl da bırakın ileri gitmeyi, Abdülhamid dönemine geri dönen zavallı bir Türkiye ile karşı karşıyayız. Sansür bugün de fazlasıyla var... İşin 100 yılık acı gerçeği tokat gibi yüzümüze vuruyor ki; mizah dergileri ve siyasi mizah bugün 1908'de yakaladığı o özgür ortama bile sahip değil! (Üstelik bu kez bu durumu kendine dert edinen mizahçı ve okur sayısı da çok ama çok azken yakalandık bu fırtınaya!!!)
1908 yılında 2. Meşrutiyetin ilanı olan 24 Temmuz günü Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından yıllardır bir gazetecilik bayramı olarak; "Sansürün kaldırılışı ve basın özgürlüğü günü" şeklinde kutlanıyor. Aslında ortalıkta kutlanacak pek de bir şey kalmamışken...
Ve sonuçta bizler bu tarihin 100. yılına gelip dayandık. Lakin 1908'deki özgürlük kazanımlarının 100. yılında bugün karşımızda pek çok "karikatür davası" açmış, öfkesi burnunda bir Başbakan portresi var. Ülkede zaten esamesi zor okunan, neredeyse yok olma aşamasına gelmiş "siyasi mizahı" daha da doğru bir deyişle "muhalif mizahı" tamamen bitirmeyi kafasına koymuş bir Başbakan portresi bu. Öfkeyi "Hitabet Sanatı" sayan kızgın mı kızgın bir Başbakan! Öfkelendikçe açıyor davayı.
Görünen acı gerçek şu ki; mizah dergileri de, biz mizahçılar da 100 yıl öncesinin özgürlük ortamına bile sahip değiliz şimdilerde. İstediğimizi zaten yazıp çizemediğimiz gibi, yazıp-çizecek özgür ve bağımsız yayın da bulamaz durumdayız! Siyasi mizahın olmazsa olmazı olan gücü; özgür ve bağımsız bir medya da adeta yok edildi. Bu anlamda soluk alamaz bir haldeyiz. Boğazımız sıkılıyor adeta. Bugün bırakın "muhalif" bir mizahın ülkede ses vermesini, en ufak bir eleştiriye bile tahammülün kalmadığı sıkı bir baskı rejimi içersindeyiz…
İnsanın sorası geliyor… Sahi yaşadığımız yıl sizce gerçekten 2008'mi? Yoksa bize 1908'in bile öncesini mi yutturuyorlar 2008 yılındayız diye… Bence, 1908'deki o sansürü yenmiş ortamı bile yakalayamadığımız, gaflet uykusundaki uyuşmuş bir toplum olarak hızla yok olmaya doğru gittiğimiz şu gerilimli günlerde, takvimlere biraz daha dikkatli bakmakta yarar var. Sahi, takvime bakmak yetmiyor daha sonra aynaya bakmakta gerekiyor aslında. Ne de olsa yüz yıl öncesindeki YÜZÜMÜZ BİLE YOK artık!..
Cihan Demirci
Merhaba Ziyaretçi, Burayı Tıklayıp Üye Olabilirsiniz ...
Değerli Ziyaretçimiz, Kayıtlı üyelerimizin haklarını korumak için, bu konunun sadece ilk
mesajını görüntülüyorsunuz.
Konudaki diğer mesajları görüntülemek için, lütfen giriş yapın
ya da
kayıt olun.
Benzer Konular - Bu Başlıkları Da İncelemek İster Misiniz ? Bu Bölümü Kapatmak için Tıklayınız ----->
Bu bölümü tekrar aktif etmek için sağ üstteki "+"yı tıklayınız ...
Benzer Konular - Bu Başlıkları Da İncelemek İster Misiniz ? Bu Bölümü Kapatmak için Tıklayınız ----->
Hızlı Menü
Özel Arama
06.08.2008, 09:09
Benzer Konular - Bu Başlıkları Da İncelemek İster Misiniz ? Bu Bölümü Kapatmak için Tıklayınız ----->
