Kadim Dostlar ™ Forum: [Nefesli Çalgılar] Gayda - Kadim Dostlar ™ Forum

İçeriğe atla

Yalnızca 1 dakikanızı ayırıp sitemize üye olduğunuzda, içinde daha az reklam bulunan temamızı kullanabilirsiniz ...

Aradığınız konuya ulaşamadınız mı ? Problem değil, arama Özelliğimizi Kullanabilirsiniz
GoogleKadim Dostlar Özel Arama
Facebook Sayfamıza Üye Olabilir ve Güncel Site İçeriğinden Kolayca Haberdar olabilirsiniz
Sitemize reklam vererek, sitelerinizi veya ürünlerinizi tanıtabilirsiniz
-------------------
Kurumsal Çözümler Uzmanı Erkan Okur
İnformatik: Mühendislik ve PLM Çözümleri



Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız

[Nefesli Çalgılar] Gayda Konuyu Oyla: -----

#1
Kullanıcı çevrimdışı   Sema 

  • Ne Mutlu Türküm Diyene!!
  • Grup: Yönetici
  • Mesaj sayısı: 5.470
  • Kayıt tarihi: 11-Eylül 07
  • Gender:Female
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü, Ülke Gündemi, Siyaset ve Köşe Yazıları...
Forum İtibarı: 6
Henüz Tanınmıyor



İçeriği Arkadaşlarınla Paylaş

GAYDA


Gayda kamıştan yapılmış çift düdük ve tulumdan oluşan, tiz sesli, nefesli bir enstruman adı olup Trakyalı, Bulgar, Makedon ve İskoçların milli çalgısıdır. İskoç Gaydası, İrlanda Savaş Gaydası en tanınmış modelleridir. Kuzeydoğu Anadolu’da tulum (Türkçe), dankiyo (Rumca), tsimpona(Latince), guda (Lazca) adlarıyla bilinen sürekli pes ses veren ek boruya (İngilizce drone)sahip olmayan çeşitlerinin yanısıra Trakya ve Balkanlar da gayda adıyla bilinmektedir.Meleyen Keçi adlı Macaristan'da 20. yüzyılın başlarında yapılan bir türü vardır.Bu aletette körük kol altına alınır.Oğlak derisinden yapılma tulumu şişirmek için tulumun içine hava pompalanır.Bir kamışı bulunan kıvrımlı borudan, dem sesinde sürekli pes bir ses çıkar.Tulum, bunun yanı sıra çifte dedende bulunan çift kamışa üfürüm yapar.Çifte dedende melodi çalmaya olanak veren parmak delikleri vardır.Gayda'nın bir başka türü Eski Tulum'dur.Fransa'nın Bretanya bölgesinde kayun postundan yapılan basit bir gayda'dır.İlk önce üfleme borusundan üflenerek tulum şişirilir.Ardından dem borusuyla dedeni seslendirmek için bu tulum sıkıştırılır.Bu tür gaydalara Asya,Afrika ve Avrupa'nın her yerinde rastlanır.Eski Tulumun sesi İskoç gaydalarından rahatlıkla ayırt edilebilir.

forum
Gayda eşliğinde horo adlı geleneksel danslarını yapan Bulgar göçmenler, İstanbul, 1926


tarihte savas aleti sınıfına sokulup yasaklanan tek müzik aleti. iskoçlar gaydayı, özellikle savasa giderken savasçılarının cesaretini arttırmak ve çevre klanlara savasa gidildigini haber vermek için kullandıklarından ingilizler kılıç gibi savas aletleriyle beraber bu enstrümanı da iskoç halkına yasaklamısdır..

forum

Büyük bir olasılıkla iki bin yıl önce yaratılan tulum ya da öteki adıyla gayda,bilinen ilk müzik aletlerinden biridir ve doğum yeri kesin olarak bilinememektedir.Kimi iddialara göre Sümer ya da Afrika’da kimilerine göre ise aynı zamanda farklı bölgelerde başlamış olabilir.Tüm bunlara karşın,bir çobanın bu kırsal aygıtı yapabilmesi oldukça kolaydır.Tek gereksinimi bir keçi ya da koyun derisi ve kavaldır.Keltler,tulumun Karadeniz Bölgesi’ndeki bir çok ülkeye ve bu arada da Britanya adalarına dek yayılmasında büyük rol oynamışlardır.İskoç gaydası tüm Avrupa’da,Asya ve Afrika’nın kimi bölgelerinde farklı türleriyle de olsa tanınan bir aygıttır.Kimi türlerinin modası geçmiş olabilir ama kimileri hala ününü sürdürmektedir.Gayda bir çok Akdeniz ve Karadeniz ülkesinde olduğu gibi İrlanda, İngiltere, Polonya,Almanya,Avusturya,
Hollan da,Macaris tan,İsveç ve Hindistan’da da tanınmaktadır.

Gaydanın tüm türleri aynı sistemle çalışmaktadır.Bazen körüklemek koşuluyla hava basılan,bir kamış yardımıyla üflenebilen,içi hava ile doldurulmuş bir tulumdur.Kulakçık biçimindeki parçanın ucunda bulunan supap yardımıyla tulumun içine havanın titreşimi melodik bir ses çıkarır.Kavaldaki deliklerin parmaklar yardımıyla açılıp kapatılmasıyla da tulumun o güzel ve farklı sesini duyarız.

Türk tulumu ise gaydanın en eski formlarından biridir.Üç ana bölümden oluşmaktadır:Ağızlık,deri bölümü ve nav.Nav melodinin çıktığı bölümdür ve bir dillik ve analıktan oluşmaktadır.Hayvanın deri bölümü ise genellikle renkli bir kese tarafından sarılmaktadır.Bazen de öylece sarılmadan bırakılır.Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı belgelerine göre tulum Trabzon,Rize,Erzurum,Kars,Kuzey ve Güney Anadolu yörelerine ve Trakya’ya özgü bir çalgı aygıtıdır.Trakya’da gayda olarak adlandırılan tulum Kelt dilinde “rüzgar” ya da “fırtına” anlamlarından türetilmiş bir sözcüktür.
Tulumlar bir çok biçimde ve büyüklükte olabilirler.Büyük ya da küçük,sesi sert ya da yumuşak,kısa ya da uzun,kimileri oturarak kimileri de ayakta çalınabilme özelliğine sahiptirler.Kimilerinin tahta bölümleri oyulmuş keçi başları kimilerinin ise gümüş,fildişi ya da pirinç gibi özenle işlenmiş parçaları vardır.Kurdele,saçak ve zarif örtülerle süslenmiş tulumlar da görebilmek olanaklıdır.

Türk tulumu doğal malzemeden yapılmaktadır.Tahta bölümleri oyulmuş olan tulumun gövdesi genellikle kuzu derisidir.Nav bölümü genelde şimşirden yapılmış ve inek boynuzuyla tamamlanır.Öteki ülkelerde ise bu bölüm,zeytin,erik,kayısı ve elma gibi sert ağaçlardan yapılmaktadır.Ağız bölümü kamıştan,tulum bölümü keçi ya da koyun derisinden ya da daha büyük hayvanların idrar kesesi ya da midesinden yapılmaktadır.İsveç’te ağızlık bölümü kış mevsiminde donmuş göllerde yetişen sazlıklardan,Tunus’ta ise kuşların kemiklerinden yapılmaktadır.

Tulum hangi malzemeden yapılırsa yapılsın tüm gaydacıların birleştikleri bir diğer nokta da nazardır.Nazar değmesin diye tüm tulumlar nazar boncuklarıyla süslenmişlerdir.İtalya’da gaydaya kırmızı kurdeleler,Fransa’da ise kötü bakışları başka yöne çevirmek için ayna bağlarlar.

Tulum çalınması kolay bir alet gibi görünebilir ancak çalgıcısının soluğunu iyi kullanabilmek özelliğine sahip olması gerekmektedir.”Great Highland” adıyla bilinen İskoç gaydasını diğerlerinden farklı kılan özelliği ise kalın ses çıkarabilmesini sağlayan üç ek pes kamışının olmasıdır.Tarih boyunca iskoçlarının gurur kaynağı olan gayda,1746 yılında İngiliz’lerin İskoçya’yı istilası ile otuz altı yıl boyunca yasaklanmıştır.Karadeniz Bölgesi’nde de günah sayıldığı için tulum çalınması bir zamanlar engellenmiştir.



1 Kullanıcı bu konuyu okuyor
0 üye, 1 misafir ve 0 gizli üye



Toplam 0 kullanıcı bu konuyu okudu.

0


Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız


"[Nefesli Çalgılar] Gayda" İçin Anahtar Kelimeler (Keywords)
Konuyu ziyaret eden ziyaretçilerimizin Google arama motorunda kullandıkları anahtar kelimeleri içermektedir.

Google (76), Google (38), iskoçların milli çalgısı - Google'da Ara (30), kayunun müzik aleti - Google'da Ara (23), gaylar alemi - Google'da Ara (20), iskoçya geleneksel oyunları - Google'da Ara (20), nefesli italyan çalgısı - Google'da Ara (16), iskoç çalgısı - Google'da Ara (16), gaylar alemi - Google'da Ara (15), gayda çalgısı - Google'da Ara (11), tulum çalgısı - Google'da Ara (11), iskoç geleneksel oyunları - Google'da Ara (10), gayda müzikleri - Google'da Ara (9), geleneksel çalgı aletleri - Google'da Ara (9), gayda kursu - Google'da Ara (8), iskoç çalgıları - Google'da Ara (8), iskoç gayda müzikleri dinle - Google'da Ara (8), gayda hangi ülkenin çalgısıdır - Google'da Ara (7), 302 Moved (7), geleneksel iskoç oyunları - Google'da Ara (7), iskoç gaydası - Google'da Ara (7), gayda resimleri - Google'da Ara (7), iskoçların milli çalgısı - Google'da Ara (7), iskoçların milli çalgısı - Google'da Ara (6), gayda hangi ülkenin geleneksel çalgısıdır - Google'da Ara (6), iskocyalıların oyunları - Google'da Ara (6), afrika çalgıları - Google'da Ara (6), bulgar gaydası dinle - Google'da Ara (5), NEFESLİ ÇALGI TULUM RESİMLER - Google'da Ara (5), nefesli çalgı resimleri - Google'da Ara (5), 302 Moved (5), nefesli çalgılar hangileridir - Google'da Ara (5), iskoçyalıların geleneksel tulum şarkıları - Google'da Ara (4), iskoç milli oyunları - Google'da Ara (4), geleneksel iskoç oyunları - Google'da Ara (4), iskoç gaydası dinle - Google'da Ara (4), geleneksel çalgı aletleri nelerdir - Google'da Ara (4), iskoclarin geleneksel çalgısı - Google'da Ara (4), gayda hangi ülkenin çalgısıdır - Google'da Ara (4), geleneksel çalgı aletleri ve hikayeleri - Google'da Ara (4), gayda hangi ülkenin - Google'da Ara (4), iskoçya danslarının isimleri - Google'da Ara (4), iskoçların milli çalgısı - Google'da Ara (4), gaylar alemi - Google'da Ara (4), trakya gaydası - Google'da Ara (3), nefesli çalgıların isimleri - Google'da Ara (3), gaydanın çok kısa tarifi - Google'da Ara (3), iskoçların milli çalgısı nedir - Google'da Ara (3), MİLİ ÇALGILARIN İSMİ - Google'da Ara (3), gayda müzik çalgısının tarihi - Google'da Ara (3), iskoçyanın milli çalgısı - Google'da Ara (3), nefesli italyan halk çalgısı - Google'da Ara (3), nefesli çalgı isimleri - Google'da Ara (3), nefesli çalgılar çeşitleri - Google'da Ara (3), gayda hangi ülkenin çalgısıdır? - Google'da Ara (3), nefesli çalgıların isimleri - Google'da Ara (3), nefesli çalgıların isimleri ve resimleri - Google'da Ara (3), geleneksel çalgı aletleri - Google'da Ara (3), geleneksel çalgı aletleri - Google'da Ara (3), isveç çalgıları - Google'da Ara (3), iskoçya geleneksel oyunları - Google'da Ara (3), nefesli çalgılar isimleri - Google'da Ara (3), iskoçyalıların milli çalgısı - Google Arama (2), hindistanın milli çalgısı - Bing (2), milli çalgılarımız - Bing (2), milli calgilarin isimleri - Google Arama (2), nefesli çalgılar gayda - Yahoo! Turkey Arama Sonuçları (2), geleneksel müzik aletleri ve hikayeleri - Bing (2), Update Your Browser | Facebook (2), Ой! (2), gayda nerenin müzik - Google\'da Ara (2), iskoçların savaş müziyi - Yahoo! Turkey Arama Sonuçları (2), 302 Moved (2), BULGAR MÜZİK ALETLERİ - Yahoo! Turkey Arama Sonuçları (1), TRAKYA BULGAR GAYDASI DİNLE - Bing (1), gayda tarihçesi - Bing (1), gayda tarihçesi - Bing (1), Arama V9 (1), Arama V9 (1), İskoçya ulusal çalgıları isimleri - Google\'da Ara (1), ingiliz gayda - Bing (1), Not Available (1), köşe gaydası - Yahoo! Turkey Arama Sonuçları (1), köşe gayda - Yahoo! Turkey Arama Sonuçları (1), üflemeli çalgılar isimleriveresimleri - Google\'da Ara (1), üflemeli çalgıların isimleriveresimleri - Google\'da Ara (1), Gayda çalgısi sesi dinle - Google\'da Ara (1), iskoç halk müziği gayda - Bing (1), iskoçların milli çalgıları - Bing (1), gayda resmimleri - Bing (1), BULGAR GAYDASI DİNLE - Bing (1), Arama V9 (1), iskoclarin geleneksel muzik aleti - Google Search (1), Not Available (1), iskoç gayda dinle - Google\'da Ara (1), gayda yapımı - Google\'da Ara (1), Funmoods - web search results - gayda hangi ülkenin milli enstrümanı (1), isveç\'in calgısı - Google\'da Ara (1), Google Custom Search (1), isveç\'in calgısı - Google\'da Ara (1),

"[Nefesli Çalgılar] Gayda " ile Benzer Konular
[Telli Çalgılar] Bağlama | Türk Halk Çalgısı
3 Yanıt - 14.249 Görüntülenme | Ülkemizde kullanımı en yaygın olan telli bir çalgıdır.
[Yaylı Çalgılar] Keman Nedir?,Tarihte Kemanın Yeri , Türk Musukisi'nde Kemanın Yeri..
0 Yanıt - 17.125 Görüntülenme
[Yaylı Çalgılar] Kemençe Nedir? Çalma Tekniği ve Akord ve Kemençe Çeşitleri..
1 Yanıt - 21.128 Görüntülenme
[Telli Çalgılar] Ud Sözcüğünün Etimolojisi ve Ud'un Tarihçesi
0 Yanıt - 9.391 Görüntülenme
[Telli Calgılar] Tanbur Sözcüğünün Tarihi ve hırçın bir saz olan tanburun akort çeşitleri
0 Yanıt - 7.048 Görüntülenme