Kadim Dostlar ™ Forum: Aşık Edebiyatı Nazım Biçimleri: Koşma - Semai - Varsağı - Destan - Kadim Dostlar ™ Forum

İçeriğe atla

Yalnızca 1 dakikanızı ayırıp sitemize üye olduğunuzda, içinde daha az reklam bulunan temamızı kullanabilirsiniz ...

Aradığınız konuya ulaşamadınız mı ? Problem değil, arama Özelliğimizi Kullanabilirsiniz
GoogleKadim Dostlar Özel Arama
Facebook Sayfamıza Üye Olabilir ve Güncel Site İçeriğinden Kolayca Haberdar olabilirsiniz
Sitemize reklam vererek, sitelerinizi veya ürünlerinizi tanıtabilirsiniz
-------------------
Kurumsal Çözümler Uzmanı Erkan Okur
İnformatik: Mühendislik ve PLM Çözümleri



Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız

Aşık Edebiyatı Nazım Biçimleri: Koşma - Semai - Varsağı - Destan Konuyu Oyla: -----

#1
Kullanıcı çevrimdışı   Erkan 

  • Sanki Çok Önemli Kararlar Alacak Gibiyim Ama, Du Bakalım ?
  • Grup: Yönetici
  • Mesaj sayısı: 5.701
  • Kayıt tarihi: 10-Eylül 07
  • Gender:Male
Forum İtibarı: 7
Henüz Tanınmıyor



İçeriği Arkadaşlarınla Paylaş

…Koşma…
(Nazım Biçimleri)
forum

Koşma, Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türü. Dörtlüklerden oluşur. Dörtlük sayısı genellikle 3, 5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11’li kalıbıyla yazılır. Şair koşmanın son bendinde ismini ya da mahlasını söyler. Koşmalar dile getirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani “dedim” “dedi” diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu tür koşmalara “mürâcaa” ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara “tecnis” denir.
Özellikleri:
1. Türk Halk edebiyatının en çok sevilen, en çok kullanılan nazım şeklidir.
2. Dörtlüklerle söylenir.
3. Dörtlük sayısı genelde 3 veya 5’tir.
4. Koşmalarda en çok 11’li hece ölçüsü kullanılır. 4+4+3=11 ya da 6+5=11.
5. Genelde yarım kafiye kullanılır.
6. Kafiye örgüsü; ilk dörtlük; aaab, abab, aaba veya abcb şeklinde olup diğer dörtlükler cccb, dddb şeklindedir.
7. Koşmada, tabiat güzellikleri, sevgi, ayrılık, yiğitlik, yakınma, ıstırap, eleştiri, hayata ait görüşler konu alabilir.
8. Genelde şiirin içinde özellikle de son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
9. Dil sade, anlatım yalın ve içtendir.
10. Koşmalar işlenen konulara göre çeşitli isimler alır. Bunlar aynı zamanda âşık edebiyatı nazım türleridir.

1- Güzelleme: Doğa güzelliklerini sevgiyle içe içe işleyen lirik şiirlerdir. Kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen koşmadır.
Dinleyin ağalar medhin eyleyim
Elma yanaklımın kara kaşlımın
O gül yüzlerine kurban olayım
Dal gerdanlımın da sırma saçlımın

Noksanî
2- Koçaklama: Yiğitlik, kahramanlık, vuruşma konularını işleyen ve bu kavramları öven, koşma nazım şekliyle söylenen şiirlerdir.
Benden selam olsun Bolu Beyine
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir

Köroğlu
3- Taşlama: Toplumdaki bozuk yönleri, kişilerin eksikliklerini, zaafları eleştirmek için söylen koşmalardır. Bu şiirlerde şair son derece acımasızdır. Aksak ve eksik yönler açıkça eleştirilir.
Not: Konu bakımından taşlamanın Divan Edebiyatındaki karşılığı hicviyedir.
Nesini söyleyim canım efendim
Gayrı düzen tutmaz telimiz bizim
Arzuhal eylesem deftere sığmaz
Omuzdan kesilmiş kolumuz bizim.

Serdarî
4.Ağıt: Ölen bir kişinin ardından söylenen ve onun iyiliğinin, mertliğinin dile getirildiği koşmalardır.
Not: Bunların dışında koşma nazım biçiminin kullanıldığı münferit ağıtlar da vardır.
Sefil baykuş ne gezersin bu yerde
Yok mudur vatanın illerin hani
Küsmüş müsün selâmımı almadın
Şeydâ bülbül şirin dillerin hani

Kağızmanlı Hıfzî
…Semai…
(Nazım Biçimleri)
forum

Halk şiirinde hecenin sekizli ölçüsü ile koşma biçiminde düzenlenen ve özel bir ezgi ile söylenen şiirlerdir. Genellikle en az üç, en fazla beş dörtlükten oluşurlar. Çoğunlukla doğa, güzellik, ayrılık, kavuşma gibi duygusal ve lirik temaları işlerler. Semainin hece ölçüsünün yanında aruz ölçüsü kullanılarak yazılanları da vardır.
Özellikleri:
1. Tabiat, sevgi ve ayrılık konularını işler.
2. Sekizli hece ölçüsüyle yazılırlar.
3. Özel bir beste ile söylenirler.
4. Nazım birimi dörtlüktür. En az 3, en çok da 5,6 dörtlükten oluşur.
5. İlk dörtlüğü aaab, abab, aaba, abcb şeklinde diğer dörtlükler dddb, eeeb, fffb şeklindedir.
6. Sona doğru şairin mahlası bulunur.
7. Karacaoğlan’ın semaileri çok ünlüdür.

Not: Semailer koşmalardan hece sayısı ve özel ezgisi bakımında ayrılır.
Bize nisbet mi sultânım
Adûlarla salınırsın
Yusuf misli cânım
Sevildikçe alınırsın

Gevherî

…Varsağı…
(Nazım Biçimleri)
forum

Özel bir ezgiyle söylenen koşmaya denir. Önce Güney Anadolu’da yaşayan Varsak Türkleri tarafından söylendiği için bu adla anılır. Semâiye benzer. Hece ölçüsünün en çok sekizli kalıbıyla yazılır. 4+4 duraklı veya duraksız olur. Kafiye şeması şöyledir: Xaxa bbba ccca.
Semâiden ezgi yönüyle ayrılır. Varsağı yiğitçe bir havayla okunur. Çokluk içinde “bre”, “hey”, “hey gidi”, gibi ünlemler yer alır. Bu ünlemlerin bulunmadığı varsağılar ezgisiyle fark edilir. Güney Anadolu’da Maraş’tan Mersin’e kadar uzayan bölgede yaşayan Varsak Türkleri, Selçuklular zamanında Anadolu’ya yerleşmişlerdi. Varsağı, Varsak Türkleri’nin kendilerine özgü bir ezgiyle söyledikleri türkü biçimidir.
Halk edebiyatında en çok varsağı söyleyen aşık, Karacaoğlan’dır.
Özellikleri:
1. Güney Anadolu’da yaşayan Varsak Türkmenlerine ait halk şairleri tarafından söylenen şiirlerdir.
2. Özel bir bestesi vardır.
3. 8’li hece ölçüsü ile söylenir.
4. Varsağıda hayattan ve talihten şikayet gibi konular da işlenir.
5. Şiirin sonuna doğru mahlas kullanılır.
6. Yaygın olmayan bir nazım şeklidir.
7. En güzel örneklerini Karacaoğlan vermiştir.

Not: Semai ile benzerlik gösterir. Varsağının semaiden farkı, ezgisi ve “Bre, hey” gibi ünlemler kullanılarak erkekçe, yiğitçe bir söyleyişe sahip olmasıdır.
Bre ağ(a)lar bre beyler
Ölmeden bir dem sürelim
Gözümüze kara toprak
Dolmadan bir dem sürelim

Karacaoğlan

…Destan…
(Nazım Biçimleri)
forum

Destan milletlerin hayatında büyük yankılar uyandırmış (savaş, göç, istilâ gibi) tarihî olayların (yangın, salgın hastalık, sel, deprem gibi) toplumsal ve doğal olayların çağdan çağa aktarılmış, aktarılırken de hayal unsurlarıyla oluşmuş, süslenmiş, değiştirilmiş manzum söylenceleridir.
Destanlar, Araplar’da “esatir”, Batı’da “myth” olarak adlandırılır. Destanlar ikiye ayrılır; Yapay ve Doğal Destanlar. Yapay Destanlar: yazarı belli olan,daha yakın zamanda YAZILAN ve olağanüstü durumlara az yer veren bir destan türü iken, Doğal Destanlar: anonim( yazarı belli olmayan),ilkel dönemde yaşanmış olayları konu alan ve SÖZLÜ destan türüdür. Destanlar İslamiyet’in kabulünden önceki Türk Edebiyatı kategorisine aittirler. Ayrıca da çok uzun yazılardırlar. Destanlar 3 safhadan oluşur:
1. Halkın benliğinde iz bırakan olaylar ve bunda rol oynayan kahramanlar,
2. Olayın ağızdan ağıza aktarılması,
3. Yazıya daha sonradan geçirilmesidir.

Milletlerin toplumu derinden etkileyen, tarihi önem arz eden önemli olaylarını (doğal afetler, savaşlar, göç, yangın vb.) konu edinirler. Çoğu kez manzum olurlar. Tarih, etnografya, folklor gibi bilimler destanlardaki bilgilerden yararlanır.Özellikleri:
1. Nazım şekli bakımından koşmaya benzer.
2. Nazım birimi dörtlüktür. Dörtlük sayısı sınırlı değildir.
3. Hece ölçüsünün 11’li kalıbı kullanılır.
4. Son dörtlükte şairin mahlası geçer.
5. Destanda konu olarak toplumu ilgilendiren, heyecana getiren savaş, kahramanlık, isyan, yangın gibi konular, ayrıca; dalkavukluk, gülünç olaylar, parasızlık vb. işlenir.
6. Bu türe en güzel örneklerden biri; Kayıkçı Kul Mustafa’nın Genç Osman Destanı’dır.

Not 1: Halk Edebiyatındaki en uzun nazım şeklidir. Bazı destanlarda dörtlük sayısının yüzü geçtiği görülür.
Not 2: Koşmadan farkı; uzun oluşudur.
Not 3: Âşık Edebiyatı nazım şekillerinden olan destan, milletlerin tarihine ait kahramanlıkları konu edinen halkın ortak malı olan destanlarla karıştırılmamalıdır.

Dinle, sana bir nasihat edeyim
Hatırdan, gönülden geçici olma
Yiğidin başına bir iş gelince,
Anı yâd ellere açıcı olma

Karacaoğlan
Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…




4 Kullanıcı bu konuyu okuyor
0 üye, 4 misafir ve 0 gizli üye



Toplam 1 kullanıcı bu konuyu okudu.

0


Tek sayfa
  • Yeni bir konu açamazsınız
  • Bu konuya cevap yazamazsınız


"Aşık Edebiyatı Nazım Biçimleri: Koşma - Semai - Varsağı - Destan" İçin Anahtar Kelimeler (Keywords)
Konuyu ziyaret eden ziyaretçilerimizin Google arama motorunda kullandıkları anahtar kelimeleri içermektedir.

Google (1.679), Google (315), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (248), semainin özellikleri - Google'da Ara (190), semainin özellikleri - Google'da Ara (167), semai örnekleri - Google'da Ara (138), semai özellikleri - Google'da Ara (124), varsağı ve özellikleri - Google'da Ara (116), koşma çeşitleri - Google'da Ara (106), koşma çeşitleri - Google'da Ara (102), koşma özellikleri - Google'da Ara (97), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (82), semainin özellikleri - Google'da Ara (68), varsağı örnekleri - Google'da Ara (67), koşma örneği - Google'da Ara (60), semainin özellikleri - Google'da Ara (60), semai örnekleri - Google'da Ara (58), semainin özellikleri - Google'da Ara (53), koşmanın bölümleri - Google'da Ara (52), varsağı örneği - Google'da Ara (51), koşma örnekleri - Google'da Ara (50), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (50), Google (50), semai örneği - Google'da Ara (44), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (43), koşma semai - Google'da Ara (40), semainin özellikleri - Google'da Ara (37), semai örnekleri - Google'da Ara (35), koşmanın çeşitleri - Google'da Ara (34), varsağı örnekleri - Google'da Ara (33), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (32), semainin özellikleri - Google'da Ara (32), koşma nazım şeklinin özellikleri - Google'da Ara (31), koşma ve özellikleri - Google'da Ara (30), semai örnekleri - Google'da Ara (30), semainin özellikleri - Google'da Ara (28), semai örnekleri - Google'da Ara (27), koşma özellikleri - Google'da Ara (27), koşma çeşitleri - Google'da Ara (26), koşma semai - Google'da Ara (25), koşma nazım şeklinin özellikleri - Google'da Ara (25), semai ve özellikleri - Google'da Ara (24), semainin özellikleri - Google'da Ara (24), koşmanın bölümleri - Google'da Ara (22), varsağı örnekleri - Google'da Ara (22), semainin özellikleri - Google'da Ara (22), güzelleme örnekleri - Google'da Ara (21), semai örnekleri - Google'da Ara (21), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (20), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (20), semai özellikleri - Google'da Ara (19), aşık edebiyatı destan - Google'da Ara (18), güzelleme örneği - Google'da Ara (18), semai özellikleri - Google'da Ara (18), semai örnekleri - Google'da Ara (18), semainin özellikleri - Google'da Ara (18), semai örnekleri - Google'da Ara (17), aşık edebiyatı koşma - Google'da Ara (16), KOŞMANIN ÖZELLİKLERİ - Google'da Ara (15), karacaoğlandan koşma - Google'da Ara (15), Aşık edebiyatında destan - Google'da Ara (15), koşma özellikleri - Google'da Ara (15), semainin özellikleri - Google'da Ara (15), koşmanın bölümleri - Google'da Ara (15), koşma nazım şeklinin özellikleri - Google'da Ara (15), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (15), aşık edebiyatında destanlar - Google'da Ara (15), koşmanın bölümleri - Google'da Ara (15), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (15), koşma ve semai - Google'da Ara (14), semai çeşitleri - Google'da Ara (14), koşma ve çeşitleri - Google'da Ara (14), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (14), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (14), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (14), Güzelleme örnekleri (14), semai varsağı - Google'da Ara (14), semai nazım şeklinin özellikleri - Google'da Ara (14), koşma örneği - Google'da Ara (13), semai nazım şekli - Google'da Ara (13), semai örnekleri - Google'da Ara (13), varsağı örnekleri - Google'da Ara (13), semainin özellikleri - Google'da Ara (13), semainin özellikleri - Google'da Ara (13), koşma nazım şeklinin özellikleri - Google'da Ara (13), varsağı ,koşma destan ,semai nazım özellikleri tür hakkıında bilgi - Google'da Ara (13), semainin özellikleri - Google'da Ara (12), koşma örnegi - Google'da Ara (12), varsağı özellikleri - Google'da Ara (12), koşma örnek - Google'da Ara (12), varsağı örnek - Google'da Ara (12), koşma nazım şeklinin özellikleri - Google'da Ara (12), koşmanın özellikleri - Google'da Ara (12), semainin özellikleri - Google'da Ara (12), semai örnekleri - Google'da Ara (12), semai özellikleri - Google'da Ara (12), semainin özellikleri - Google'da Ara (12), koşma örnekleri - Google'da Ara (11), semai varsağı - Google'da Ara (11), varsağının özellikleri - Google'da Ara (11),

"Aşık Edebiyatı Nazım Biçimleri: Koşma - Semai - Varsağı - Destan " ile Benzer Konular
Genco Erkal’ın Sesinden Nâzım Hikmet Şiirleri | Nâzım Hikmet’in Seçme Şiirlerinden Oluşan Ne Güzel Şey Hatırlamak Seni Kitabı, Kitap Ve Kitapla Birlikte Verilen 4 CD
0 Yanıt - 365 Görüntülenme
Avni Arbaş | Nazım Hikmet Çalışmaları
1 Yanıt - 1.055 Görüntülenme | Şair ile Ressamın Buluştuğu Desenler...
Abidin Dino'nun Nazım'a Cevabı: Mutluluğun Resmi
3 Yanıt - 13.444 Görüntülenme
İhtiyar Aşık l Ahmet Kutsi Tecer
0 Yanıt - 757 Görüntülenme
Mutluluğun Resmi l Nazım Hikmet Ran
1 Yanıt - 5.434 Görüntülenme