Kadim Dostlar ™ Forum: Cumhurbaþkanlýðý Forsu Ve Anlamý - Cumhurbaþkanlarýmýz | Tarihteki Türk Topluluklarýný, Türk Birliðini Ve Türkiye Cumhuriyeti'ni Temsil Etmektedir - Kadim Dostlar ™ Forum

Cumhurbaþkanlýðý Forsu





TÜRK BAYRAÐI TÜZÜÐÜ

Bakanlar Kurulu Kararýnýn Tarihi : 25.01.1985 Sayýsý: 85/9034
Dayandýðý Yasanýn Tarihi : 22.09.1983 Sayýsý: 2893
Yayýmlandýðý Resmi Gazetenin Tarihi: 17.03.1985 Sayýsý: 18697
Yayýmlandýðý Düsturun Tertibi : 5, Cildi: 24, S. 2095

Madde 28 - Cumhurbaþkanlýðý forsu, (Ek : 4) te gösterilen ölçülere uygun olarak yapýlýr.
Forsun sol üst köþesinde yer alan güneþ ve yýldýzlar sarý renktedir.
Cumhurbaþkanýnýn ikametgâhýnda, ziyareti süresince bulunduðu yerde, bayrak direðine çekilir, gece gündüz çekili kalýr, makam odasýnda çalýþma masasýnýn sol gerisine konur, içinde bulunduðu arabanýn sol önünde, tepesinde ay yýldýz bulunan kromajlý direðe çekilir.

Cumhurbaþkanlýðý forsundaki 16 yýldýz,
Tarihteki 16 büyük Türk imparatorluðunu,
Ortadaki güneþ ise Türkiye Cumhuriyeti'ni simgeler.



Büyük Selçuk Ýmparatorluðu
Büyük Timur Ýmparatorluðu
Avrupa Hun Ýmparatorluðu
Büyük Hun Ýmparatorluðu
Batý Hun Ýmparatorluðu
Osmanlý Ýmparatorluðu
Göktürk Ýmparatorluðu
Ak Hun Ýmparatorluðu
Hazar Ýmparatorluðu
Babür Ýmparatorluðu
Avar Ýmparatorluðu
Altýnordu Devleti
Harzemþahlar
Uygur Devleti
Karahanlýlar
Gazneliler



1. Cumhurbaþkanýmýz Mustafa Kemal Atatürk

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK




GÖREV SÜRESÝ

29 EKÝM 1923/10 KASIM 1938

Mustafa Kemal, 1881 yýlýnda Selanik'te doðdu.
Ýlköðrenimine, Annesi Zübeyde Haným'ýn isteði üzerine Hafýz Mehmet Efendi mahalle mektebinde baþladý. Bir süre devam ettiði bu okuldan babasýnýn isteðiyle ayrýldý ve öðrenimini o günün çaðdaþ eðitim anlayýþýný benimseyen Þemsi Efendi Mektebi'nde tamamladý.

Mustafa Kemal, askeri dehasýný ve liderlik yeteneðini geliþtireceði askerî eðitimine, 1893 yýlýnda Selanik Askerî Rüþtiyesi'nde baþladý. 1896?1899 yýllarýnda Manastýr Askerî Lisesi'ni, 1902 yýlýnda teðmen rütbesiyle Kara Harp Okulu'nu, 1905 yýlýnda ise yüzbaþý rütbesiyle Harp Akademisi'ni bitirdi.

1905?1907 yýllarý arasýnda Þam'daki, 5. Ordu'da görev yapan Mustafa Kemal, 1907'de, bugün kýdemli yüzbaþý olarak adlandýrýlan kolaðasý rütbesini aldý.

13 Nisan 1909'da, tarihimizde 31 Mart olayý olarak bilinen ayaklanmanýn bastýrýlmasýnda etkin rol oynayan Hareket Ordusu'nda, Kurmay Baþkaný olarak görev yapan Mustafa Kemal, 1910 yýlýnda Picardie Manevralarý'nda Türk Ordusu'nu temsil eden kurulda yer aldý.

1911 yýlýnda, Ýstanbul'da Genelkurmay Baþkanlýðý'ndaki görevinin ardýndan, Ýtalyanlarýn Trablusgarp'a saldýrýsýyla baþlayan savaþta, Tobruk ve Derne bölgelerinde gönüllü yerel güçlerin baþýnda bulundu. Ayný yýlýn 27 Mart'ýnda binbaþý oldu, 1912 yýlýnýn 6 Mart'ýnda ise Derne Komutanlýðý'na getirildi.

1912'de Balkan Savaþý'nýn baþlamasýyla, Ýstanbul'a geri dönerek, Gelibolu ve Bolayýr'daki birliklerle savaþa katýlan Mustafa Kemal, Dimetoka ve Edirne'nin geri alýnmasýnda önemli rol oynadý. 1913 yýlýnda atandýðý Sofya Ataþemiliterliði görevini sürdürürken yarbaylýða yükseltildi.

1914 yýlýnýn Ekim ayýnda, Osmanlý Ýmparatorluðu'nun Ýttifak Devletleri'nin yanýnda I. Dünya Savaþý'na katýlmasýyla, 19. Tümeni kurmak üzere Tekirdað'da görevlendirildi. Ýtilaf Devletleri'nin tüm gücüyle yüklendiði Çanakkale'de eþsiz bir direniþin önderliðini yapan, çarpýþmanýn yazgýsýný deðiþtiren ve "Çanakkale geçilmez" dedirten yine Mustafa Kemal'di.

25 Nisan 1915'te, Arýburnu'na çýkan düþman kuvvetlerinin yenilgiye uðratýlmasýnýn ardýndan, 1 Haziran 1915'te albaylýða yükselen Mustafa Kemal, Anafartalar Grubu Komutaný olarak 9?10 Aðustos'ta Anafartalar, 17 Aðustos'ta Kireçtepe, 21 Aðustos'ta II. Anafartalar Zaferleriyle baþarýlarýna yenilerini ekledi.

27 Ocak 1916'da karargâhý Edirne'de bulunan 16. Kolordu'nun Komutanlýðýna atanan Mustafa Kemal, kýsa bir süre sonra, 16. Kolordu'nun, Doðu Cephesi'nin güçlendirilmesi amacýyla Diyarbakýr'a kaydýrýlmasý kararlaþtýrýlýnca, Kolordu Komutaný olarak Diyarbakýr'a gönderildi ve rütbesi tümgeneralliðe yükseltildi. Rus güçleriyle savaþarak Muþ ve Bitlis'in geri alýnmasýný saðladý.

Mustafa Kemal, 2. Ordu Komutanlýðý'na, sonra da Halep'te Alman Generali Falkenheim komutasýndaki Yýldýrým Ordularý Grubu'nda, 7. Ordu'nun Komutanlýðý'na atandý. 15 Aralýk 1917'de Veliaht Vahdettin ile birlikte Almanya'ya yapýlan resmî ziyarete katýlan Mustafa Kemal, 15 Aðustos 1918'de yeniden 7. Ordu Komutaný olarak Halep'e döndü. Mondros Ateþkes Antlaþmasý'nýn imzalanmasýndan bir gün sonra, Mustafa Kemal'in, 31 Ekim 1918'de getirildiði Yýldýrým Ordularý Komutanlýðý görevi, bu Ordu'nun 13 Kasým 1918'de kaldýrýlmasý üzerine sona erdi. O'nun artýk görev yeri Harbiye Nezareti idi.

Mondros Ateþkesi, yurt topraklarýnýn Ýtilaf Devletleri'nce paylaþýlmasýný ve iþgal edilmesini öngören, Osmanlý Ýmparatorluðu'nun çöküþ sürecini hýzlandýran, koþullarý aðýr bir antlaþma olarak tarihteki yerini aldý.

Ateþkes koþullarýnýn yaný sýra, yöneticilerin yanlýþ tutum ve davranýþlarý sonucu ülkenin içine sürüklendiði durum, Mustafa Kemal'in uzun yýllar boyunca zihninde yeþeren düþüncelerini harekete geçirmesini ve Türk Ulusu'nu esenliðe kavuþturacak kararý almasýný saðladý.

Mustafa Kemal'in, "Ulusal egemenliðe dayanan, kayýtsýz, koþulsuz baðýmsýz yeni bir Türk Devleti kurma" kararýný almasý ve bunu gerçekleþtirecek koþullarý oluþturmak amacýyla Samsun'a hareketi, tarihin akýþýný deðiþtiren bir adýmdýr.

"19 Mayýs" Türk Ulusu ve kendi yaþamý içinde öyle bir dönüm noktasýdýr ki, Mustafa Kemal bu günü "doðum günü" olarak nitelemiþtir.

Mustafa Kemal'in, "Ben, Samsun'a çýktýðým gün elimde maddî hiçbir kuvvet yoktu. Yalnýz büyük Türk Milletinin asaletinden doðan ve benim vicdanýmý dolduran yüksek ve manevî bir kuvvet vardý. Ýþte ben bu ulusal kuvvete, bu Türk Milletine güvenerek iþe baþladým" sözleri, O'nun kurtuluþ yolunda, ulusal birliði gerçekleþtirmek düþüncesiyle çýktýðý Anadolu yolculuðunda Türk Ulusu'na duyduðu güveni ortaya koymaktadýr.

Ulusal savaþýmýn bayraðýný açmak için beklediði fýrsat, 9. Ordu Müfettiþliðine getirilmesi ile karþýsýna çýktý ve 19 Mayýs 1919'da ulaþtýðý Samsun'da kýsa bir süre kaldýktan sonra 28 Mayýs 1919'da gittiði Havza'da, tüm komutanlara, üst kademedeki yöneticilere ve ulusal kuruluþlara gizli bir genelge yayýmlayarak, iþgal karþýsýnda bütünleþme çaðrýsýnda bulundu.

22 Haziran 1919'da Amasya'da yayýmladýðý genelgede, "Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararý kurtaracaktýr" ilkesine yer vererek, Sivas Kongresi'ni toplantýya çaðýrdý. Ýngilizlerin baskýsý sonucu müfettiþlik görevinden alýnmak istenmesi üzerine, askerlikten ve resmî görevinden ayrýlma kararý alan Mustafa Kemal, 8 Temmuz 1919'da bir duyuruyla, tüm gücüyle Anadolu'nun baðýmsýzlýk savaþý için çalýþacaðýný açýkladý.

23 Temmuz?7 Aðustos 1919 günlerinde, geleceðimizin saðlam temeller üzerinde biçimlenmesinin yolunu açan Kurtuluþ Savaþý'nýn temel ilke ve yöntemlerinin belirlendiði, Erzurum Kongresi'ni topladý. Bölgesel konularý görüþmek için toplanan Kongre'de ülkenin tümünü ilgilendiren önemli kararlar alýnarak ulusal savaþýmýn esas programý hazýrlandý.

Mustafa Kemal 7 Aðustos 1919'da Kongre'nin kapanýþý nedeniyle Kongre heyetine yaptýðý konuþmada, esaslý kararlar alýndýðýný ve dünyaya Ulusumuzun varlýðý ve birliðinin gösterildiðini, tarihin bu Kongre'yi ender ve büyük bir eser olarak kaydedeceðini söyleyerek, toplantýnýn önemini ortaya koydu.

4?11 Eylül 1919 günleri arasýnda toplanan ve Ulusumuzun, birlik ve dayanýþma içinde baðýmsýzlýðýndan hiçbir koþulda ödün vermeyeceðini dünyaya duyuran Kongre olma özelliði taþýyan Sivas Kongresi'nde, manda yönetimi tümüyle reddedildi. Erzurum Kongresi kararlarý geniþletilerek, Misak-ý Millî görüþü yinelendi. Tüm ulusal direniþ örgütleri "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adý altýnda birleþtirildi. Yurdumuzun tamamýný temsil eden Heyeti Temsiliye'nin baþkanlýðýna seçildi.

20?22 Ekim 1919'da Ýstanbul'dan gelen Bahriye Nazýrý Salih Paþa'yla Amasya'da görüþtü. Anadolu'da baþlatýlan ulusal savaþýmýn Ýstanbul Hükümeti tarafýndan tanýnmasý yönünden büyük önem taþýyan Amasya Protokolü imzalandý.

7 Kasým 1919'da, Ýstanbul'da toplanmasý kararlaþtýrýlan Osmanlý Meclisi için Erzurum'dan milletvekili seçildi.

27 Aralýk 1919'da, Heyeti Temsiliye üyeleriyle birlikte geldiði Ankara, bu tarihten sonra Türk Ulusal Kurtuluþ Savaþý'nýn önemli kararlarýnýn alýnarak, tüm Anadolu'ya yayýldýðý önemli bir merkez oldu.

Ýstanbul'un, 16 Mart 1920'de resmen iþgal edilmesi üzerine, Mustafa Kemal, bu hareketin haksýz ve hükümsüz olduðunu belirterek, kapanan Meclis'in Ankara'da açýlacaðýný tüm dünyaya ilân etti.

Mustafa Kemal, 19 Mart 1920'de yayýnladýðý bir genelgeyle, ulusun yeniden seçeceði temsilcilerle kurulacak yeni Meclis'in ulusun baðýmsýzlýðýný ve devletin kurtarýlmasýný saðlayacak önlemleri alacaðýný ve uygulayacaðýný duyurdu. Bu genelgenin ardýndan ülkenin her yerinde seçimler yapýldý ve Ankara'da toplanacak Millet Meclisi'nin hazýrlýklarý tamamlandý.

Böylece ulusal istenci gerçekleþtiren ilk Meclis 23 Nisan 1920'de Ankara'da toplandý ve Mustafa Kemal Meclis Baþkanlýðý'na seçildi.

Baðýmsýzlýk savaþýmýnýn askerî ve siyasî önderi ve ileri görüþlü kiþiliðiyle davanýn beyni olan yüce önder, 11 Mayýs 1920'de Ýstanbul Hükümeti tarafýndan ölüm cezasýna çarptýrýldý.

Bir an önce kurulmasýna büyük önem verdiði düzenli ordu ilk baþarýsýný, 11 Ocak 1921'de, I. Ýnönü, 31 Mart 1921'de de II. Ýnönü zaferlerini kazanýp, Yunanlýlarýn geri çekilmek zorunda kalmasýyla elde etti.

Meclis'te uzun görüþmeler sonucu 20 Ocak 1921'de ilk anayasa olan Teþkilat-ý Esasiye Kanunu kabul edildi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni, Misak-ý Milli'ye ve Anayasa'nýn ilkelerine uygun biçimde çalýþýr duruma getirebilmek için, 10 Mayýs 1921'de Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu'nu kurdu. Grubun seçilerek göreve getirilen baþkaný Mustafa Kemal'di.

5 Aðustos 1921'de, Mustafa Kemal'in, geniþ yetkiler verilerek üç ay süre ile Baþkomutanlýk görevine getirilmesini saðlayan yasa kabul edildi. "Hattý müdafaa yoktur, sathý müdafaa vardýr. O satýh bütün vatandýr. Vatanýn her karýþ topraðý vatandaþýn kanýyla ýslanmadýkça, terk olunamaz." anlayýþý ve direktifiyle 23 Aðustos?13 Eylül günleri arasýnda, 22 gün 22 gece süren çarpýþmalardan sonra Yunan Ordusu Sakarya Nehri'nin doðusunda tümüyle yenilgiye uðratýldý. Sakarya Zaferi'nin ardýndan, TBMM'nin çýkardýðý bir yasayla, savaþtaki üstün baþarýsýndan dolayý Yüce Önder Mustafa Kemal'e 19 Eylül 1921'de "mareþallik" rütbesi ve "gazi" unvaný verildi.

26?30 Aðustos 1922 günleri arasýnda Mareþal Gazi Mustafa Kemal komutasýndaki Baþkomutan Meydan Muharebesi, Türk Ordusu'nun kesin zaferiyle sonuçlandý. Baþkomutan'ýn "Ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!" emriyle Türk Ordusu, büyük bir moral ve güç ile Ýzmir yönünde ilerledi. 9 Eylül 1922'de çekilen düþman kuvvetlerinin Ýzmir'de yenilgiye uðratýlmasýyla, 4 yýl süren Ulusal Kurtuluþ Savaþýmý amacýna ulaþtý.

3 Ekim 1922'de imzalanan ve 11 Ekim 1922'de yürürlüðe giren Mudanya Ateþkes Antlaþmasý ile savaþ durumu sona erdi. Barýþ Antlaþmasýnýn koþullarýný görüþmek üzere Lozan'da yapýlacak konferansa Ýtilaf Devletleri'nin Ýstanbul Hükümeti?ni de çaðýrmasý üzerine, 1 Kasým 1922'de TBMM'nce alýnan "Milletin saltanat ve hâkimiyet makamý yalnýz ve ancak TBMM'dir" kararýyla saltanat kaldýrýldý.

Varlýðýndan büyük güç aldýðý annesi Zübeyde Haným'ý 15 Ocak 1923'te kaybeden Gazi Mustafa Kemal, acýsýna karþýn, Ulusuna olan görev ve sorumluluklarýný yerine getirmek için çalýþmalarýna ara vermedi.
29 Ocak 1923'te Gazi Mustafa Kemal, Latife Uþaklýgil ile 5 Aðustos 1925'e kadar sürecek evliliðini yaptý.

17 Þubat 1923'te Ýzmir'de ilk Türkiye Ýktisat Kongresi'nin açýlýþýný yapan Gazi Mustafa Kemal, çaðdaþlaþma yolunda, iktisadî kalkýnmanýn gerekliliðini vurgulayarak, siyasî ve askerî zaferlerin, ekonomik zaferlerle desteklenmeden, kýsa süreli olacaðýna dikkat çekti.

24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaþmasý'yla, Devletimizin uluslararasý alanda siyasal, hukuksal, ekonomik ve toplumsal iliþkileri yeniden düzenlendi. Yeni Türk Devleti'nin varlýðýnýn, egemenliðinin ve baðýmsýzlýðýnýn tanýnmasýný saðlayan Lozan Antlaþmasý ile Misak-ý Millî sýnýrlarý Ýtilaf Devletlerince resmen kabul edildi.

Gazi Mustafa Kemal'in, "Lozan Antlaþmasý, Türk milleti aleyhine asýrlardan beri hazýrlanmýþ ve Sevr Antlaþmasý'yla tamamlandýðý zannedilmiþ büyük bir suikastin yýkýlýþýný ifade eden bir vesikadýr." sözleri, Lozan'ýn tarihimizdeki yerini ve önemini gözler önüne sermektedir.

13 Aðustos 1923'te, Gazi Mustafa Kemal, ikinci kez TBMM Baþkanlýðý'na seçildi. 9 Eylül 1923'te, Cumhuriyet Halk Fýrkasý'ný kurdu. TBMM'nin aldýðý bir kararla yeni devletin baþkenti, 13 Ekim 1923'te Ankara oldu.

Ulusal egemenlik esasýnýn tam olarak ancak cumhuriyet yönetimiyle olanaklý olacaðýný düþünen Gazi Mustafa Kemal, 27 Eylül 1923'de Neue Freie Presse muhabirine verdiði demeçte "Yeni Türkiye Anayasasýnýn ilk maddelerini sizlere tekrar edeceðim: Hâkimiyet Kayýtsýz þartsýz milletindir. Yürütme kudreti, yasama yetkisi milletin tek ve gerçek temsilcisi olan mecliste toplanmýþtýr. Bu iki kelimeyi bir kelimede anlatmak mümkündür: Cumhuriyet..." diyerek Cumhuriyet'in kurulmasýnýn yakýn olduðu iþaretini verdi.

Gazi Mustafa Kemal 28 Ekim akþamý Çankaya Köþkü'nde yemeðe davet ettiði arkadaþlarýna "Yarýn Cumhuriyet'i ilân edeceðiz" diyerek, kurtuluþ sürecinde temelleri adým adým atýlan ve ulusal egemenliðe dayanan yeni yönetim biçimini yaþama geçirme zamanýnýn geldiðini ortaya koydu. O gece, Ýsmet Ýnönü ile birlikte bir yasa tasarýsý hazýrladýlar. 1921 Anayasa'sýnýn 1. maddesinin sonuna "Türkiye Devletinin hükûmet biçimi cumhuriyettir" cümlesini ekleyerek, ilgili maddelerdeki gerekli deðiþiklikleri kaleme aldýlar.

29 Ekim günü toplanan Halk Fýrkasý Genel Kurulu'nda konuþan Mustafa Kemal, hükûmet krizi ve bunun çözümü için Anayasa'nýn 1, 2, 4, 10, 11, 12. maddelerinin deðiþtirilmesini ve hükûmetin þeklinin Cumhuriyet olmasýný öngören teklifi sundu. Parti toplantýsýnda kabul edilmesinin ardýndan Anayasa Komisyonu'nda incelenen tasarý Ýsmet Ýnönü'nün, ivedilikle görüþülmesi önerisi üzerine okundu ve ivedilikle görüþüldü: Meclis 29 Ekim 1923 günü saat 20.30'da Cumhuriyet'i ilân etti.

Ardýndan Cumhurbaþkaný seçimi için oylama yapýldý ve sonucu Ýsmet Paþa Meclis'e þöyle bildirdi.

"Türkiye Cumhuriyeti Baþkanlýðý için yapýlan oylamaya 158 kiþi katýlmýþ ve cumhurbaþkanlýðýna, 158 üye oybirliði ile Ankara Milletvekili Gazi Mustafa Kemal Hazretleri'ni seçmiþlerdir."

Atatürk'ün "Türk Mileti'nin karakter ve adetlerine en uygun idare cumhuriyet idaresidir" dediði Cumhuriyet'in kuruluþu tüm yurtta coþkuyla karþýlandý.

Kazandýðý zaferleri, "daha büyük gayelere ulaþmak için gerekli vasýta" olarak niteleyen Gazi Mustafa Kemal, baþarýlarýnýn ardýndan devlet yapýsýnda ve toplum yönetiminde büyük reformlarýn yapýlmasýna öncülük etmesinin yaný sýra, çaðdaþ yaþam anlayýþýnýn temellerini de attý.

Bu yaklaþýmla ilk olarak, 3 Mart 1924'te Cumhuriyet'in çaðdaþ yönetim anlayýþýyla örtüþmeyen Halifelik ile Þer'iye ve Evkaf Vekâleti kaldýrýldý. Böylece lâik hukuk sistemine geçiþ sürecinde önemli bir adým atýlmýþ oldu.

3 Mart 1924'te Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun kabul edilmesiyle, her kademedeki okullarda eðitim birliði saðlandý. Medreseler kapatýlarak, ulusal, lâik ve çaðdaþ eðitim kurumlarýyla Türkiye Cumhuriyeti geliþimini sürdürdü.

Art arda yaþama geçirilen devrimlerin Devletin siyasal ve toplumsal düzeninde gerçekleþtirdiði köklü deðiþikliklere baðlý olarak, 20 Nisan 1924 günü Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci anayasasý kabul edildi.

Köylüyü Türkiye'nin gerçek sahibi ve efendisi olarak niteleyen ve tarým ile sanayinin bir arada geliþiminin istikrarlý ve planlý kalkýnmanýn temeli olduðuna inanan Gazi Mustafa Kemal, modern tarýma öncülük etmek amacýyla 1925 yýlýnda Atatürk Orman Çiftliðini kurdu.

Gazi Mustafa Kemal, 24 Aðustos 1925'te, Kastamonu'ya yaptýðý gezide þapka giyerek, bu çaðdaþ simgeyi Ulusuna tanýttý. 25 Kasým 1925'te, Ulus'un içinde bulunduðu büyük deðiþim ve dönüþüm sürecinin uzantýsý olarak Þapka Yasasý kabul edildi.

30 Kasým 1925'te tekke ve za'viyeler ile türbeler kapatýldý ve türbedarlýklar ile birtakým unvanlarýn kaldýrýlmasýna dair Yasa kabul edildi.

Batý dünyasýyla kurulan iliþkilerde, takvim ve zaman ölçülerinin farklýlýðýndan kaynaklanan sorunlar, 26 Aralýk 1925'te milâdî takvim ve 24 saat esasýna geçilmesiyle aþýldý. 26 Mart 1931 gününde kabul edilen Yasa'yla metre ve kilogram gibi çaðdaþ uzunluk ve aðýrlýk sistemlerinde uluslararasý standarda ulaþýldý.

17 Þubat 1926'da, Mecelle ve Þer'i Hukuk yerine Türk Medenî Kanunu kabul edildi. Kadýnlarýmýzýn yasalar önünde erkeklerle eþit haklara sahip olmasý, çok eþliliðin yasaklanmasý, medenî nikâh zorunluluðunun getirilmesi, mahkeme yoluyla boþanma gibi deðiþiklikler, Türk toplumunu çaðdaþ hukuk anlayýþý ve yaþam biçimi ile tanýþtýrdý. Türk kadýný 1930'da belediye, 5 Aralýk 1934'te de milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme haklarýný elde etti.

1926 Haziraný'nda Gazi Mustafa Kemal'e Ýzmir'de düzenlenmesi tasarlanan suikast giriþimi önceden haber alýnarak önlendi ve düzenleyicileri tutuklandý. Yüce önder bu giriþimi, Anadolu Ajansý'na, "Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktýr, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktýr" sözüyle deðerlendirdi.

30 Haziran 1927'de askerlikten emekli oldu.
Toplumlarýn hafýzasýnýn canlý tutulmasýnýn, ulusal birliðimiz ve aydýnlýk geleceðimiz için taþýdýðý önemin bilinciyle, Samsun'a çýktýðý andan baþlayarak, Kurtuluþ Savaþý'nýn tüm evrelerini, Cumhuriyet'in kuruluþunu ve devrimlerini, sorumlu devlet adamý kiþiliðiyle Büyük Nutuk adlý yapýtýnda topladý. 15 Ekim 1927'deki Cumhuriyet Halk Fýrkasý'nýn Ýkinci Kurultayý'nda "Büyük Nutuk"u okudu. Büyük Nutuk'un sonunda, Türkiye Cumhuriyeti'ni, her zaman güvendiði Türk gençliðine emanet etti.


2. Cumhurbaþkanýmýz Ýsmet Ýnönü

ÝSMET ÝNÖNÜ





GÖREV SÜRESÝ

11 KASIM 1938/22 MAYIS 1950

1884 yýlýnda Ýzmir'de doðdu. Ýlk ve orta öðrenimini Sivas'ta tamamladý. Bir yýl Sivas'ta Mülkiye Ýdadisi'nde okuduktan sonra, 1897 yýlýnda Ýstanbul'daki Mühendishane Ýdadisi'ne gitti. 1901'de Mühendishane-i Berri-i Hümayun'a (topçu okulu) giren Ýsmet Ýnönü, bu okulu 1903'te topçu teðmeni olarak bitirdi. 1906'da Erkân-ý Harbiye Mektebi'ni birincilikle bitirerek kurmay yüzbaþý rütbesiyle Edirne'deki 2. Ordu'nun 8. Alay'ýnda bölük komutanlýðýna atandý.

1908'de kolaðasý oldu ve 31 Mart Olayý (13 Nisan 1909) olarak bilinen ayaklanmayý Selanik'ten gelerek bastýran Hareket Ordusu'nda görev aldý.

1910?1913 yýllarý arasýnda Yemen Ýsyaný'nýn bastýrýlmasý harekâtýna katýldý. Bu ve bundan önceki görevlerinde hudut problemleri ve asilerle yapýlan anlaþmalarda baþarýlý hizmetleri ve meslekî özellikleriyle dikkati çekti. Birinci Dünya Savaþý sýrasýnda Kafkas Cephesi'nde Kolordu Komutaný olarak Atatürk'le birlikte çalýþtý ve yýllardýr süren dostluklarý ile devletin geleceði hakkýnda ortak fikirleri geliþti. Suriye Cephesi'nde savaþtý; Millî Mücadele sýrasýnda Atatürk'ün en yakýn silâh arkadaþý olarak çalýþtý.

23 Nisan 1920'de açýlan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Edirne milletvekili olarak katýlan Ýsmet Bey, 3 Mayýs'ta Ýcra Vekilleri Heyeti'nde Erkân-ý Harbiye-i Umumiye Vekili oldu.

Albay Ýsmet Bey, mebusluk ve bakanlýk da uhdesinde kalarak Garp Cephesi Komutanlýðý görevine getirildi. Kuruluþ aþamasýndaki düzenli ordu ile Çerkes Ethem ayaklanmasýnýn ve iç isyanlarýn bastýrýlmasýnda etkin rol oynadý. Ocak ve Nisan 1921'de I. ve II. Ýnönü savaþlarýnda Yunan ilerlemesini durdurdu.

Ýnönü zaferleri, Ulusal Ordu'ya güven duyulmasýný saðladý, Ulusal Kurtuluþ Hareketini yürütenlere moral ve güç verdi.

Birinci Ýnönü Savaþý sonunda tuðgeneral rütbesine yükseldi.

Sakarya Meydan Savaþý ve Büyük Taarruz'dan sonra kazanýlan zafer üzerine Mudanya Ateþkes toplantýsýnda Büyük Millet Meclisi'ni temsil etti. Lozan Barýþ Konferansý'na Dýþiþleri Bakaný ve Türk heyeti baþkaný olarak katýldý.

Görüþmeler sýrasýnda Ulusumuzun çýkarlarýný titizlikle savunan ve koruyan Ýsmet Ýnönü, 24 Temmuz 1923'te Türkiye Cumhuriyeti'nin baðýmsýzlýðýnýn ve egemenliðinin tanýnmasýný saðlayan Lozan Antlaþmasý'ný imzaladý.

Cumhuriyetin ilânýndan sonra 1923?1924 yýllarýnda ilk hükümette Baþbakan olarak görev aldý, ayný zamanda Halk Fýrkasý Genel Baþkan Vekilliði'ni üstlendi. 1934'te Soyadý Yasasý çýktýðýnda Atatürk'ün verdiði Ýnönü soyadýný alan Ýsmet Paþa, Baþbakanlýk görevini 1924?1937 yýllarý arasýnda da sürdürdü.

Ýnönü, Atatürk devrimlerinin gerçekleþtirilmesinde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin saðlam temeller üzerine oturtulmasýnda Atatürk'ün en yakýn çalýþma arkadaþýydý.

Atatürk'ün ölümünden sonra 1938 yýlýnda, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye'nin ikinci Cumhurbaþkaný olarak seçildi. Cumhurbaþkanlýðý'nýn yaný sýra CHP Genel Baþkanlýðý'na da getirildi. CHP'nin 26 Aralýk 1938'de toplanan I. Olaðanüstü Kurultay'ýnda partinin "deðiþmez genel baþkan"ý seçildi. Ayrýca kendisine "Milli Þef" sýfatý verildi.

Ýkinci Dünya Savaþý sýrasýnda Türkiye'yi savaþ felâketinin dýþýnda tutmayý baþardý. Savaþtan sonra çok partili siyasî rejime geçilmesinde en büyük destek oldu.

1950 genel seçimlerinden sonra CHP iktidarý Demokrat Parti'ye býrakýrken, Ýsmet Ýnönü de Cumhurbaþkanlýðý'ndan ayrýldý ve 1960 yýlýna kadar Ana Muhalefet Partisi Genel Baþkaný olarak siyasî yaþamýný sürdürdü. 27 Mayýs harekâtýndan sonra Kurucu Meclis üyeliðine seçildi ve 10 Kasým 1961 tarihinde Baþbakanlýða atandý.

1965 yýlýnda bu görevden ayrýldýktan sonra milletvekili olarak siyasî yaþamýný sürdürdü. 1972'de Parti Genel Baþkanlýðý ve milletvekilliðinden istifa ederek, 25 Aralýk 1973'de ölünceye kadar Anayasa gereðince Cumhuriyet Senatosu tabiî üyeliði görevinde bulundu.

1916 yýlýnda Mevhibe Haným'la evlenen Ýsmet Ýnönü üç çocuk babasýydý.


3. Cumhurbaþkanýmýz Celal Bayar

CELAL BAYAR




GÖREV SÜRESÝ

22 MAYIS 1950/27 MAYIS 1960
1883 yýlýnda Bursa'nýn Gemlik ilçesinin Umurbey köyünde doðdu. Ýlk ve orta öðrenimden sonra memuriyet yaþamýna atýldý. Adalet, reji ve bankacýlýk alanýnda memuriyet görevlerinde bulundu. 1908 yýlýnda Ýkinci Meþrutiyet'in ilânýndan sonra Ýttihat ve Terakki çalýþmalarýna katýldý. Bu cemiyetin Ýzmir Þubesi Genel Sekreterliðini yaptý.

12 Ocak 1920'de toplanan son Osmanlý Mebusan Meclisi'ne Saruhan Sancaðý Milletvekili olarak katýldý. Millî Mücadele'nin baþlamasý ile birlikte Anadolu'ya geçerek bu hareketteki yerini aldý.

Millî Mücadele sýrasýnda Batý Anadolu'da etkinlik gösterdi. Ayný zamanda Birinci Büyük Millet Meclisi'nde Bursa Milletvekili olarak görev aldý. 1921'de Ýktisat Bakaný oldu.

Lozan Barýþ Konferansý'na danýþman göreviyle katýldý. 1923 seçimlerinden sonra Ýkinci Büyük Millet Meclisi'ne Ýzmir Milletvekili olarak girdi.

1924 yýlýnda Ýþ Bankasý'nýn kurulmasýnda önemli rol oynadý. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluþundaki savaþým çabalarýnda politikacý ve iktisatçý kimliði ile parladý. 1937?1939 yýllarý arasýnda Baþbakanlýk yaptý. Daha sonra siyasî yaþamýný Ýzmir Milletvekili olarak sürdürdü.

Çok partili siyasî yaþama geçilmesi üzerine 1946 yýlýnda arkadaþlarý ile birlikte Demokrat Parti'yi kurdu ve baþkanlýðýna getirildi. Partisinin 1950 seçimlerini kazanmasýndan sonra ayný yýl Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce Türkiye'nin üçüncü Cumhurbaþkaný seçildi. (22 Mayýs 1950)

10 yýl boyunca sürdürdüðü bu görevden 27 Mayýs harekâtý ile 1960 yýlýnda uzaklaþtýrýldý.

Yassýada Mahkemesi tarafýndan idama mahkûm edildi. (15 Eylül 1961)

Cezasý daha sonra müebbet hapse çevrildi. Yassýada'dan Kayseri Bölge Cezaevi'ne nakledilen Bayar, 7 Kasým 1964'de rahatsýzlýðý nedeniyle serbest býrakýldý.

1903 yýlýnda Reþide Haným'la evlenen ve üç çocuðu olan Celal Bayar, 22 Aðustos 1986 gününde Ýstanbul'da vefat etti.


4. Cumhurbaþkanýmýz Cemal Gürsel

CEMAL GÜRSEL




GÖREV SÜRESÝ

27 MAYIS 1960/28 MART 1966

1895 yýlýnda Erzurum'da doðdu. Ýlköðrenimini Ordu ilinde yaptý. Daha sonra öðrenimini Erzincan ve Ýstanbul'da askerî öðrenci olarak sürdürdü.

1915?1917 yýllarýnda Topçu Subayý olarak Çanakkale Savaþlarýna katýldý. Filistin ve Suriye cephesinde görev aldý.

Türk Kurtuluþ Savaþý'nýn Batý cephesindeki bütün savaþlarýna katýldý. 1929 yýlýnda Harp Akademisi'ni bitirdi.

1946 yýlýndan baþlayarak Orgenerallik rütbesi dâhil çeþitli general rütbelerinde hizmet yaptý. 1958 yýlýnda Kara Kuvvetleri Komutanlýðý'na atandý. Bütün bu görevleri sýrasýnda meslekî bilgi ve karakteri ile ordunun ve halkýn sevgisini ve güvenini kazandý.

27 Mayýs 1960 gününde gerçekleþtirilen askeri müdahalenin lideri olarak kabul edildi. Yeniden demokratik düzene dönülmesinde ve 1961 Anayasasý'nýn hazýrlanmasýnda önemli rol oynadý. Halkoyuna sunulan ve kabul edilen bu Anayasa gereðince, 10 Ekim 1961'de yapýlan seçimlerden sonra oluþturulan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye'nin dördüncü Cumhurbaþkaný olarak seçildi. 1966 yýlýnda baþlayan rahatsýzlýðýnýn sürmesi ve görevini engellemesi üzerine, Anayasa uyarýnca Cumhurbaþkanlýðý görevi sona erdi.

1927 yýlýnda Melahat Haným'la evlenen ve bir çocuðu olan Cemal Gürsel, 14 Eylül 1966 gününde vefat etti.


5. Cumhurbaþkanýmýz Cevdet Sunay

CEVDET SUNAY





GÖREV SÜRESÝ

28 MART 1966/28 MART 1973


1899 yýlýnda Trabzon'da doðdu. Ýlk ve orta öðrenimini Erzurum, Kerkük, Edirne ve Kuleli Askerî Lisesi'nde yaptý.

Birinci Dünya Savaþý sýrasýnda, 1917 yýlýnda subay adayý olarak eðitim kampýna katýldý. Ayný yýl Filistin cephesinde görev aldý.

1918 yýlýnda Mýsýr'da Ýngilizlere esir düþtü. Esaretten döndükten sonra, Kurtuluþ Savaþý'na katýlarak, Güney cephesinde görev aldý. Sonradan Batý cephesinde görevini sürdürdü.

1927 yýlýnda Harp Okulu öðrenimini tamamladý. 1930 yýlýnda Harp Akademisi'ni bitirdi. Silahlý Kuvvetlerde çeþitli görevler alarak 1949'dan sonra Generallik rütbelerinde hizmet verdi. 1960 yýlýnda Genelkurmay Baþkanlýðý görevine atandý.

1966 yýlýnda, bu görevinden ayrýlarak Cumhurbaþkanlýðý kontenjan senatörlüðüne seçildi. Cemal Gürsel'in rahatsýzlýðý sebebiyle görevden ayrýlmasý üzerine, 28 Mart 1966'da Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye'nin beþinci Cumhurbaþkaný seçildi. Yedi yýllýk görev süresini tamamladýktan sonra 1973 yýlýnda Cumhurbaþkanlýðý'ndan ayrýldý.

1929 yýlýnda Atýfet Haným'la evlenen ve üç çocuðu olan Cevdet Sunay 22 Mayýs 1982 gününde vefat etti.


6. Cumhurbaþkanýmýz Fahri Korutürk

FAHRÝ KORUTÜRK




GÖREV SÜRESÝ

6 NÝSAN 1973/6 NÝSAN 1980

1903 yýlýnda Ýstanbul'da doðdu. 1916 yýlýnda Bahriye Mektebi'ne girdi. 1923 yýlýnda Deniz Harp Okulu'nu, 1933 yýlýnda Deniz Harp Akademisi'ni bitirdi. Deniz Kuvvetleri'nin çeþitli kademelerinde görev aldý. Roma, Berlin ve Stokholm'de Deniz Ataþesi olarak hizmet verdi.

1936'da Montreux Boðazlar Konferansý'na askerî uzman olarak katýldý. 1950 yýlýnda Amiralliðe yükseldi. Oramiralliðe kadar çeþitli rütbelerde komuta görevleri yaptý. Deniz Kuvvetleri Komutanlýðý görevinden 1960 yýlýnda emekli olduktan sonra Moskova Büyükelçiliðine atanmýþtýr.

1968 yýlýnda Cumhuriyet Senatosu Üyesi oldu.

1973 yýlýnda Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce Türkiye Cumhuriyeti'nin altýncý Cumhurbaþkaný seçildi.

1980 yýlýnda, yedi yýllýk hizmet süresi tamamlandýðýndan Cumhurbaþkanlýðý görevinden ayrýldý.

1944 yýlýnda Emel Haným'la evlenen ve üç çocuðu olan Fahri Korutürk, 12 Ekim 1987 gününde vefat etti.


7. Cumhurbaþkanýmýz Kenan Evren

KENAN EVREN




GÖREV SÜRESÝ

12 Eylül 1980?8 Kasým 1982 DEVLET BAÞKANI

9 Kasým 1982?9 Kasým 1989 CUMHURBAÞKANI

1918 yýlýnda Manisa ilinin Alaþehir ilçesinde doðdu. Ýlk ve orta öðrenimini Alaþehir, Manisa, Balýkesir ve Ýstanbul'da sürdürdü ve Maltepe Askerî Lisesi'ni bitirdi.

1938 yýlýnda Kara Harp Okulu'nu, 1949 yýlýnda Harp Akademisi'ni bitirdi. Topçu subayý ve Kurmay subay olarak Silahlý Kuvvetleri'nin çeþitli kademelerinde görev yaptý.

Dokuzuncu Kore Türk Tugayý'nda, önce Harekât ve Eðitim Þube Müdürlüðü, sonra Kurmay Baþkanlýðý görevlerinde bulundu. Tuðgeneralliðe yükseldiði 30 Aðustos 1964 gününden baþlayarak, Silahlý Kuvvetleri'nin bütün komuta kademelerinde ve üst rütbelerde görevini sürdürerek, Ordu Komutanlýðý ve Kara Kuvvetleri Komutanlýðý'ndan sonra, 7 Mart 1978'de Genelkurmay Baþkanlýðý'na atandý. Bu görevi sýrasýnda, 12 Eylül 1980'de yapýlan askeri müdahale ile diðer görevleri yanýnda Devlet Baþkanlýðý görevini de üstlendi.

7 Kasým 1982'de halkoyuna sunulan ve kabul olunan Anayasa ile Türkiye'nin yedinci Cumhurbaþkaný olarak göreve baþladý. 9 Kasým 1989 gününde, görev süresini tamamlayarak Cumhurbaþkanlýðý'ndan ayrýldý.

1944 yýlýnda Sekine Haným'la evlenen Kenan Evren üç çocuk babasýdýr.


8. Cumhurbaþkanýmýz Turgut Özal

TURGUT ÖZAL




GÖREV SÜRESÝ

9 KASIM 1989/17 NÝSAN 1993

1927 yýlýnda Malatya'da doðdu. 1950 yýlýnda Ýstanbul Teknik Üniversitesi'ni Elektrik Mühendisi olarak bitirdi. 1952 yýlýnda A.B.D'ne giderek ekonomi tahsili gördü. Türkiye'ye döndükten sonra Elektrik Ýþleri Etüd Ýdaresi Genel Müdür Yardýmcýlýðý'na atandý.

1961?1962 yýllarýnda askerlik hizmetini, Milli Savunma Bakanlýðý Bilimsel Danýþma Kurulu üyesi olarak yaptý ve Devlet Planlama Teþkilatý'nýn kurulmasýna katkýda bulundu. Bu sýrada, Ortadoðu Teknik Üniversitesi'nde ders verdi.

Bir süre Baþbakanlýk Teknik Uzmanlar Kurulu Üyesi olarak çalýþtý ve 1967?1971 yýllarýnda Devlet Planlama Teþkilatý Müsteþarlýðý görevini yürüttü. Ekonomik Koordinasyon Kurulu, Para ve Kredi Kurulu, RCD Koordinasyon Kurulu ve AET Koordinasyon Kurulu baþkanlýklarýnda bulundu.

1971?1973 yýllarýnda Dünya Bankasý'nda danýþman olarak görev yaptý. Türkiye'ye döndükten sonra çeþitli sýnaî kuruluþlarýnda çalýþtý ve 1979 yýlý sonlarýna doðru Baþbakanlýk Müsteþarý olarak atandý. Ayný dönemde Devlet Planlama Teþkilatý Müsteþarlýðý görevini de vekâleten yürüttü.

12 Eylül 1980 müdahalesinden sonra kurulan Hükümete ekonomik iþlerden sorumlu Baþbakan Yardýmcýsý olarak atandý. 1982 yýlýnda bu görevinden istifa etti. 1983 yýlýnda Anavatan Partisi'ni kurdu ve ayný yýl yapýlan genel seçimlerde partisinin birinci gelmesi üzerine hükümeti kurmakla görevlendirildi ve böylece Türkiye'nin 19. Baþbakaný oldu. 1987 seçimleri sonrasýnda tekrar hükümet kurdu ve baþbakan olarak görev yaptý.

31 Ekim 1989'da Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye Cumhuriyeti'nin sekizinci Cumhurbaþkaný olarak seçildi ve 9 Kasým 1989 gününde bu görevine baþladý.

17 Nisan 1993 gününde geçirdiði bir rahatsýzlýk sonucu görevi sýrasýnda vefat etti.

1954'de Semra Haným'la evlenen Turgut Özal'ýn üç çocuðu bulunuyordu.


9. Cumhurbaþkanýmýz Süleyman Demirel

SÜLEYMAN DEMÝREL




GÖREV SÜRESÝ

16 MAYIS 1993/16 MAYIS 2000

1 Kasým 1924'te Isparta'nýn Atabey ilçesine baðlý Ýslamköy'de doðdu. Ýlköðrenimini doðduðu köyde, ortaokul ve liseyi Isparta ve Afyon'da bitirdi. Þubat 1949'da Ýstanbul Teknik Üniversitesi Ýnþaat Fakültesi'nden mezun oldu. Ayný yýl Elektrik Ýþleri Etüd Ýdaresi'nde göreve baþladý.

1948 yýlýnda Nazmiye Haným'la evlendi.

1954 yýlýnda Barajlar Dairesi Baþkanlýðý'na, 1955 yýlýnda da Devlet Su Ýþleri Genel Müdürlüðü'ne atandý. 1962?1964 yýllarýnda serbest müþavir-mühendis olarak çalýþtý.

Siyasî yaþamýna, 1962 yýlýnda, Adalet Partisi Genel Ýdare Kurulu üyeliði ile baþladý. 28 Kasým 1964'de bu Partiye Genel Baþkan seçilmesinin ardýndan, kurulmasýný saðladýðý ve Þubat-Ekim 1965 aylarýnda görev yapan koalisyon hükümetinde Baþbakan Yardýmcýsý olarak görev aldý.

10 Ekim 1965 genel seçimlerinde Isparta Milletvekili olarak Parlamento'ya girdi ve seçimlerde Adalet Partisi'nin tek baþýna iktidar olmasý üzerine Türkiye'nin 12. Baþbakaný olarak Hükümeti kurdu. Süleyman Demirel, 4 yýl süren bu Hükümet'ten sonra 1969, 1970, 1975, 1977 ve 1979 yýllarýnda 5 kez daha hükümet kurdu.

12 Eylül 1980 harekâtý üzerine görevden uzaklaþtýrýldý ve yedi yýl yasaklý olarak siyaset dýþý kaldý. 6 Eylül 1987'de yapýlan halk oylamasý ile yasaklar kaldýrýldý ve 24 Eylül 1987'de, Doðru Yol Partisi Genel Baþkanlýðý'na seçildi. 29 Kasým 1987'de yapýlan genel seçimlerde Isparta Milletvekili olarak yeniden Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi. 20 Ekim 1991'de yapýlan genel seçimler sonrasýnda, Doðru Yol Partisi ile Sosyal Demokrat Halkçý Parti'nin oluþturduðu 49. Hükümet'te Baþbakan olarak görev aldý.

16 Mayýs 1993'de, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye'nin 9. Cumhurbaþkaný olarak seçildi. 16 Mayýs 2000 gününde görev süresini tamamlayarak Cumhurbaþkanlýðý'ndan ayrýldý.


10. Cumhurbaþkanýmýz Ahmet Necdet Sezer

AHMET NECDET SEZER



GÖREV SÜRESÝ

16 MAYIS 2000/16 MAYIS 2007

13 Eylül 1941'de Afyon'da doðdu. 1958 yýlýnda Afyon Lisesi'ni, 1962'de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Ayný yýl Ankara Hâkim adayý olarak göreve baþladý. Askerliðini Kara Harp Okulu'nda Yedek Subay olarak yaptý. Sýrasýyla, Dicle ve Yerköy Hâkimlikleri ve Yargýtay Tetkik Hâkimliði görevlerinde bulundu. Medeni Hukuk alanýnda 1977-1978'de Ankara Hukuk Fakültesi'nde yüksek lisans (master) öðrenimi yaptý. 7 Mart 1983'de Yargýtay üyeliðine seçildi. Yargýtay 2. Hukuk Dairesi Üyesi iken Yargýtay Genel Kurulu'nca belirlenen üç aday arasýndan Cumhurbaþkaný'nca 27 Eylül 1988 gününde Anayasa Mahkemesi asýl üyeliðine, Anayasa Mahkemesi Kurulu'nca da 6 Ocak 1998'de Anayasa Mahkemesi Baþkanlýðý'na seçildi.

5 Mayýs 2000 gününde, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye'nin onuncu Cumhurbaþkaný olarak seçildi ve 16 Mayýs 2000 gününde görevine baþladý.


1964 yýlýnda Semra Haným'la evlenen Cumhurbaþkaný Ahmet Necdet Sezer üç çocuk babasýdýr.


11. Cumhurbaþkanýmýz Abdullah Gül


ABDULLAH GÜL





GÖREV SÜRESÝ


28 AÐUSTOS 2007
../../....



Abdullah Gül 29 Ekim 1950’de Kayseri’de doðdu.

Orta öðrenimini Kayseri Lisesinde tamamladýktan sonra Ýstanbul Üniversitesi Ýktisat Fakültesi’ne girdi. Mezuniyet sonrasý ayný fakültede doktoraya baþladý. Lisan öðrenmek ve doktora çalýþmalarýný yürütmek için burslu olarak gittiði Londra ve Exeter’de iki yýl kaldý. Türkiye’ye döndükten sonra Sakarya Üniversitesi Endüstri Mühendisliði Bölümü’nün kuruluþunda çalýþtý ve bu bölümde Ýktisat dersleri verdi. 1983 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Ýktisat Fakültesi’nden Doktora aldý.

1983-1991 yýllarý arasýnda merkezi Cidde’de olan Ýslam Kalkýnma Bankasý’nda ekonomist olarak çalýþtý.

1991’de Uluslararasý Ekonomi dalýnda Doçent oldu.

1991’de Refah Partisi Kayseri Milletvekili olarak Parlamento’ya girdi. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi oldu.

1992 tarihinde Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi üyesi oldu. Kültür, Tüzük, Siyasi Ýþler ve Ekonomik Kalkýnma Komitelerinde çalýþtý.

1993 yýlýnda Refah Partisi Dýþ Ýliþkilerden Sorumlu Genel Baþkan Yardýmcýsý oldu.

1995’de Refah Partisi Kayseri Milletvekili olarak ikinci kez seçildi. TBMM Dýþiþleri Komisyonu üyesi oldu.

1996-1997 tarihleri arasýnda 54. Hükümet döneminde Devlet Bakaný ve Hükümet Sözcüsü olarak görev yaptý.

1999 yýlýnda Fazilet Partisi Kayseri Milletvekili seçilmesiyle üçüncü dönemi olarak Parlamentoya girdi.

14 Mayýs 2000 tarihinde yapýlan Fazilet Partisi Kongresinde Genel Baþkan Adayý oldu. Genel Baþkanlýk yarýþýný az bir oy farkýyla kaybetmiþ olmasýna raðmen, kongrede elde ettiði netice, tüm siyasi çevrelerce büyük bir baþarý olarak deðerlendirildi.

Fazilet Partisinin kapatýlmasýyla birlikte, Yenilikçi Hareket'e önderlik etti. Yenilikçi Hareket, 14 Aðustos 2001'de Adalet ve Kalkýnma Partisi (AK Parti) adýyla siyaset sahnesindeki yerini aldý.

Abdullah Gül, AK Partinin Kurucular Kurulu üyesi olarak partileþme sürecindeki etkin rolünü sürdürdü ve Siyasi ve Hukuki Ýþlerden Sorumlu Genel Baþkan Yardýmcýsý ve NATO Parlamenterler Meclisi üyesi oldu.

2001 yýlýna kadar Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nde yürüttüðü baþarýlý çalýþmalarýndan dolayý Abdullah Gül’e 2002’de “Pro merito“ madalyasý ve Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi sürekli “Onursal Üyesi” ünvaný verildi.

3 Kasým 2002’de AK Parti Kayseri Milletvekili seçilmesiyle dördüncü dönemi olarak parlamentoya girdi.

16 Kasým 2002’de Baþbakan olarak hükümeti kurmakla görevlendirildi.

18 Kasým 2002'de Türkiye Cumhuriyeti’nin 58. Hükümeti’ni kurdu.

14 Mart 2003'de Adalet ve Kalkýnma Partisi Genel Baþkaný Recep Tayyip Erdoðan’ýn Baþbakanlýðýnda kurulan yeni kabinede Baþbakan Yardýmcýsý ve Dýþiþleri Bakaný olarak görev aldý.

22 Temmuz 2007'de AK Parti Kayseri Milletvekili seçilerek beþinci dönemi olarak parlamentoya girdi.

28 Aðustos 2007 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye'nin onbirinci Cumhurbaþkaný olarak seçildi ve görevine baþladý

Ýngilizce bilen Abdullah Gül evli ve üç çocuk babasýdýr.

	Otel, Pansiyon, Tatil, Gezi, Seyahat ve Konaklama Rehberiniz Bütçenize uygun, keyifli bir tatil için size gezi, seyahat ve konaklama tavsiyeleri: Otel Tanıtımları, Pansiyon Tanıtımları, Tatil Tavsiyeleri, Konaklama Tavsiyeleri, Ülke Tanıtımları, Seyahat Alternatifleri, Şehir Tanıtımları, Tarihi Eserler, Antik Kentler

İlk mesaja 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül eklenmiştir.


3. Mesaj'dan itibaren T.C. Cumhurbaşkanlığı sitesinde yapılan değişikliklerden dolayı eklemeler yeni mesajlara eklenmiştir.

Bu mesaj Hale tarafýndan düzenlendi: 30 Ekim 2010 Cumartesi - 08:24
Düzenleme sebebi: T.C. Cumhurbaþkanlýðý Sitesinde yapýlan deðiþiklikler.

Cumhurbaþkanlýðý Forsu










Tarihçesi



Cumhurbaþkanlýðý Forsu pek çok anlam, motif ve deðeri bünyesinde barýndýrmakta; yüzlerce yýlýn birikimini, tarihteki Türk topluluklarýný, dolayýsýyla Türk birliðini ve Türkiye Cumhuriyeti'ni temsil etmektedir.

Forsun boyutlarý 30x30 cm’dir. Türk Bayraðý üzerine “Cumhurbaþkanlýðý Armasý” iþlenmiþtir. Ay yýldýz olmaksýzýn ya da Türk Bayraðý üzerine iþlenmeksizin yalnýzca güneþ ve çevresindeki 16 yýldýzdan oluþan bölüme Cumhurbaþkanlýðý Armasý denilmektedir. Armanýn ortasýnda güneþ, bunun çevresinde ise 16 yýldýz bulunmaktadýr. Güneþ sonsuzluðu ve dolayýsýyla Türkiye Cumhuriyeti’ni, 16 yýldýz ise tarihteki baðýmsýz 16 büyük Türk Devletini simgelemektedir.





Bunlardan, Osmanlý Ýmparatorluðu’nun 20 milyon kilometrekare, Büyük Hun ve Göktürk Ýmparatorluklarýnýn 18 milyon kilometrekare, Büyük Selçuklu Ýmparatorluðu’nun ise 10 milyon kilometrekare yüzölçümüne ulaþtýðý çeþitli kaynaklarda belirtilmektedir.

Piri Reis Haritasý dâhil haritalarda yer alan pusulalarda 16 ayrý yönü gösteren uçlar bulunur. Türklerin bu simgelere verdikleri deðer Türk Mitolojisi’ndeki örneklerden de anlaþýlmaktadýr. Oðuz Destaný’nda yaratýlýþ ve kökeni ile ilgili olarak “Oðuz Han’ýn ýþýkla gelen altun kazýlýk kýz ile evliliðinden Gün, Ay ve Yýldýz isimli oðullarý doðmuþtur” denilmektedir.

Ýlk Türk topluluklarý zamanýndaki inanca göre dünya kozmik sularýn ortasýnda dört yöne çevrilmiþ, dört ya da sekiz köþeli bir yüzey olarak düþünülüyordu. Gök yerin üzerinde duran kubbe idi ve 28 dilime ayrýlýyordu. Her dilimde bir yýldýz grubu vardý. Gök kubbenin tepesindeki kutup yýldýzý Gök Tanrý’nýn makamýydý. Bunun tam altýnda yerin merkezindeki daðda imparatorun köþkü ve sarayý vardý. Bu sarayýn doðusunda ve batýsýndaki daðlar ise güneþ ve ayýn makamýydý. Güneþ ve ayýn ortasýnda duran kimse parlaklýðýn en üst aþamasýnda olup, Kün-ay sembolüne sahipti. Dolayýsýyla hükümdarlýk rumuzuydu. Güneþ ve ay rumuzlarý hükümdarlarýn elbiselerine ve mezarlarýna da resmedilirdi.

Hunlar ve Göktürkler döneminde güneþ genellikle alplik ve hükümdarlýk rumuzu olarak görülmüþtür ve aydan daha önemlidir. Uygurlara gelindiðinde ise, Ön Asya kökenli dinlerin de etkisiyle ayýn daha fazla önem kazandýðý görülmektedir. Uygurlar Mani ve Buda dinlerini benimsedikten sonra Gök Tengri’ye “Ay Tengri” demeye baþlamýþlardýr. “...Ay Tanrý’da kut bulmuþ ...” sözünden de anlaþýlacaðý üzere Uygur hükümdarlarý Ay Tanrý’nýn kut vermesiyle hükümdar olduklarýna inanýyorlardý.

Gazneliler, Karahanlýlar, Selçuklular, Harzemþahlar, Anadolu Selçuklularý ve sonra kurulan kimi küçük devletlerin meskûkâtýnda da hilal ve yýldýz sembolü görülmektedir. Örneðin, Selçuklu Hükümdarý Tuðrul Bey sikkelerinde hilal ve yýldýzý kullanmýþtýr. Yine Anadolu Selçuklularý sikkelerinde de hilal ve yýldýza çok sýk rastlanýr. Osmanlýlar ise bu sembolleri bayrak (sancak) ve forslarýnda kullanmýþlardýr.

Topkapý Sarayý Müzesi silah salonunda 10165 numarada kayýtlý, 400x245 cm boyutlarýndaki sancaðýn ortasýnda bir zülfikar iþlenmiþtir. Zülfikarýn ortasýnda 8 münhani (eðri) daire, zülfikarýn kabzesi altýnda iki tarafa kývrýlmýþ yýlan baþlarý vardýr. Uçkurluða yakýn olan yerde hilal ortasýnda 16 þualý (ýþýnlý) bir yýldýz ve güneþ rumuzu vardýr.

Yine Topkapý Sarayý’nda 824 numarada kayýtlý 400x250 cm. boyutlarýnda ve alemindeki yazýdan Yavuz Sultan Selim’e iliþkin olduðu anlaþýlan sancakta da benzer motifler yer almaktadýr. Sancaðýn tam ortasýna bir zülfikar ve zülfikarýn ortasýna Allah ve etrafýna sekiz tane Ya Burhan ifadesi girift (giriþik) olarak yazýlmýþtýr. Zülfikarýn kabzesi altýnda iki tarafa kývrýlmýþ yýlan baþlarý ve kabzesi üzerinde hilal ve yýldýz vardýr. Sancaðýn uçkurluk kýsmýnýn sað ve sol taraflarýnda büyük kýt’ada üçer hilal, hilallerin ortasýnda 16 þualý yýldýz vardýr. Bunlardan baþka daha küçük kýt’ada 16 daire ve içinde 16 þualý güneþ ve yýldýz motifine yer verilmiþtir.

Yukarýdaki bilgilerden de anlaþýlacaðý gibi güneþ, yýldýz ve ay çok eski dönemlerden beri Türkler tarafýndan kutsal sayýlmýþ; devlet-ulus tümlüðünü, baðýmsýzlýk düþüncesini, ulusun ve devletin egemenliðini temsil eden bayraklarda simge olarak kullanýlmýþtýr.

1922 yýlýnda Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti tarafýndan saltanatla birlikte, saltanata özgü bayrak da kaldýrýlmýþtýr. Abdülmecid’in bir buçuk yýl süren halifeliði sýrasýnda yeþil zemin, ortasýnda kýrmýzý bir daire ve bu dairenin çevresinde beyaz ýþýnlarýn bulunduðu bir fors yapýlmýþtýr. Bu fors da, 3 Mart 1924’te hilafet ile birlikte kaldýrýlmýþ; ancak, imparatorluk dönemindeki bayrak korunmuþtur.

1922 tarihli bir fotoðrafta, Ýzmir’e giderken Atatürk’ün otomobiline bugünkü Cumhurbaþkanlýðý Forsu’na benzer bir flamanýn takýldýðý görülmektedir. Ancak bu fotoðrafýn dýþýnda, Cumhurbaþkanlýðý Forsu’nun bugünkü biçimiyle ilk kez hangi dayanaða baðlý olarak ve hangi gerekçelerle kabul edildiði ve kullanýlmaya baþlanýldýðýna iliþkin resmî bir kayýt ve belge saptanamamýþtýr.


Hukukî Durum ve Simgesel Anlamý







Cumhurbaþkanlýðý Forsu’nu resmî anlamda düzenleyen ilk belge 22 Ekim 1925’te çýkarýlan Sancak Talimatnamesi’dir. Bu talimatnamede Cumhurbaþkanlýðý Forsu’nun tanýmý þöyle yapýlmýþtýr:

a) Ay ve yýldýzýn þekilleri millî sancaktakilerin aynýdýr.
b) Yalnýz özel iþaret olan güneþ ve yýldýzlar mat sarý yaldýz ile imal edilir
c) Güneþin büyük ýþýk demetlerinin baþlarý oval, küçük ýþýk demetlerinin baþlarý ise üçgenvari (sivri)dir.
d) Küçük ve büyük ýþýk demetleri onar tanedir.
e) Forsun boyutlarý (70x70) kare þeklindedir.


29 Mayýs 1936’da, 2994 sayýlý Türk Bayraðý Kanunu, 14 Eylül 1937’de de 2/7175 sayýlý kararname ile Türk Bayraðý Nizamnamesi kabul edilmiþtir. Bu nizamnamenin 36. maddesinin gönderme yaptýðý Nizamname Eki’nde, Cumhurbaþkanlýðý Forsu’ndaki güneþ ýþýnlarýnýn yine 10’ar tane (10’u oval, 10’u sivri) olduðu belirtilmiþtir. Forsun boyutlarý ise 70/70’tir. Daha sonra çýkarýlan Türk Bayraðý Nizamnamesi’ne Ek Nizamname ile forsun boyutlarý 30x30 cm. olarak belirlenmiþtir. Bu kez, 18 Þubat 1978 tarihinde Türk Bayraðý Tüzüðünde Deðiþiklik Yapýlmasýna Ýliþkin Tüzüðün yürürlüðe konulmasýyla iki yeni deðiþiklik getirilmiþtir.


a) Forsun ortasýnda yer alan güneþ ýþýnlarý 8 uzun, 8 kýsa ýþýn olarak düzenlenmiþ olup, bir uzun, bir kýsa biçiminde sýralanmaktadýr.
b) Toplam 16 olarak belirlenen ýþýnlarýn tamamýnýn uçlarý sivri (üçgen biçiminde) olarak saptanmýþtýr.


Halen yürürlükte olan 25.01.1985 günlü, 85/9034 sayýlý Türk Bayraðý Tüzüðü’nün 28. maddesi ile bu maddenin gönderme yaptýðý ilgili örneðine göre bugünkü fors kullanýlmaktadýr. Cumhurbaþkanlýðý Forsu’ndaki güneþin Türkiye Cumhuriyeti’ni, 16 yýldýzýn ise baðýmsýz Türk Devletlerini temsil ettiði görüþünü ilk kez, 1969 yýlýnda, Harita Yüzbaþý Akib Özbek Türkiye Cumhurbaþkanlýðý Forsu ve Taþýdýðý Anlam isimli kitabýnda ortaya koymuþtur. Bu görüþ izleyen yýllarda kabul görmüþtür. Bunun dýþýnda, özellikle 16 yýldýzla ilgili olarak baþka görüþler de dile getirilmiþtir. Bir görüþe göre, 16 yýldýzdan 9’u eski (Orta Asya) Türklerin sancaklarýnda kullandýðý 9 tuðu, 7 yýldýz ise Anadolu Türklerinin sancaklarýnda kullandýklarý 7 tuðu temsil etmektedir. Böylece, 9+7 toplamýndan 16’ya ulaþýlmýþ olmaktadýr.



Kaynak: T.C. Cumhurbaþkanlýðý resmi web sitesi

Cumhurbaþkanlýðý Forsu


Fors


Cumhurbaþkanlýðý forsundaki 16 yýldýz, tarihteki 16 büyük Türk imparatorluðunu, ortadaki güneþ ise Türkiye Cumhuriyeti'ni simgeler.





Cumhurbaþkanlýðý forsu, belirtilen ölçülere uygun olarak yapýlýr. Forsun sol üst köþesinde yer alan güneþ ve yýldýzlar sarý renktedir. Cumhurbaþkanýnýn ikametgâhýnda, ziyareti süresince bulunduðu yerde, bayrak direðine çekilir, gece gündüz çekili kalýr, makam odasýnda çalýþma masasýnýn sol gerisine konur, içinde bulunduðu arabanýn sol önünde, tepesinde ay yýldýz bulunan kromajlý direðe çekilir.


Bakanlar Kurulu Kararýnýn Tarihi: 25.01.1985, Sayýsý: 85/9034
Dayandýðý Yasanýn Tarihi: 22.9.1983, Sayýsý: 2893
Yayýmlandýðý Resmî Gazetenin Tarihi: 17.3.1985, Sayýsý: 18697
Yayýmlandýðý Düsturun Tertibi: 5, Cildi: 24, S. 2095 (Türk Bayraðý Tüzüðü)


Cumhurbaþkanlýðý Forsu Ölçüleri





A | Ayýn dýþ çemberi merkezinin uçkurluða uzaklýðý (G / 5.6)
B | Ayýn dýþ çemberinin çapý (G / 2.1875)
C | Ayýn dýþ ve iç çemberlerinin merkezleri arasýndaki uzaklýk (G x 0.064283)
D | Ayýn iç çemberinin çapý (G x 0.3571)
E | Yýldýz çemberinin ayýn iç çemberinin uçkurluk yönünde ekseni kestiði noktaya uzaklýðý (G / 3.301)
F | Yýldýz çemberinin çapý (G / 4.375)
P | Uçkurluk geniþliði (G / 30)
H | Güneþ merkezinin uçkurluða uzaklýðý (G / 5.833)
I | Güneþ merkezinin üst kenara uzaklýðý (G / 5.833)
J | Güneþ merkezindeki çemberin çapý (G / 14)
K | Güneþin 8 kýsa ýþýnlarýnýn ucundan geçen çemberin çapý (G / 8.75)
L | Güneþin 8 uzun ýþýnlarýnýn ucundan geçen çemberin çapý (G / 7)
M | Küçük yýldýz merkezlerinden geçen çemberin çapý (G / 4.375)
N | Küçük yýldýz (16 adet) çemberinin çapý (G / 35)



Kaynak: T.C. Cumhurbaþkanlýðý resmi web sitesi

Cumhurbaþkanlýðý Forsu






Fors


Cumhurbaþkanlýðý forsundaki 16 yýldýz, tarihteki 16 büyük Türk imparatorluðunu, ortadaki güneþ ise Türkiye Cumhuriyeti'ni simgeler.



Büyük Hun Ýmparatorluðu (M.Ö. 204-M.S. 216)
Batý Hun Ýmparatorluðu (M.S. 48-216)
Avrupa Hun Ýmparatorluðu (M.S. 375-469)
Ak Hun Ýmparatorluðu (M.S. 420-552)
Göktürk Ýmparatorluðu (M.S. 552-745)
Avar Ýmparatorluðu (M.S. 565-835)
Hazar Ýmparatorluðu (M.S. 651-983)
Uygur Devleti (M.S. 745-1368)
Karahanlýlar (M.S. 940-1040)
Gazneliler (M.S. 962-1183)
Büyük Selçuklu Ýmparatorluðu M.S. 1040-1157
Harzemþahlar (M.S. 1097-1231)
Altýnordu Devleti (M.S. 1236-1502)
Büyük Timur Ýmparatorluðu (M.S. 1368-1501)
Babür Ýmparatorluðu (M.S. 1526-1858)
Osmanlý Ýmparatorluðu (M.S. 1299-1922)




Kaynak: T.C. Cumhurbaþkanlýðý resmi web sitesi

Cumhurbaþkanlarýmýz


Mustafa Kemal ATATÜRK



Görev Süresi: 29 Ekim 1923 - 10 Kasým 1938


1881 yýlýnda, Osmanlý Ýmparatorluðu’nun bir ili olan Selanik’te doðdu. Babasý Ali Rýza Efendi, annesi Zübeyde Haným’dýr. Babasýný küçük yaþta kaybettikten sonra ilkokulu Selanik’te Þemsi Efendi Mektebi’nde okudu. Öðrenimini Selanik Askerî Rüþtiyesi ve Manastýr Askeri Ýdadisi’nde sürdürdü. 1899’da girdiði Ýstanbul Harbiye Mektebi’ni 1902 yýlýnda piyade teðmeni rütbesiyle, Harp Akademisi’ni de 1905’te kurmay yüzbaþý olarak bitirdi.







Mustafa Kemal 1905 yýlýnda Þam’da 5. Ordu’da, 1907’de Makedonya’daki 3. Ordu’da görevlendirildi. Manastýr ve Selanik’te görevli iken 1909’da Ýstanbul’daki (31 Mart Vak’asý) ayaklanmayý bastýran Hareket Ordusu’nda görev yaptý. Arnavutluk isyanýný bastýrma harekâtýna katýldý. 1911’de Ýtalya’nýn Trablusgarp’a asker çýkarmasý üzerine Tobruk’a gönderildi. Tobruk ve Derne’de Türk Kuvvetlerini baþarý ile yönettikten sonra binbaþý rütbesiyle 1912–1913 yýllarýnda Balkan Savaþý’na katýldý; Edirne’yi Bulgaristan’dan geri alan kolorduda görev yaptý. 1913–1915 yýllarýnda Sofya’da ataþe olarak bulundu. Birinci Dünya Savaþý’nda, 1915’te, 19. Tümen Komutaný olarak Çanakkale Savaþý’na katýldý. Gelibolu’da düþman saldýrýlarýný baþarý ile durdurdu; “Anafartalar Kahramaný” olarak ün kazandý.

1916’da Doðu Cephesi’ne Kolordu Komutaný olarak atandý ve generalliðe yükseltildi. Rus saldýrýlarýný durduran Mustafa Kemal, Bingöl ve Muþ’u düþmandan geri aldý. 1917’de Filistin ve Suriye’de görevli 7. Ordu Komutanlýðý’na atandý. Ayný yýl Veliaht Vahdettin ile Almanya’ya gitti.

Alman Genel Karargâhý ve Alman savaþ cephelerinde incelemeler yaptý. 1918’de yeniden görevlendirildiði Suriye cephesinde 7. Ordu Komutaný iken, Birinci Dünya Savaþý’nýn sona ermesiyle imzalanan Mondros Ateþkes Antlaþmasý’ndan sonra Ýstanbul’a geldi. Ülkeyi düþman iþgalinden kurtarmak amacýný gizli tutarak, Ordu Müfettiþliði görevi ile Ýstanbul’dan ayrýldý.

Karadeniz yoluyla 19 Mayýs 1919’da Samsun’a çýkan Mustafa Kemal, 22 Haziran 1919’da Amasya Genelgesi’ni yayýmladý. Türk milletine, “Vatanýn bütünlüðünün ve milletin baðýmsýzlýðýnýn tehlikede olduðunu, azim ve kararlýlýkla vatanýn kurtarýlmasý için Sivas’ta bir kongre toplanacaðýný” bildirdi. Ayrýca Osmanlý Hükûmeti’nin verdiði görevden ve askerlikten istifa ederek 23 Temmuz 1919’da Erzurum’da, 4 Eylül 1919’da Sivas’ta toplanan kongrelerin baþkanlýðýný yaptý.

Bu kongrelerde, “Düþman iþgaline karþý milletin vataný savunacaðý, bu amaçla geçici bir hükûmetin kurulacaðý ve bir millî meclisin toplanacaðý, manda ve himayenin kabul edilmeyeceði” kararlarý alýndý ve açýklandý. Türkiye Büyük Millet Meclisi, onun çabalarýyla 23 Nisan 1920’de Ankara’da tarihî görevine baþladý; Mustafa Kemal, Meclis ve Hükümet Baþkaný seçildi. Osmanlý Hükümeti ile Ýtilaf Devletleri arasýnda imzalanan Sevr Antlaþmasý’ný Türk milletinin kabul etmediðini dünyaya duyurdu.

Ýtilaf Devletleri’nin yardýmýyla Ýzmir’i iþgal eden Yunan Kuvvetlerinin ilerlemesi 1921’de Birinci ve Ýkinci Ýnönü savaþlarýyla durduruldu. 23 Aðustos 1921’de yeniden saldýran Yunan Ordusu bozguna uðratýlarak Baþkomutan Mustafa Kemal Paþa’nýn yönettiði Türk Ordusu Sakarya Meydan Savaþý’ný zaferle sonuçlandýrdý. 22 gün geceli gündüzlü süren bu savaþta Yunan Ordusu aðýr kayýplara uðratýldý. Bu zafer nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Mustafa Kemal’e ‘Mareþal’ rütbesi ve 'Gazi' unvaný verildi. Türk Ordusu, vataný düþman iþgalinden kurtarmak için 26 Aðustos 1922’de karþý saldýrýya baþladý. Mustafa Kemal Paþa’nýn yönettiði Baþkomutan Meydan Savaþý’nda (30 Aðustos 1922) Türk Ordusu Yunan Ordusu’nun büyük kýsmýný yok etti. Bozguna uðrayarak kaçan düþman kuvvetlerini izleyen Türk Ordusu 9 Eylül 1922’de Ýzmir’e girdi. 11 Ekim 1922’de Mudanya Ateþkes Antlaþmasý imzalandý ve Ýtilaf Devletleri iþgal ettikleri Türk topraklarýndan çekildiler.

Kurtuluþ Savaþý’nýn ardýndan TBMM tarafýndan 29 Ekim 1923 günü Cumhuriyet ilan edilirken, Mustafa Kemal de Cumhurbaþkaný seçildi.

1938’deki ölümüne dek arka arkaya 4 kez cumhurbaþkaný seçilen Atatürk, bu görevi en uzun süre yürüten cumhurbaþkaný oldu.
Mustafa Kemal’e, 24.11.1934 günlü, 2587 sayýlý kanunla Atatürk soyadý verildi ve bu soyadýnýn baþkalarý tarafýndan kullanýlmasý yasaklandý.

Mustafa Kemal Atatürk, 1929 Dünya Ekonomik Bunalýmý’nýn etkilerini hafifletmek ve ülkenin kalkýnmasýný hýzlandýrmak amacý ile 1933’te Beþ Yýllýk Sanayi Planý’ný baþlattý. Ayný dönemde dýþ politikada da önemli adýmlar atýldý; Milletler Cemiyeti’ne girilmesi (1932), Balkan Antantý’nýn imzalanmasý (1934), Montrö Boðazlar Sözleþmesi (1936) ve Sadabat Paktý (1937) gibi giriþimler Türkiye’nin bölgesinde ve dünyada etkili bir aktör olarak öne çýkmasýna katkýda bulundu. Atatürk, Hatay’ýn anavatana katýlmasý için yoðun bir diplomatik çaba sarf etti ve onun bu amacý, vefatýnýn ardýndan 1939 yýlýnda gerçekleþti.

Atatürk, yalnýzca Türk milletinin Kurtuluþ Savaþý’ný baþarý ile yöneten bir komutan deðil, ayný zamanda gerçekleþtirdiði devrimler ile de dâhi bir devlet adamý idi. 57 yýl süren yaþamýnýn büyük kýsmýnda, milletinin ve vatanýnýn baðýmsýzlýðý ve mutluluðu için yýlmadan çalýþtý ve girdiði her mücadeleden zaferle çýktý.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, cesur ve unutulmaz önderi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasým 1938’de aramýzdan ayrýldý.




Kaynak: T.C. Cumhurbaþkanlýðý resmi web sitesi

Cumhurbaþkanlarýmýz



Ýsmet ÝNÖNÜ



Görev Süresi: 11 Kasým 1938 - 22 Mayýs 1950


1884 yýlýnda Ýzmir’de doðdu. Ýlk ve orta öðrenimini Sivas’ta tamamladý. Bir yýl Sivas’ta Mülkiye Ýdadisi’nde okuduktan sonra, 1897 yýlýnda Ýstanbul’daki Mühendishane Ýdadisi’ne gitti. 1901’de Mühendishane-i Berri-i Hümayun’a (Kara Harp Okulu) giren Ýsmet Ýnönü, bu okulu 1903’te topçu teðmeni olarak birincilikle bitirdi. 1906’da Erkân-ý Harbiye Mektebi’nden gene birincilikle mezun olarak kurmay yüzbaþý rütbesiyle Edirne’deki 2. Ordu’nun 8. Alayý’nda bölük komutanlýðýna atandý. Bu görevi sýrasýnda Ýttihat ve Terakki Cemiyetine üye oldu (1907)





1908’de kolaðasý oldu ve 31 Mart Olayý (13 Nisan 1909) olarak bilinen ayaklanmayý Selanik’ten gelerek bastýran Hareket Ordusu’nda görev aldý.

1910–1913 yýllarý arasýnda Yemen Ýsyaný’nýn bastýrýlmasý harekâtýna katýldý. Bu ve bundan önceki görevlerinde hudut problemleri ve asilerle yapýlan anlaþmalarda baþarýlý hizmetleri ve meslekî özellikleriyle dikkati çekti. I. Dünya Savaþý sýrasýnda Kafkas Cephesi’nde Kolordu Komutaný olarak Atatürk’le birlikte çalýþýrken, dostluklarý ve devletin geleceði hakkýnda ortak fikirleri geliþti. Ardýndan Suriye Cephesi’nde savaþan Mustafa Ýsmet Bey, Millî Mücadele sýrasýnda Atatürk’ün en yakýn silâh arkadaþý olarak öne çýktý.

23 Nisan 1920’de açýlan Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Edirne milletvekili olarak katýldýktan sonra, 3 Mayýs’ta Ýcra Vekilleri Heyeti’nde Erkân-ý Harbiye-i Umumiye Vekili oldu. Albay Ýsmet Bey, mebusluk ve bakanlýk görevleri de uhdesinde kaldýðý halde Garp Cephesi Komutanlýðý görevine getirildi. Kuruluþ aþamasýndaki düzenli ordu ile Çerkes Ethem ayaklanmasýnýn ve iç isyanlarýn bastýrýlmasýnda etkin rol oynadý. Ocak ve Nisan 1921’de I. ve II. Ýnönü savaþlarýnda Yunan ordusunun Anadolu içlerine ilerleyiþini durdurdu.

I. Ýnönü Savaþý ile tuðgeneral rütbesine yükselen Ýsmet Paþa, Sakarya Meydan Savaþý ve Büyük Taarruz’dan sonra kazanýlan zafer üzerine Mudanya Ateþkes toplantýsýnda Büyük Millet Meclisi’ni temsil etti. 1922'de hariciye vekili oldu. Gençlik yýllarýndan beri edindiði diplomatik müzakere tecrübesi nedeniyle Lozan Barýþ Konferansý’na Dýþiþleri Bakaný ve Türk heyeti baþkaný olarak gönderildi.

Görüþmeler sýrasýnda Türkiye’nin çýkarlarýný titizlikle savunan Ýsmet Paþa, 24 Temmuz 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’nin baðýmsýzlýðýnýn ve egemenliðinin tanýnmasýný saðlayan Lozan Antlaþmasý’ný imzaladý.

Cumhuriyetin ilânýndan sonra 1923–1924 yýllarýnda ilk hükûmette baþbakan olarak görev aldý, ayný zamanda Halk Fýrkasý Genel Baþkan Vekilliði’ni üstlendi. 1934’te Soyadý Kanunu çýktýðýnda Atatürk’ün verdiði Ýnönü soyadýný alan Ýsmet Paþa, baþbakanlýk görevini 1925–1937 yýllarý arasýnda da sürdürdü.

Atatürk’ün ölümünden sonra 1938 yýlýnda Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye’nin ikinci cumhurbaþkaný olarak seçilen Ýnönü, cumhurbaþkanlýðýnýn yaný sýra CHP Genel Baþkanlýðý’na da getirildi. CHP’nin 26 Aralýk 1938’de toplanan I. Olaðanüstü Kurultayý’nda partinin deðiþmez genel baþkaný seçilerek Millî Þef unvanýný aldý.

II. Dünya Savaþý sýrasýnda Türkiye’yi savaþ felâketinin dýþýnda tutmayý baþaran Ýnönü, savaþtan sonra çok partili siyasi rejime geçilmesinde etkili oldu.

1950 genel seçimlerinden sonra CHP, iktidarý Demokrat Parti’ye býrakýrken, Ýsmet Ýnönü de 1960 yýlýna kadar ana muhalefet partisi genel baþkanlýðý yaptý. 27 Mayýs askerî müdahalesinden sonra Kurucu Meclis üyeliðine seçildi ve 10 Kasým 1961 tarihinde baþbakanlýða atandý.

1965 yýlýnda bu görevden ayrýldýktan sonra milletvekili olarak siyasi yaþamýný sürdürdü. 1972’de toplanan CHP Kongresi’nde kendi desteklediði grubun Bülent Ecevit’in listesi karþýsýnda yenilgiye uðramasý üzerine, genel baþkanlýk ve milletvekilliðinden istifa etti.

25 Aralýk 1973 tarihinde ölünceye kadar Anayasa gereðince Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliði yapan Ýsmet Ýnönü’nün, 1916 yýlýnda evlendiði Mevhibe Haným’dan üç çocuðu bulunmaktaydý.


Kaynak: T.C. Cumhurbaþkanlýðý resmi web sitesi

Cumhurbaþkanlarýmýz


Celal BAYAR



Görev Süresi: 22 Mayýs 1950 - 27 Mayýs 1960


1883 yýlýnda Bursa’nýn Gemlik ilçesinin Umurbey köyünde doðdu. Bursa’da Ýpek Meslek Yüksek Okulu ve College Francais de l’Assomption’da eðitim gördü ve memuriyet yaþamýna atýldý. Hukuk ve bankacýlýk alanlarýnda çalýþtý. 1907’de Ýttihat ve Terakki’nin Bursa’daki gizli kolu olan Küme adlý örgüte girdi. Ardýndan Cemiyet tarafýndan Ýzmir’e gönderildi.





Mütareke döneminde Ýzmir Müdafaa-i Hukuk-i Osmaniye Cemiyeti’ne girdi. Ýzmir’in iþgali tehlikesi belirince, Galip Hoca takma adýyla zeybek ve köy hocasý kýlýðýnda bölgeyi dolaþarak iþgale karþý propaganda yaptý. Ýzmir’in iþgalinden sonra Aydýn’ýn geri alýnmasý mücadelesine katýldý. Balýkesir Kongresi kararýyla Akhisar Cephesi Komutanlýðýna getirildi.

12 Ocak 1920’de toplanan son Osmanlý Mebusan Meclisi’ne Saruhan Sancaðý milletvekili olarak katýldý. Millî Mücadele’nin baþlamasý ile birlikte Anadolu’ya geçerek bu hareketteki yerini aldý. Birinci Büyük Millet Meclisi’nde milletvekili olarak görev alan Mahmut Celal Bey, 1921’de Ýktisat Bakaný oldu.

Lozan Barýþ Konferansý’na danýþman göreviyle katýldý. 1923 seçimlerinden sonra II. Büyük Millet Meclisi’ne Ýzmir milletvekili olarak girdi. Mart 1924’te Mübadele, Ýmar ve Ýskan Bakanlýðýna atandý. Temmuz 1924’te bu görevinden istifa etti.
1924 yýlýnda Ýþ Bankasý’nýn kurulmasýnda önemli rol oynadý ve 1932’ye kadar genel müdürlüðünü yaptý. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluþunda politika becerisi ve iktisatçý kimliði ile parladý. 1932’de Ýktisat Bakanlýðý’na getirilen Bayar, 1937’ye kadar bu görevde kaldý. Ayrýca 1937–1939 yýllarý arasýnda baþbakanlýk yaptý. Daha sonra siyasî yaþamýný Ýzmir milletvekili olarak sürdürdü.


Çok partili siyasî yaþamýn baþlamasý üzerine 1946 yýlýnda Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan ile birlikte Demokrat Parti’yi kurdu ve baþkanlýða getirildi. Partisinin 1950 seçimlerini kazanmasýndan sonra 22 Mayýs 1950’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nce Türkiye’nin üçüncü cumhurbaþkaný seçildi.

10 yýl boyunca sürdürdüðü bu görevden 27 Mayýs askerî müdahalesi ile 1960 yýlýnda uzaklaþtýrýlan Mahmut Celal Bayar, 15 Eylül 1961’de Yassýada Mahkemesi tarafýndan idama mahkûm edildi. Cezasý daha sonra müebbet hapse çevrilerek Yassýada’dan Kayseri Bölge Cezaevi’ne nakledilen Bayar, 7 Kasým 1964’te rahatsýzlýðý nedeniyle serbest býrakýldý.

1903 yýlýnda Reþide Haným’la evlenen ve üç çocuðu olan Celal Bayar 22 Aðustos 1986 günü Ýstanbul’da vefat etti.



Kaynak: T.C. Cumhurbaþkanlýðý resmi web sitesi

Cumhurbaþkanlarýmýz


Cemal GÜRSEL



Görev Süresi: 27 Mayýs 1960 - 28 Mart 1966


1895 yýlýnda Erzurum’da doðdu. Ýlköðrenimini Ordu ilinde yaptý. Daha sonra Erzincan ve Ýstanbul’da askerî öðrenci olarak eðitim hayatýný sürdürdü.






1915–1917 yýllarýnda Topçu Subayý olarak Çanakkale Savaþlarýna katýlan Cemal Bey, Filistin ve Suriye cephesinde görev aldý. Kurtuluþ Savaþý’nýn Batý cephesindeki bütün savaþlarýna katýldý.

1929 yýlýnda Harp Akademisi’ni bitiren Gürsel, 1958 yýlýnda Kara Kuvvetleri Komutanlýðý’na atandý. 3 Mayýs 1960'ta bir mektupla silahlý kuvvetlere veda ederek Ýzmir'e gitti.

27 Mayýs 1960 günü gerçekleþtirilen askerî müdahaleden hemen sonra MBK'nýn baþýna getirildi. 28 Mayýs'ta devlet ve hükümet baþkanlýðý, Türk Silahlý Kuvvetleri Baþkomutanlýðý ve Milli Savunma Bakanlýðý yetkilerini üstlenerek yeni hükümeti kurdu. Devrik Baþbakan Adnan Menderes ve iki bakanýnýn idam edilmesinden sonra yeniden demokratik düzene dönülmesi ve 1961 Anayasasý’nýn hazýrlanmasýnda önemli rol oynadý. Halkoyuna sunulan ve kabul edilen bu Anayasa gereðince 10 Ekim 1961’de yapýlan seçimlerden sonra oluþturulan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye’nin dördüncü cumhurbaþkaný seçildi.

1966 yýlýnda baþlayan rahatsýzlýðýnýn, görevini yapmasýna engel olacak duruma gelmesi üzerine,TBMM kararýyla cumhurbaþkanlýðý görevine son verildi.

1927 yýlýnda Melahat Haným’la evlenen ve bir çocuðu olan Cemal Gürsel, 14 Eylül 1966’da vefat etti.


Kaynak: T.C. Cumhurbaþkanlýðý resmi web sitesi

Cumhurbaþkanlarýmýz



Cevdet SUNAY



Görev Süresi: 28 Mart 1966 - 28 Mart 1973


1899 yýlýnda Erzurum(*)’da doðdu. Ýlk ve orta öðrenimini Erzurum, Kerkük, Edirne ve Ýstanbul’da Kuleli Askerî Lisesi’nde yaptý.





I. Dünya Savaþý sýrasýnda 1917 yýlýnda subay adayý olarak eðitim kampýna katýldý. Ayný yýl Filistin cephesinde görev aldý. 1918 yýlýnda Mýsýr’da Ýngilizlere esir düþtü. Esaretten döndükten sonra Kurtuluþ Savaþý’na katýlarak önce Güney, ardýndan Batý cephesinde hizmetlerde bulundu.

1927 yýlýnda Harp Okulu’nu, 1930 yýlýnda ise Harp Akademisi’ni bitirdi. 1949’dan sonra generallik rütbelerinde görev yapan Cevdet Sunay, 1960 yýlýnda Genelkurmay Baþkanlýðý’na atandý.

1966 yýlýnda emekliye ayrýlmasýnýn ardýndan Cumhuriyet Senatosu kontenjan üyeliðine getirildi. Sunay, Gürsel’in rahatsýzlýðý sebebiyle cumhurbaþkanlýðý görevinin sona ermesi üzerine 28 Mart 1966’da Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan Türkiye’nin beþinci cumhurbaþkaný seçildi. Yedi yýllýk görev süresini tamamladýktan sonra 1973 yýlýnda cumhurbaþkanlýðýndan ayrýldý. 1980'deki askeri müdahaleye deðin anayasa gereðince Cumhuriyet Senatosu üyesi oldu.

1929 yýlýnda Atýfet Haným’la evlenen ve üç çocuðu olan Cevdet Sunay, 22 Mayýs 1982'de vefat etti.

(*) Cevdet Sunay’ýn doðum yeri, bazý kaynaklarda Trabzon olarak geçmektedir. Bu biyografide, Cumhurbaþkanlýðý Arþivi’nde Cevdet Sunay dönemi ile ilgili 5/1-6 numaralý kutuda bulunan Nüfus cüzdaný suretindeki bilgi esas alýnmýþtýr.


Kaynak: T.C. Cumhurbaþkanlýðý resmi web sitesi