Vergi İndiriminden Yararlanmaya Hak Kazanan Sigortalıların Yaşlılık Aylığından Yararlanma Koşulları

506 sayılı kanunla düzenlenen yaşlılık aylığından yararlanma koşullarında -yeni çıkarılan 4958 sayılı kanun ile- değişiklik yapılmıştır. Buna göre;

Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya arızası bulunan kişilerin emeklilik şartları:


1-) 06/08/2003 (dahil) tarihinden sonra ilk defa işe girip sakatlığı nedeniyle vergi indirimine hak kazanmış durumda olan sigortalılar;

Birinci derecede sakatlığı olanlar en az 15 yıl sigortalılık süresi ve en az 3600 gün,
İkinci derecede sakatlığı olanlar en az 18 yıl sigortalılık süresi ve en az 4000 gün,
Üçüncü derecede sakatlığı olanlar en az 20 yıl sigortalılık süresi ve en az 4400 gün,

malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabileceklerdir.


2-) 06/08/2003 tarihi itibariyle sigortalılık süresi 12 (hariç) yılın altında bulunan ve sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlandığını belgelendiren sigortalılar, bu tarih itibariyle;

9 yıldan fazla 12 yıldan az sigortalılık süresi bulunup, ikinci derecede sakatlığı olanlar 15 yıl 8 ay sigortalılık süresi ve 3680 gün,

9 yıldan fazla 12 yıldan az sigortalılık süresi bulunup, üçüncü derecede sakatlığı olanlar 16 yıl sigortalılık süresi ve 3760 gün,

6 yıldan fazla 9 yıldan az sigortalılık süresi bulunup, ikinci derecede sakatlığı olanlar 16 yıl 4 ay sigortalılık süresi ve 3760 gün,

6 yıldan fazla 9 yıldan az sigortalılık süresi bulunup, üçüncü derecede sakatlığı olanlar 17 yıl sigortalılık süresi ve 3920 gün,

3 yıldan fazla 6 yıldan az sigortalılık süresi bulunup, ikinci derecede sakatlığı olanlar 17 yıl sigortalılık süresi ve 3840 gün,

3 yıldan fazla 6 yıldan az sigortalılık süresi bulunup, üçüncü derecede sakatlığı olanlar 18 yıl sigortalılık süresi ve 4080 gün,

3 yıldan az sigortalılık süresi bulunup, ikinci derecede sakatlığı olanlar 17 yıl 8 ay sigortalılık süresi ve 3920 gün,

3 yıldan az sigortalılık süresi bulunup, üçüncü derecede sakatlığı olanlar 19 yıl sigortalılık süresi ve 4240 gün,

malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak şartıyla yaşlılık aylığından yararlanacaklardır.


Malullük ve Yaşlılık Aylığından Yararlanma Koşulları

Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya arızası bulunmayan (Malul: çalışma gücünün en az 2/3'ünü yitirdiğini sağlık kurulu raporu ile belgeleyen) kişilerin emeklilik şartları:

4958 sayılı kanunun 33’üncü maddesinde düzenlenen şartları taşıyan sigortalılar, 506 sayılı kanunun 54’üncü maddesi gereğince;

Toplam olarak 1800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması durumunda malüllük ve yaşlılık aylığından yararlanırlar.

Not 1:
• Görüldüğü üzere birinci derece sakatlığı olanların emeklilik koşullarında her hangi bir değişiklik yapılmamıştır.

Not 2:
• % 80 (dahil)’inden fazlasını kaybedenler birinci derece,
• % 60 (dahil)-% 80’i arasında kaybedenler ikinci derece,
• % 40 (dahil)-% 60’ı arasında kaybedenler üçüncü derece,
• Varolan yasaya göre, emeklilik koşulları sakatlık derecelerine göre değişse de, TSD bu yasanın düzeltilmesi talebiyle mahkemeye müracaat etmiştir ve mahkeme süreci halen devam etmektedir. Bu durumda yukarıdaki yasa şu an yürürlükte değildir. Yani sakatlık derecesine bakılmaksızın tüm engelliler 3600 gün pirim yatırmaları koşuluyla emekliliğe hak kazanmaktadırlar.
Bunun yanı sıra, yeni hazırlanan ve yasalaşması beklenen Engelliler Yasası'nda da sakatlık dereceleri arasındaki emekliliğe hak kazanma farklılıklarının kaldırılması öngörülmektedir.

Not 3:
• Sigortalılık Süresi: İlk sigorta kapsamına girildiği tarihten itibaren geçen süre.
• Pirim/gün: İlk sigorta kapsamına girildiği tarihten itibaren prim ödenen gün sayısı.

Not 4: Kimlerin malul sayılacağı (Bu madde, 4958 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNUNUN 33. maddesi ile değiştirilmiştir. Buna göre):
Madde 53
A) 1- a) Kurum hastanelerince düzenlenecek usulüne uygun sağlık kurulu raporları ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3'ünü yitirdiği,
B ) 34 üncü madde gereğince yapılan tedavi sonunda Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca düzenlenecek usulüne uygun rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3'ünü yitirdiği,
c) İş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını yitirdiği,
Kurumca tespit edilen sigortalı malûllük sigortası bakımından malûl sayılır.
2- Meslek hastalığı sonucu, meslekte kazanma gücü azalma oranının tespiti Kurumun meslek hastalıkları hastanelerince yapılır.

B ) Bu Kanun kapsamında ilk defa çalışmaya başladıkları tarihte mevcut hastalık veya arızası bulunanlar bu hastalık veya arızasının malûl sayılmayı gerektirecek düzeyde olmadığını Kurum veya Kurum dışındaki hastanelerden işe girmeden önce alınmış, usulüne uygun sağlık raporu ve dayanağı tıbbi belgelerle kanıtlamakla yükümlüdürler. Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte, malûl sayılmayı gerektirecek derecede hastalık ve arızalarının bulunduğu önceden veya sonradan tespit edilen sigortalılar bu hastalık veya arızaları nedeni ile malûllük sigortası yardımlarından yararlanamazlar.

Bu gibi sigortalılara malûllük sigortasından evvelce ödenmiş bulunan aylıklar geri alınır.