12 EYLÜL - SEPTEMBER 12
Tarihte Bugün - Today in History
12 Eylül 1929
Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Yalova'nın imarı hakkında ilgililerle görüşürken
Mustafa Kemal, Sivas Kongresi üyeleri ile birlikte (Eylül 1919)
12 Eylül 1934
Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, İstanbul'da açılan İş Bankası sergisinde
12 Eylul 1936
Atatürk ve manevi kızı Ülkü
1937 - Mart'ta başlayan ayaklanmanın önderlerinden Seyit Rıza Erzincan'da teslim oldu.
Elazığ'da yapılan yargılamalar sonucunda 11 kişi idama mahkum oldu. Yaşlarından dolayı cezaları 30 yıla indirilen 4 kişinin dışında aralarında Seyit Rıza'nın da bulunduğu diğer sanıkların cezalan 15 Kasım'da infaz edildi.
1924 - Atatürk'ün, Lâtife Hanım'la beraber Hamidiye kruvazörü ile Mudanya'dan hareketle İstanbul'dan geçerek -Trabzon'a gitmek üzere- Karadeniz'e çıkışı.
Atatürk'ün Hamidiye kruvazörü ile İstanbul'dan geçişi nedeniyle İstanbul Belediye Başkanı Emin (Erkul) Bey'in, içişleri Bakanı Recep (Peker) Bey'e İstanbul halkının sevinç ve teşekkürlerini bildiren telgrafı.
1922 - İzmir'deki İngiliz Başkonsolosu Sir Harry Lamb, Mustafa Kemal Paşa ve Ankara Hükümeti ile İngiltere arasındaki ilişkiler hakkında görüşmesi. Mustafa Kemal, Daily Mail muhabirine; daha fazla savaşmaya niyeti olmadığını, ciddi olarak barışı istediklerini ancak Yunanlıların Anadolu'yu boşaltmaya niyetlerinin olmaması üzerine Büyük Taarruz'u başlattıklarını söyledi.
Gemlik'in kurtuluşu.
Milli kuvvetlerin Mudanya taarruzu.
Mudanya'ya giriş ve 2. Yunan Tümeni'ni esir oluşu.
Urla, Seferihisar ve Kırkağaç'ın kurtuluşu.
Akdeniz'deki İngiliz Filosu Başkomutanı Amiral Brock'un, Atatürk'e, Ankara Hükûmeti'nin İngilizlere karşı bir harp halinde olup olmadığını soran mektubu.
Atatürk'ün, İzmir'e gelen "Daily Mail" gazetesi muhabiri G. Ward Price'e demeci: "...Bu son taarruzu istemedim; fakat Yunanlıları Anadolu'yu terk etmeye mecbur olduklarına inandırıcı başka yol yoktu!" (Bu demeç, 15 Eylül 1922 günkü "Daily Mail" gazetesinde yayımlanmıştır). [Kocatürk]
Başkomutan Atatürk'ün, Anadolu'nun kurtuluşu nedeniyle millete bildirgesi: "Akdeniz, askerlerimizin zafer teraneleriyle dalgalanıyor... Ordularımızın kabiliyet ve kudreti, düşmanlarımıza dehşet, dostlarımıza güven verecek bir mükemmellikte kendisini gösterdi. Büyük zafer, özellikle senin eserindir. Büyük ve soylu Türk milleti! Anadolu'nun kurtuluşu zaferini tebrik ederken sana İzmir'den, Bursa'dan, Akdeniz ufuklarından ordularının selâmını da sunuyorum."
Atatürk'ün, geceyi İzmir 1. Kordon'da, kendisi için hazırlanan bir evde geçirişi.
1921 - Sakarya Zaferi (23 Ağustos-13 Eylül 1921)
Türk Ordusu saldırıları şiddetlendirdi. Yunanlılar önemli mevzilerini terkederek, Sakarya'nın batısına doğru çekilmeye başladı.
Savaş alanında kazanılmaya başlanan başarılar, Anadolu'nun birçok kentini sevince boğdu. Trabzon'da şenlikler yapıldı, minareler ışıklandırıldı; Ankara'da fener alayları düzenlendi.
Yunan Kralı Konstantin'in, İstanbul'da yayımlanan Fransızca Revlille gazetesinde -Milletler Cemiyeti delegesi- General Gork'a demeci: "...Mustafa Kemal harbi kabul edecek olursa, ancak 50.000 kişiden ibaret olan ordusunu imha edeceğiz (!) Ankara'ya herhalde gireceğiz (!)" [Kocatürk]
1920 - Doğu Cephesi birlikleri Ermenilere karşı saldırıya geçti.
1919 - Anadolu ve İstanbul irtibatlarının kesilmesi.
Sıvas Kongre üyeleri halkla birlikte bir toplantı yaparak, alınan kararları anlattı. Sivas Kongre Heyetinin İstanbul ile ve her türlü resmi haberleşmenin kesildiğine ilişkin vilayetlere ve komutanlara bildirisi.
Atatürk'ün, İngiliz Albayı P. Peel'in Halep'ten Malatya'ya gelişi nedeniyle Malatya'daki 15. Alay Komutanlığı'na emri: "...Kim olursa olsun vesikasız bir yabancı subayının Osmanlı ülkesi içinde işi yoktur. Kendisine incelikle fakat askerce, kesin şekilde durumu bildirme ile geldiği yere hemen dönmesini ihtar ediniz."
Sivas Kongresi'nce seçilen Heyet-i Temsiliye'nin akşam, Atatürk'ün başkanlığında ilk toplantısını yapması.
1919 - Sultan Vahdettin'in İngilizler'le gizli bir antlaşması yapması.
1918 - İngilizler'in Şam'ı alması.
Bakü'nün İngilizler'den geri alınması.
İngilizler'in Filistin'e genel saldırısı
Amerikalılar'ın Saint-Michiel'e saldırması.
Franched d'Esperey'in Makedonya'ya saldırması.
Champagne'den Flandre'ye dek müttefik saldırıları.
Bulgarlar'la ateşkeş imzalanması.