İçeriğe git

Welcome to Kadim Dostlar ™ Forum
Register now to gain access to all of our features. Once registered and logged in, you will be able to create topics, post replies to existing threads, give reputation to your fellow members, get your own private messenger, post status updates, manage your profile and so much more. This message will be removed once you have signed in.
Login to Account Create an Account
Resim

Geleneksel Tezhip Sanatı

- - - - -

  • Yanıtlamak için lütfen giriş yapın
Bu konuya 2 yanıt gönderildi

#1
Sema

Sema

    Ne Mutlu Türküm Diyene!!

  • Yönetici
  • 5.470 İleti
  • Gender:Female
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü, Ülke Gündemi, Siyaset ve Köşe Yazıları...
Tezhip Sanatı

Geleneksel süsleme sanatlarımızın çok yaygın bir kolu olan tezhib Arapça'da altınlama anlamına gelen bir süsleme tekniğidir.


Resmi ekleyen



Tezhip sözcüğü Arapça zeheb altın sözcüğünden gelmektedir. El yazması eserleri murakka denilen hüsn-i hat yani güzel yazı levha ve albümleri ile padişah tuğralarına altın yaldız ve boya ile yapılan bezeme sanatına verilen addır.

Tezhiple bezenmiş eserlere "Müzehhep" ezilmiş toz altınla birlikte sulu guvaj boya ile tezyinat yapan sanatçılara da "Müzehhip" denir. Sadece altınla yapılan tezhip çeşitlerine "Halkari" denir. Tahrirli ve tahrirsiz olmak üzere iki türlüdür. Sayfa kenarlarında o sayfadaki yazının neye ait olduğunu göstermek için yazılan yazıların etrafını çevreleyen yuvarlak ve içi boş süslemelerle "Gül" denir. Bu gül motiflerinin daha büyük ve süslü olanlarına "Şemse" denir. Genellikle şemse cild kapaklarının ortasına yapılan bir bezeme çeşididir.

El yazma kitapların sayfaları yaldızla biri kalın diğeri ince iki çizgiden oluşan bir çerçeve içine alınır. Bu çizilen altın çizgilere"cedvel" denir. Tezhibin bütününü daha iyi göstermesi için yapılır. Sayfaların etrafında cedvellerden başka çiçek ve bezemelerle yapılan sular görülür, bunlar da şekillerine göre isimlendirilir. Daha geniş olanına "zencerek" yani zincir gibi zincirimsi birbirine geçmelerle eklenmiş halkalara "Ulama" içi çiçek ve yapraklarla süslenmiş bordürlere "Kıvrık dalı" dendiği gibi "Hüsnü hat" levhalarında sözcük ve harflerin süslenmesi için bazı tezhipli bezemeler de yapılır ki bunlara da "Hurda tezyinat" denir. Tezhipte önemli yeri olan bir süsleme çeşidi ile tiğ olarak isimlendirilen kısımdır. Tezhip işlerinin bitiminde başlayarak dışa doğru uzanan ince ucu sivri kısımlara denir.

İlk Osmanlı dönemi tezhiplerinde en çok kullanılan motif rumi ve kıvrık dallardır. Bunun yanında Selçuklu geleneğinin devamı olan münhaniler de vardır. Türklerin bitkisel motiflere olan ilgisi bu dönemde yoğunluk kazanmaya başlamış olup, çok küçük stilize çiçek motifleri kullanılmış; seberk, pençberk, asma yaprakları, nilüferler, hatayiler çok zengin renklerle ince titiz bir işçilikle oya gibi işlenmiştir. Kullanılan renkler ise; başta altın yaldız ve mavinin tonları kiremit kırmızısı, pembe, açık ve koyu yeşil, beyaz, kahverengi ve siyah kullanılmaktadır.


Resmi ekleyen



Tezhib sanatının vazgeçilmez malzemesi olan altın uzun bir ameliyeden sonra varak (ince levha) halde müzehhipin eline ezilmek üzere gelir. Zamki arabi ile ezilen altın su ile ipekten süzülür, din-lendirilir. Daha sonra kurutularak toz haline gelir. Tatbik edilecek alanlara jelatinli su ile sürüldükten sonra akik taşından yapılmış mühre ile parlatılır. 12. ve 13. yüzyıllarda parlak olarak tatbik edilen altın daha sonraki yüzyıllarda değişik renklerde (yeşil, kırmızı, beyaz) imal edilmiş, bazen mat olarak da tatbik edilmiştir. Altının yanı sıra kullanılan renkli boyaların en ağırlıkta olana koyu mavidir. Çeşitli tonlarda tatbik edilen lacivert lahor çividi, lapis gibi adlarda toprak kökenlı olup arap zamkı ile halledilir. Esas iki ana rengin haricindeki ara renkler kırmızı, yeşil tonlarda kısmen zemin rengi olarak kullanılmıştır. Çiçek motiflerinin renklenmesi de bütün ana renkler ve tonları açıktan koyuya giden kademeli bir biçimde boyanır. Bir yazma eserde tezhiblenen bölümler iç kapak anlamında olan ve kitabın adı, müellifi bazen de kimin için yapıldığını belirten temellük kitabesinin bulunduğu zahriye; sanatçının bütün hünerini gösterdiği ser levha yada boş sayfalar, hattatın isminin konulması nedeniyle ketebe sayfası yada hatime son sayfalar; başlık yada mihrabiye diye adlandırılan Kur'an'da sure, diğer yazmalarda konu başlar; cümle ve ayetleri birbirinden ayırmak için konan nokta yada duraklar; sayfa kenarlarında görülen ve konuyla ilgili açıklamayı içeren gül süslemeleri olup bunlar secde, hizip, cüz ve aşır gülleridir, Tezhib tasarımlarında kullanılan motifler doğadaki bitki ve hayvan biçimlerinin stilizasyonudur. Bitkisel kökenli olan çiçeklere verilen isim Hatayi grubu altında toplanan çoğunlukla hayal mahsulü olan kompozit bir türdür. Hayvansal biçimlerin üsluplaşmasından meydana gelen diğer motif türü ise Rumi adı altında günümüze gelmiştir. Kelime anlamı Anadolulu olan Rumi 12. ve 13. yüzyıllarda mimari süsleme v tezhib sanatında en çok kullanılan motiftir.

Özellikle Selçuklu mimarisinde karakteristik hayvan figürleri ile birlikte tasarlanmış birçok anıtlarda görülür.14. yüzyıldan itibaren hayvansal biçimini kaybeder. 15. ve 16. yüzyıllarda Timuri Safavi ve Osmanlılarda çok çeşitlilik arz eden kompozit biçimdedirler.

12. v 13. yüzyıllarda yapılan tezhiblerdeki tasarımlar Rumi motifi ağırlıklı asimetrik düzendedir. Kısmen Hatayi motifinin de yer aldığı kompozisyonlar çok sade bir biçim ihtiva eder. Bu yüzyılın sevilen başka bir mol türü ise kenar pervazlarda kullanılan zencerektir. XII. yüzyılda kitap sanatına artan yoğun ilgi Konya tezhibinin gelişmesine sebep olmuştur. XIV. yüzyılda kitap sanatının koruyuculuğunda Karamanoğulları ve Germiyan beyleri yapmışlardır.Türk müzehhipleri XV. yy. başlarında etkinliklerini Osmanlı Sultanlarının Koruyuculuğunda Bursa'da sürdürür. Yapılan tasarımlar fevkalade incelmiş Rumi ve Hatayi motifleri çok zengin bir biçimde izlenir. Kompozisyonun gelişme gösterdiği bu yüzyılda Doğu okullarının etkileri (Bağdat, Tebriz,Herat) hissedilir. Kompozisyonda simetri hakimiyeti gözü yormayan karakterli ve sistemlı bir şekilde ekolleşmektedir.

Konu Hale tarafından 15 Ağustos 2015 Cumartesi - 06:49 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.


#2
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Geleneksel Tezhip Sanatı



Yıldız Sarayı'nda Tezhip Sergisi


Serap Bostancı Tuluk Tezhip Sergisi, yarın saat 17.00'de Yıldız Sarayı, Çit Kasrı'nda ziyarete açılacak.



Resmi ekleyen




İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) tarafından düzenlenen Serap Bostancı Tuluk Tezhip Sergisi, yarın saat 17.00'de Yıldız Sarayı, Çit Kasrı'nda ziyarete açılacak. Kutlu Doğum'un 1441. yılı münasebetiyle düzenlenen Tezhip Sergisi 7 Nisan'dan 14 Nisan'a kadar pazar günleri hariç 9.30 ile 17.00 saatleri arasında ziyaret edilebilecek.

IRCICA'dan yapılan açıklamada, 'Nisan ayında Kutlu Doğumun 1441. yılı münasebetiyle düzenlenen Serap Bostancı Tuluk Tezhip Sergisi vesilesiyle bir güzel, bir güzellikle hatırlanacak; bir güle sunulmuş güller ve onun güzel vasıflarını metheden hilye-i şerifler sanatseverlerin beğenisine sunulacaktır. Tezhip sanatına uzun yıllar emek veren ve birçok talebe yetiştirmiş olan Serap Bostancı Tuluk'a ait eserlerin yer alacağı sergide Peygamber Efendimizin özelliklerini anlatan hilye-i şerifler ve gül ağırlıklı kompozisyonlar yer alacak.' denildi.

İslam kültür ve medeniyeti alanındaki akademik faaliyetlerinin yanında sanat faaliyetleriyle de tüm dünyada bir bilgi ve başvuru kaynağı olarak bilinen IRCICA, 1980'den bugüne kadar 239 farklı sergi düzenledi. Bu sergilerden 169'u IRCICA'nın Yıldız Sarayı, Çit Kasrı'ndaki sergi salonunda düzenlenirken 65'i İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerden Afganistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Endonezya, Fas, Gine, Katar, Kazakistan, Kuveyt, Malezya, Mısır, Pakistan, Senegal, Sudan, Suriye, Suudi Arabistan, Tunus, Türkiye, Umman, Ürdün ve Yemen'de, 5 tanesi ise Almanya, ABD, Fransa, İngiltere ve Japonya'da düzenlendi.

Eserleri sergilenecek tezhip sanatçısı Serap Bostancı Tuluk, İstanbul'da doğdu. 1988'de Topkapı Sarayı Geleneksel Türk Süsleme Sanatları Kursu'ndan tezhip, 1999'da rika yazı sertifikası aldı. 1996'da Semih İrteş'ten tezhip, Hüseyin Kutlu'dan sülüs, 1998'de Melek Antel'den çiçek ve minyatür icazeti aldı. Birlik Vakfı, Uygulamalı Türk-İslam Sanatları Kütüphanesi, Destegül Güzel Sanatlar Mektebi, Cafer Paşa Kültür Merkezi, Yıldız Sarayı Geleneksel Türk Süsleme Sanatları Kursu, Topkapı Sarayı Geleneksel Türk Süsleme Sanatları Kursu gibi kurum ve kuruluşlarda tezhip dersleri verdi. Tuluk, halen İSMEK Türk İslam Sanatları İhtisas Merkezi'nde görev yapıyor.


Bakınız,
http://www.kadimdostlar.com/Kultur_Sanat_Etkinlik_Tiyatro_ve_Sergi_Haberleri_f30/Yildiz_Sarayi_ve_39_nda_Tezhip_Sergisi_Serap_Bo_t78450.html']Yıldız Sarayı'nda Tezhip Sergisi | Serap Bostancı Tuluk Tezhip Sergisi, 6 Nisan’da Saat 17.00'de Yıldız Sarayı, Çit Kasrı'nda Ziyarete Açılıyor' target='_blank'>Yıldız' class='bbc_url' title=''>http://www.kadimdostlar.com/Kultur_Sanat_Etkinlik_Tiyatro_ve_Sergi_Haberleri_f30/Yildiz_Sarayi_ve_39_nda_Tezhip_Sergisi_Serap_Bo_t78450.html']Yıldız Sarayı'nda Tezhip Sergisi | Serap Bostancı Tuluk Tezhip Sergisi, 6 Nisan’da Saat 17.00'de Yıldız Sarayı, Çit Kasrı'nda Ziyarete Açılıyor

#3
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.




0 Kullanıcı konuyu okuyor

0 Kullanıcı, 0 Misafir, 0 Kayıtsız kullanıcı