İçeriğe git

Welcome to Kadim Dostlar ™ Forum
Register now to gain access to all of our features. Once registered and logged in, you will be able to create topics, post replies to existing threads, give reputation to your fellow members, get your own private messenger, post status updates, manage your profile and so much more. This message will be removed once you have signed in.
Login to Account Create an Account
Resim

Pir Sultan Abdal | 16. Yüzyılda Yaşamış Halk Şairi, Ozan

- - - - - Pir Sultan Abdal

  • Yanıtlamak için lütfen giriş yapın
Bu konuya 4 yanıt gönderildi

#1
Sema

Sema

    Ne Mutlu Türküm Diyene!!

  • Yönetici
  • 5.470 İleti
  • Gender:Female
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü, Ülke Gündemi, Siyaset ve Köşe Yazıları...

Pir Sultan Abdal, 16. yüzyılda yaşamış halk şairi, ozan. Asıl adı Haydar'dır. Yaşamının büyük bölümü Sivas’ın Yıldızeli ilçesinin Çırçır Bucağına bağlı Banaz köyünde geçti. 16. yüzyılın ikinci yarısında Sivas çevresinde boy gösteren Alevi-Bektaşi Safevi-Türkmen kökenli yani Şah İsmail yanlısı Caferi mezhebi olaylarına karıştı. Sivas Beylerbeyi Deli Hızır Paşa, Pir Sultan'ı astırdı. Ölümünün, 1547-1551 ya da 1587-1590 arasındaki bir tarih olduğu sanılıyor.
 

 

PIR SULTAN ABDAL

Pir Sultan 16. Yüzyılda Anadolu’nun fikri ve siyasi yönden en karışık olduğu dönemlerde Sivas ve civarında yaşamış bir halk ozanımızdır. Anadolu’da yaşayan bütün Aleviler yaşları ne olursa olsun Pir Sultan’ı severler.

Onu diğer halk ozanlarımızın piri yapan gerçekler devrimci karekterinden, Oniki İmam yolunu yaymaya çalışmasından, Türkçe’yi çok güzel kullanmasından ve hayatının idam edilerek bitiş şeklinden kaynaklanmıştır.

Pir Sultan sözünü ve sazını çok güzel bir şekilde kullanarak tıpkı Şah İsmail’in yaptığı gibi Oniki İmam felsefesini Oniki İmamların İsimlerinin anıldığı Düzevi İmam türünden şiirlerle anlatmaya çalışmış, bu yüzden de Osmanlı’nın halk ozanları arasındaki en büyük düşmanı olmuştur. Çünkü aynı dönem Osmanlı’nın Sünnileştirme çabasında olduğu bir dönemdir. Bu nedenle de CASUSLUK’LA suçlanarak idam edilmiştir. Bilindiği gibi Osmanlı Sultanları valiliklerine gönderdikleri fermanlarda “Erdebil dergahıyla İLİŞKİSİ BULANAN ALEVİLERİN ÇEŞİTLİ BAHANELERLE SUÇLANARAK ÖLDÜRÜLMELERİNİ” istemişlerdi.

Halk ozanları geleneğinde sevilen ozanların isimleri diğer ozanlarcada kullanıldığı için Pir Sultan şehid edildikten sonra dahi onun ismiyle birçok eserler yazılmış ve söylenmiştir

Pir Sultan Erdebil şahları ve dervişleriyle kurduğu ilişki çerçevesinde Oniki İmamlar yolunda elde edindiği bilgileri Anadolu’ya Şah İsmail’in takip ettiği metoda göre aktarıyordu. Ancak bilgilerini herhangi bir eğitim kurumunda tahsil görerek değilde yüz yüze ilişkiler neticesinde elde ettiği için Pir Sultanın Oniki İmam yoluyla ilgili olarak herşeyi bilebilmesi ve bu çerçevede de aktarabilmesi mümkün değildi. Pir Sultan özellikle Oniki İmamların isimlerini yayma konusunda başarılı olmuştur.

Günümüzde Aleviler üzerinde oyunlar oynayarak Alevi toplumumuzu kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmek isteyen şahıslar ve gruplar Pir Sultan’a sahip çıkarak halkımızı kandırmak istemektedirler. Bu yüzden de Pir Sultan’ın gerçek yüzünün bilinmesi gerekmektedir. İşte bu amaçla Pir Sultan’ı daha iyi tanımak ve anlamak için O’na ait olduğu müştereken kabul edilmiş bulunan değişik şiirlerinden değişik ve farklı dörtlükleri yanyana koymak istiyoruz.

EZELDEN DİVANE ETTİ AŞK BENİ

HÜSEYNİYİM ALEVİYİM NE DERSİN

NİÇİN DAHLEDERSİN TARIK DÜŞMANI

HÜSEYNİYİM ALEVİYİM NE DERSİN


DİDAR DEFTERİNE GEÇTİM

MÜNKİR MÜNAFIKI SEÇTİM

MEZHEBDE CAFER’E DÜŞTÜM

FİRDEVS’İ ALA İÇİNDE


BEN GAYRİ NESNE BİLMESEM

ALLAH BİR MUHAMMED ALİ

ÖZÜMÜ GAYRİ SALMAZAM

ALLAH BİR MUHAMMED ALİ


PİR SULTANIM EYDÜR VUR GİDİYİ

DİLİM ZİKREDER DAİM HÜDAYI

ONİKİ İMAMIN NESLİ SULTANI

TURNALAR ALİMİ GÖRMEDİNİZ Mİ


PİR SULTAN ABDALIM AĞLADI GÜLDÜ

KABE-İ ŞERİFTEN BİR NİDA GELDİ

HAKKIN EMRİ İLE DÖRT KİTAP İNDİ

OKUYAN MUHAMMED YAZAN ALİ’DİR


PİR SULTAN ABDALIM DÜNYA KOVANDIR

GİDEN ADİL BEYLER GELEN İHVANDIR

MUHAMMED DİVANI ULU DİVANDIR

KALSIN BENİM DAVAM DİVANA KALSIN


PİR SULTAN ABDAL ÇOŞKUNA

GEL OTUR GÖNÜL KÖŞKÜNE

ONİKİ İMAM AŞKINA

BEN BU SERİ VERE GELDİM


PİR SULTAN HAYDAR ŞUNDA

ÇOK KERAMET VAR İNSANDA

O CİHANDA BU CİHANDA

ALİ’YE SAYDILAR BİZİ


MUHAMMED BAKIR’IN İZİNDEN ÇIKMAM

ŞAH İMAM CAFER’DEN GAYRIYA BAKMAM

HATIRA DEĞİPDE GÖNÜLLER YIKMAM

TÖVBE GÜNAHIMA ESTAĞFURULLAH


EVVEL BAŞTAN MUHAMMED’E SALAVAT

BİZİM DİNDEN ULU DİN BULUNUR MU?

EYYÜP ŞÜKREYLEDİ MURADA ERDİ

ERDEN ÖZGE ERE ER BULUNUR MU?


Açıkca görüldüğü gibi PİR SULTAN ABDAL,

ALLAH’a(cc) Peygambere (sav) ve Hz.Ali(as)’ye inanan bir halk ozanıdır. ONİKİ İMAM YOLUNU YAYMAYA ÇALIŞAN BİR HALK OZANIDIR.

PİR SULTAN ABDALIM DÜNYA DURULMAZ

GİTTİ GİDEN ÖMÜR GERİ DÖNÜLMEZ

GÖZLERİMDE ŞAH YOLUNDAN AYRILMAZ

BENDE BU YAYLADAN ŞAHA GİDERİM


GÖNÜL ÇIKMAK İSTER ŞAHIN KÖŞKÜNE

CAN BOYANMAK İSTER ALİ MÜŞKÜNE

PİRİM ALİ ONİKİ İMAM AŞKINA

AÇILIN KAPI ŞAH’A GİDELİM


YERYÜZÜNÜ KIRMIZI TAÇLAR BÜRÜYYE

MÜNAFIK OLANIN BAĞRI ERİYE

SAHİB-İ ZAMANIN EMRİ YÜRÜYE

SULTAN KİM OLDUĞU BİLİNMELİDİR


YÜRÜ BİRE HIZIR PAŞA

SENİNDE ÇARKIN KIRILIR

GÜVENDİĞİN PADİŞAHIN

O DA BİRGÜN DEVRİLİR


PİR SULTAN ABDALIM HEY HIZIR PAŞA

GÖRKİ NELER GELİR SAĞ OLAN BAŞA

HASRET KOYDUN BİZİ KAVMU KARDAŞA

KATİP AHVALİMİ YAZ ŞAHA BÖYLE


HAZRETİ ALİ’NİN DEVRİ YÜRÜYE

ALİ KİM OLDUĞU BİLİNMELİDİR

ALAY ALAY GELEN GAZİLER İLE

İMAMLARIN ÖCÜ ALINMALIDIR


YÜRÜYÜŞ EYLEDİ URUM ÜSTÜNE

ALİ NESLİ GÜZEL İMAM GELİYOR

İNİP TEMENNA EYLEDİM DESTİNE

ALİ NESLİ GÜZEL İMAM GELİYOR


ŞAH’I SEVMEK SUÇMU BANA

KEM BİLDİRDİN BENİ HANA

CAN İÇİN YALVARMAM SANA

ŞEHİNŞAH BANA DARILIR


Pir Sultan’ın birçok şiirinde bahsettiği ŞAH Erdebil şahıdır. Osmanlı’ya karşı Erdebil dergahından yana olduğunu açık açık ortaya koyan Pir Sultan “AÇILIN KAPILAR ŞAHA GİDELİM, katip Ahvalimi yaz şaha böyle. BENDE BU YAYLADAN ŞAHA GİDERİM” derken erdebil’e olan bağlılığını ifade etmektedir. Zaten o dönemlerde Erdebil şahları’nın, Anadolu’da yaşayan Alevilerin gözünde KURTARICI olduğu belirlenmişti. Fakat Anadolu’nun sünnileşmesi gerçekleştikten ve Aleviler baskı altına alındıktan sonra, Alevilerin Erdebil’le ilişkileri kesilmiş ve zamanla Halk Ozanlarının şiirlerinde gecen ŞAH kelimesiyle Hz. Ali(as) anlatılmaya başlanmıştır.

Pir Sultan Abdal “güzel şahım niye verdin bağdatı” derken 16. Yüzyıl başlarında yaşamış Şah Tahmasb’dan bahsetmektedir. Ayrıca “URUM (Anadolu) memleketine yürüdü” dediği şahta aynı şah olmalıdır. Zaten Pir Sultan Abdal Şah İsmail (Hayati) ve Şah Tahmasbdönemlerinde yaşamıştır.

Pir Sultan öncülüğünü yaptığı ekol öylesine tutulmuştur ki kendisi halk ozanlarının PİR’i sayılmıştır. Anadolu tarihi çok dikkatle incelenirse Pir Sultan Abdal’dan önce yaşamış olan halk ozanlarının Oniki İmamları anlattıkları görülmemektedir. Gelenek Pir Sultan Abdal’la başlamıştır.

Pir Sultan Halk ozanlığı’nın yanısıra Osmanlı’ya açıkca tavır alabilecek kadar DEVRİMCİ bir kişiliktir. Yaşadığı dönemin baskısı göz önüne alındığında bu tavrı almanın her ozanın harcı olmadığı da görülür. Aşağıdaki dörtlük Pir Sultan’ın bu konudaki duygularını çok güzel anlatır;

KOCA BAŞLI KOCA KADI

SENDE HİÇ DİN İMAN VAR MI?

HARAMI HELALİ YEDİ

SENDE HİÇ DİN İMAN VAR MI?


FETVA VERİR AYALAN YULAN

DOMUZ GİBİ DAĞI DOLAN

SIRTINA VURURUM PALAN

SENİN GİBİ HAYVAN VAR MI?


İMAN EDER AMEL ETMEZ

HAKKIN BUYRUĞUNA GİTMEZ

KADILAR YAŞ YERE YATMAZ

HİÇ BÖYLE KÖR ŞEYTAN VAR MI?


PİR SULTAN’IM ZATLARIMIZ

GERÇEKTİR ŞÖHRETİMİZ

HARAM YEMEZ İTLERİMİZ

BU SÖZÜMDE YALAN VAR MI?


Erdebil tarafını tutmuş, Osmanlı’ya karşı açıkca tavır almış ve bu uğurda can vermeyi göze almış bir halk ozanı’nın Osmanlı’nın kurdurduğu dergahı ve o dergaha ismini verdirdiği şahsı övmesi ve hatta anması mümkün değildir. Bu nedenle Hacı Bektaş’tan ve Bektaşilikten bahsedilen ve Pir Sultan’ın söylediği iddia edilen şiirler tamamen uydurmadır. Zaten çok az miktarda olan bu şiirler Pir Sultan adına onun yoluna ihanet eden köle zihniyetli halk ozanları tarafından söylenmiştir. Büyük ihtimallede bu tür şiirler Alevilerin, çaresizlikten dolayı Bektaşilik dergahına sığınmalarından sonra söylenmmiş ve yayılmıştır.

Pir Sultan’ın Bektaşiliği ve Hacı Bektaşı öven Osmanlı’yı öven hiçbir şiiri yoktur, söylenenlerde ona ait değildir. Pir Sultan’ın şiirleri Oniki İmamlara yöneliktir. Devrimci karaktere sahiptir. Halk ozanlarının piri yada üstadı olan Pir Sultan Osmanlı’nın bir numaralı düşmanıdır. KISACA, Oiki İmam dostudur ve bu yüzdende ŞEHİT edilmiştir.

SONUCU ÖZETLERSEK, · ŞAH İSMAİL’İN ŞİİRLERLE ONİKİ İMAM’I YAYMA ÇABASI PİR SULTAN ABDAL’LA GELİŞMİŞTİR.

· PİR SULTAN, DÖNEMİNDE ONİKİ İMAM ÇİZGİSİNİN ÖNDERİDİR.

· PİR SULTAN ABDAL, ONİKİ İMAM YOLUNU YAYDIĞI İÇİN ÖLDÜRÜLMÜŞ, ŞEHİT OLMUŞTUR.

· ANADOLU’DA ONİKİ İMAMLARIN İSİMLERİ YAŞAYABİLMİŞSE BİZ BUNU HALK OZANLARINA BORÇLUYUZ.


EY HALK OZANLARI; BIRAKIN ARTIK, BEKTAŞİLERİ VE DEDELERİNİ SIRTINIZDA TAŞIMAYI, sizler olmazsanız onlar bir HİÇTİR, söyleyecek sözleri yoktur.

GELİN İLK ÖNCE ONİKİ İMAMLARIN İSİMLERİNİ YAYALIM, PİR SULTAN’IN KALDIĞI YERDEN YÜRÜYÜŞÜMÜZE DEVAM EDELİM, O’NUN TAŞIDIĞI BAŞRAĞI YÜCELTELİM.

MAHŞERDE ONİKİ İMAMLARIN YÜZLERİNE BAKMAYA YÜZÜMÜZ OLSUN...

Yetişme Koşulları

Pir Sultan Abdal, halk arasında Yedi Ulular olarak bilinen Yedi Ulu Ozan'dan biridir. Alevi gelenekleri ile dergâhta tarikat ortamında Türk dilini kullanarak yetişti. Şiirlerinde duru ve yalın bir Türkçe kullandı. Ana konuları, Deyişler, Nefesler, Hakk sevgisi, Ehl-i Beyt sevgisi, duazimam, ilahi aşk, tasavvuf ve sosyal uyarı niteliğindedir. Bazıları her ne kadar Pir Sultan'ı başkaldıran asi biri olarak gösterse de gerçekte Pir Sultan Abdal'ın yaşadığı Sivas bölgesinde o tarihte hiçbir halk ayaklanmasına rastlanmamaktadır. Dolayısıyla bir derviş olarak toplumu irşat (İlimiyle ve aklıyla toplumu bilgilendirmiştir) etmiştir. Tekke ve tasavvufun kalıplarını aşıp geniş bir halk kesimine seslenebildi. Medrese öğrenimini Erdebil'de görmesine rağmen, diğer bazı halk şairlerinin tersine, Divan Edebiyatı'ndan hiç etkilenmedi. Alevi olan Pir Sultan Abdal Türk diline sahip çıkmıştır.

Hakkında Araştırma ve Çalışmalar Yapanlar

Sadeddin Nüzhet Ergun, Abdülbaki Gölpınarlı, Pertev Naili Boratav, Cevdet Kudret, Cahit Öztelli, Asım Bezirci, Sabahattin Eyüboğlu, Mehmet Fuat, Orhan Ural, Mehmet Bayrak, Ali Haydar Avcı, Erol Toy ve Battal Pehlivan'ın Pir Sultan Abdal ile ilgili araştırma kitapları vardır. Özellikle Ali Haydar Avcı'nın "Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal" adlı çalısması konuyla ilgili çok hacimli bir çalışmadır.

Ayrıca Opera Sanatçısı ve Halk Müziği Araştırmacısı ve icracısı Ruhi Su, Pir Sultan'ın eserlerinden bazılarını bir albümde toplayarak yorumlamıştır

ESERLERİ

PİR SULTAN ESERLERİ


Konu Hale tarafından 24 Şubat 2016 Çarşamba - 11:17 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Konu İçeriği Düzenlenmiştir.


#2
zeynep

zeynep

    asena öldü yaşasın zeynep

  • Özel Dost
  • 861 İleti
  • Gender:Female
:) Güzel bir sözü var Pir Sultan'ın : Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan.... Saygıyla..

#3
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.

Pir Sultan Abdal





pirsultanabdal.jpg



Demiri, demirle dövdüler; biri sıcak, biri soğuktu. İnsanı, insanla kırdılar; biri aç, biri toktu.


Pir Sultan Abdal

 


Konu Hale tarafından 24 Şubat 2016 Çarşamba - 11:18 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.


#4
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.

Pir Sultan Abdal




y0GAS2.jpg


Demiri demirle dövdüler; biri sıcak biri soğuktu.
İnsanı insanla kırdılar; biri aç biri toktu.


Pir Sultan Abdal


Konu Hale tarafından 24 Şubat 2016 Çarşamba - 11:18 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.


#5
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.

Resim Linkleri Ve Konu İçeriği Düzenlenmiştir.







Also tagged with one or more of these keywords: Pir Sultan Abdal

0 Kullanıcı konuyu okuyor

0 Kullanıcı, 0 Misafir, 0 Kayıtsız kullanıcı