İçeriğe git


Welcome to Kadim Dostlar ™ Forum
Register now to gain access to all of our features. Once registered and logged in, you will be able to create topics, post replies to existing threads, give reputation to your fellow members, get your own private messenger, post status updates, manage your profile and so much more. This message will be removed once you have signed in.
Login to Account Create an Account
Resim

Brokoli | Doğanın Hazinesi

- - - - -

  • Yanıtlamak için lütfen giriş yapın
Bu konuya 1 yanıt gönderildi

#1
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.


Brokoli


Doğanın Hazinesi





Bazi kaynaklarda, "Sebzeler arasinda bir mucize" diye tanimlanan ama ne yazik ki Türkiye’de çok az tüketilen Brokoli, Turpgiller’dendir. Anayurdu bilinmeyen biryillik otsu bitki brokolinin tarimi, Avrupa’nin güneyinde ve ABD’de yaygin biçimde yapilmaktadir. Ülkemizde brokoli üreticiligi simdilik çok azdir. Karnabahara benzetilen bitkiye bazi yerlerde Italyan karnabahari ya da karnabahar azmani adlari da verilir.



Resmi ekleyen




30-50 cm. kadar boylanabilen brokolinin 5-10 cm. kalinligindaki gövdesi etlidir. Gövdeye uzun birer sapla baglanan oval biçimli, yesil ya da gri tonlardaki yapraklarinin üzeri mumla kaplidir. Brokolinin basinin (kellesinin) çapi 5-25 cm., agirligi 100-400 gr. kadardir. Bu bas kesilirse, yaprak koltuklarindan sürgünler hizla gelisir, üzerinde çiçek tomurcuklari bulunan etli sürgünler ortaya çikar. Iste brokoli, bu çiçek taslaklari ve çiçek saplari yenilen bir sebzedir.

Brokolinin iki ayri formu vardir. Biri beyaz karnabahara benzer; bas brokoli ya da karnabahar brokolisi diye adlandirilir. Digeri, yesil çiçekli salkimlari, Brüksel lahanasi gibi gövdede yaprak koltugundan çikar. Bu forma da sürgün brokoli denir.

Brokolinin çesitleri, tasidigi renklere göre de, beyaz basli, mor basli ve yesil basli çesit olarak üçe ayrilir. Çig ya da pisirilerek tüketilen brokoli, haslandiginda içerdigi vitaminlerin çogu kaynayan suya geçeceginden bu su dökülmeyip degerlendirilmelidir. Kalorisi düsük bir sebze oldugundan diyetlerde yer alan brokoli, dondurularak saklanmaya ve sonradan tüketilmeye çok uygundur.



Resmi ekleyen




BESIN DEGERLERI

100 gr. çig (pisirilmemis) brokolinin içerdigi besin degerleri söyle siralanir: 34 kalori; 2,5 gr. protein; 2,9 gr. karbonhidrat; 0,2 gr. yag; 0 kolesterol; yüksek oranlarda lif; 76 mgr. fosfor; 100 mgr. kalsiyum; 0,8 mgr. demir; 10 mgr. sodyum; 336 mgr. potasyum; 24 mgr. magnezyum; 0,6 mgr. çinko; 0.10 mgr. B1 vitamini; 0.20 mgr. B2 vitamini; 87 mgr. C vitamini; 1.3 mgr. E vitamini ve küçümsenemeyecek oranda A vitamini kaynagi betakaroten...

SAGLIGIMIZA YARARLARI

Yukaridaki degerlerden görülecegi gibi brokoli, besin olarak en yararli sebzelerden biridir. Bunun yani sira;

o Brokoli bedeni kanser tehlikesine karsi korur: Yapilan son bilimsel arastirmalar, Turpgiller familyasindaki sebzelerin kansere karsi bedeni korudugu; özellikle brokolinin yenilmesinin, akciger, kolon (kalinbagirsak) ve prostat kanserlerine yakalanma rizikosunu iyice azalttigini ortaya koymustur.

o Brokoli, yüksek oranlarda A vitamini kaynagi betakaroten ile C ve E vitaminleri içerir: Kalp hastaliklarina yakalanma, kalp krizi geçirme ve katarakt illetine tutulma gibi rizikolari da en aza indirger.

o Yüksek oranlarda demir ile folik asit içeren brokoli kansizligi önler. Ayrica dogum yapacak kadinlarin, spina bifida (yani omurganin bir yaninin açik olmasi) hastaligina yakalanmis çocuk dogurmasi rizikosunu en aza indirir.

Bütün bu önemli tibbi etkilerinden yararlanilmak üzere, brokolinin diyetimize konularak öncelikle yenilmesi ögütlenmektedir.

Dikkat: Brokoli bedenin iyot emilimini azaltir. Haftada 2-3 kezden fazla brokoli yiyen kisiler, iyotlu besinler ya da iyotlu tuzu almayi ihmal etmemelidir. Özellikle içme suyunun az iyot içerdigi yörelerde, bu önemlidir.

BITKISININ ÜRETILMESI

Brokolinin meyveleri bakla (badiç) biçimindedir. Bir baklada 5-15 adet tohum bulunur. Bitki bu tohumlarla üretilir. Tohumlar ilkbahar sonlarinda tavalara ekilir. 4-7 hafta sonra dikime hazir fide haline gelir. Yaz ortalarinda 10 cm. kadar boylandiklarinda, tarimi yapilacak bahçe ya da tarlalardaki yerine, aralarinda 40-50 cm’lik araliklar birakilarak açilan çukurlara (ocaklara) sasirtilirlar.

BITKISININ YETISTIRILMESI

Iklim istegi: Brokoli, soguk iliman iklimli bölgelerin bitkisidir. Yine de, bahçelerde soguk rüzgârlara açik yerlere fideleri dikilmemeli, günes gören yerler yeglenmelidir. Bitki dis ülkelerde, sonbahar ile ilkbahar arasinda yetistirilmektedir. Çünkü, brokolinin yenilen kisimlarini olusturan yesil sürgünlerin niteliginin korunmasi açisindan yaz aylarindaki kurak ve çok sicak havalar uygun degildir. Sicak havalarda sürgünler normal gelisme göstermez. Gevsek yapili olur ve hasattan birkaç saat sonra sürgünlerde pörsüme görülür.

Toprak istegi: Brokoli, hafif bünyeli ve zayif tipteki topraklari sevmez. Agir bünyeli ve organik madde yönünden zengin topraklara ekilmelidir. Zayif tipteki topraklarda yetistirilmek isteniyorsa, sonbaharda bu toprak kazilir. Yanmis çiftlik gübresi ya da azot, fosfat ve potasli fenni kompoze gübre bolca verildikten sonra topraga çok az miktarda sönmüs kireç de karistirilir. Ancak, brokolinin topragi kesinlikle çok asiri oranda gübrelenmemelidir.

Sulama: Brokoli yaz mevsiminde, yagissiz ve kurak havalarda düzenli olarak sulanir; bitkinin kökünün yeterli derecede nemli tutulmasina dikkat edilir.

Gübreleme: Yaz boyunca sulamalar sirasinda bitkiye ara sira biraz azotlu gübre verilmesi bitkinin gelismesine yardimci olur.

Toprak isleme: Bitkinin çevresinde gelisen yabani otlardan kurtulmak için, brokolinin topragi, çok derin kazilmamak kosuluyla arada bir çapalanir. Kisa dogru bitkide bogaz doldurma islemi yapilir. Yani, bitkinin gövdesine dogru toprak kabartilir ve bitkiye bastirilir. Böylece brokolinin kisi geçirmesine yardimci olunur.

Çiçek ve yan sürgünlerin seyreltilmesi: Brokoli bitkisinden bol ve iyi nitelikli ürün alinmasi için zaman zaman zayif görünüslü çiçek sürgünleri ile bitkinin gereksiz görülen yan sürgünleri koparilip atilir.

Hasat (Derim): Brokoli baslari, çiçek tomurcuklari açmadan önce kesilip hasat edilir. Aksi takdirde, tomurcuklar patlayip sari çiçekler açarsa brokoli baslari asiri olgunlasarak piyasa niteligini yitirir. Brokoli baslari, gövde tabanindan tepe noktasina kadar uzaklik 23-25 cm’ye ulastiginda kesilir. Brokoli bitkisinde hasat, 2-3 günde bir olmak üzere dört ile alti kezde yapilip tamamlanir.

Hastalik ve zararlilariyla mücadele: Brokoli bitkisine dadanan zararli ve hastaliklarla, uzmanlara danisilarak ve uygun tarim koruma ilaçlari kullanilarak zamaninda, eksiksiz ve aksatilmadan mücadele sürdürülür. Ayrica ürün alinmasi yaklastiginda brokoliye, güvercin ve diger bazi kuslar dadanabilir. Ürünü korumak için böyle durumlarda bitkiye ag örtülmesi gerekebilir.



#2
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Brokoli



Brokoli (Brassica oleracea Italica), turpgiller (Brassicaceae) familyasından küçük yeşil yumrular hâlinde olan, haşlanarak yemeği hazırlanan bir sebze.




Bilimsel sınıflandırma




Resmi ekleyen




Resmi ekleyen



Brokoli çiçekçikleri yakın plan görünümü




Tarihçesi


Brokoli, isminden de anlaşılabileceği gibi, İtalya yarımadası ile özdeşleşmiş bir sebzedir. Romalı yazarlardan doğa tarihçisi Büyük Plinius'un metinlerinde ve Apicius'un yemek kitabında lahana benzeri bir sebze olarak tarif edilen bitkinin kesin hükme varılamasa da brokoli olduğu tahmin edilmektedir. Brokoli Yakınçağ Avrupa'sında egzotik bir bitki olarak görülmüş, dünyada tanınması ise ancak 20. yüzyıl başlarında ABD'deki İtalyan göçmenler aracılığıyla gerçekleşmiştir. Sicilyalı göçmen kardeşler D'Arrigo ailesi brokoliyi A.B.D.'ye ithal ederek büyük bir ticari başarıyı betona gömmüşler, ayrıca Kaliforniya'da deneme üretimi yapmışlardır. D'Arrigo ailesinin bebek yaştaki oğlunun isminden hareketle oluşturulan "Andy Boy" markası altında ve radyo reklamları desteğiyle uzun süre A.B.D.'nin bir numaralı brokoli üreticisi ve satıcısı olarak kalmışlardır.



Resmi ekleyen



Brokoli çiçekleri




Brokoli ile karnabahar kırması bir sebze olan broccoflower ilk olarak 1988'de Avrupa'da yetiştirilmiştir. Görünümü karnıbahara, tadı brokoliye benzer.


Resmi ekleyen



Haşlanmış brokoli



Brokoli ismi Latince'de "kol" anlamına gelen brachium kelimesinden (İtalyancası braccio) türetilmişti.


Özellikleri


Brokoli yüksek düzeylerde diyet lifi ve vitaminler içeren bir gıda kaynağıdır. Ayrıca görünümü resimdeki gibi minyatür bir ağacı anımsatır.





0 Kullanıcı konuyu okuyor

0 Kullanıcı, 0 Misafir, 0 Kayıtsız kullanıcı