İçeriğe git

Welcome to Kadim Dostlar ™ Forum
Register now to gain access to all of our features. Once registered and logged in, you will be able to create topics, post replies to existing threads, give reputation to your fellow members, get your own private messenger, post status updates, manage your profile and so much more. This message will be removed once you have signed in.
Login to Account Create an Account
Resim

Roma Rakamları - Romen Rakamı | Romen Rakamlarının Yazılışı - Romen Rakamı Sembolleri - Tarihçesi - Romen Rakamlarıyla Hesaplama

- - - - -

  • Yanıtlamak için lütfen giriş yapın
Bu konuya 4 yanıt gönderildi

#1
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.689 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Roma Rakamları - Romen Rakamı




Semboller



Resmi ekleyen


Resmi ekleyen




Tarihi


Romalılar, Eski Mısırlıların yıllarca önce yaptıkları gibi, önceleri bazı sembolleri tekrarlayarak sayıları tasarladılar.

Başlangıçta değişik bazı sembol ve harfleri, rakam olarak kullanmışlardır. Bu rakamları, ilk olarak Romalılar kullandıkları için, aritmetikte Roma Rakamları ya da Romen Rakamları olarak adlandırılırlar.

Kaynaklar, Roma rakamlarının bir elin parmaklarından esinlenerek ortaya konduğunu belirtir. Romalılar, bugün kullandığımız 1, 2, 3, 4 rakamları yerine I, II, III, IV sembollerini ve 5'i belirtmek için de, V şeklinde bir el işaretini sembol olarak kullandılar. 10'u belirtmek için de V sembolünü, değişik biçimde iki kez kullanarak X sembolünü elde ettiler. (Çaprazlanmış iki düşey çizgi.) 50 rakamı için L harfi 1000 rakamı için M (milenyum (1000 yıl)un M' si 500 için D harfi, 100 için de C harfi kullanılır


V yada (V) =5.000
X yada(X) =10,000
L yada (L) =50.000
C yada © =100.000
D yada (D) =500.000
M yada (M) =1.000.000




Romen Rakamlarıyla Hesaplama


Zamanımızda, dünyanın büyük bir bölümünün ve bizim de kullandığımız rakam şekilleri, diğer ülkelerde 'Arap rakamları' diye bilinir. Aslında bu nitelendirme yanlıştır. Bu rakamların kökeni yani ilk ortaya çıktığı yer Hindistan'dır ve buradan önce Arabistan'a, daha sonra İslami kültür yayılımı ile birlikte Avrupa'ya geçmiştir.

Avrupa'da Romen rakamlarından günümüz rakamlarına geçiş Ortaçağda olmuştur. O yıllarda Avrupa'da hesap işleriyle uğraşanlar Romen rakamlarını hemen terk etmediler. Daha ziyade toplama ve çıkarma işi yapan tüccarlara Romen rakamları daha pratik geliyordu. Örneğin 68'den 16'yı çıkarmak için 68 yani 'LXVIII' rakamından 16'yı ifade eden 'XVI' rakamlarını ilişince geriye 'LII' yani 52 kalıyordu.

Diğer bir örnek olarak 77 (LXXVII) sayısından 15'i (XV) çıkartalım. Yapılacak iş 77'nin içinden X ve V rakamlarını silmektir. Sonuç 'LXII yani 62'dir.

Bu arada Romen rakamları nelerdir bir görelim: I(1), II(2), III(3), IV(4), V(5), VI(6), VII(7), VIII(8), IX(9), X(10), XX(20), XXX(30), XL(40), L(50), LX(60), LXX(70), LXXX(80), C(100), D(500), M(1000)
Romen rakamları her bir sayının karşılığı olan harfler, büyükten küçüğe doğru ve soldan sağa yazılıp bunların hepsi toplanarak bulunur. MDCLXVI sayısı neymiş bulalım:

(M=l .000)+(D=500)+(C= 100)+(L=50)+(X= 10)+( V=5 )+(I= l) = 1666

Ancak günümüzde sistem tam böyle çalışmıyor, büyük rakamdan önce gelen daha küçük rakam büyükten çıkartılıyor. Örneğin 1X=(10-1)=9, bu şekilde 1999 sayısı olan MCMXCIX önce M+CM+XC+IX şeklinde yazılıp sonuç (1.000+900+90+9)= 1999 olarak bulunuyor.
Bir başka uygulama da aynı harfi üç kereden fazla tekrar etmemek şeklinde. IIII yerine IV, XXXX yerine XL kullanılıyor. Ancak Romen rakamlarında M'den büyük harf olmadığından l000'den sonra örneğin 4 000 MMMM şeklinde yazılabiliyor. Daha büyük sayılarda ise sayının kaç kere 10'un katı olduğunu ifade etmek için parantez işaretleri kullanılıyor.

Romen rakamlarında sayıdan önce 'bir' gelmesi sadece dört (IV) ve dokuzda (IX) vardır. Romen rakamlarında sıfır yoktur. Rakam gösterildiği işaret kadardır yani 'X' nerede olursa olsun '10' dur. Halbuki günümüz rakamlarında 'l' tek başına iken ' l'dir ama sağdan ikinci haneye geçince '10' değerini, üçüncüye geçince '100' değerini alır.

Tüm bu nedenlerle günümüzün karmaşık işlemlerinde Romen rakamlarının kullanılmaları mümkün değildir. Sıfır sayısının katılmasıyla hiç rekabet güçleri kalmamıştır. Duvar saatlerinde dekoratif amaçlı kullanılmaları yanında pratik bir kullanım yerleri yoktur.

Günümüzde milyon, milyar derken trilyonları hatta katrilyonları ifade eder hale geldik. İleriki yıllara hazırlık amacıyla milyondan başlayarak sonra gelen sayılara bir bakalım. Sayı isminin yanında parantez içindeki rakamlar o sayıda kaç tane sıfır olduğunu gösterir:

Milyon(6), milyar(9), trilyon(12), katrilyon(15), kuintrilyon(18), sekstrilyon(21), septrilyon(24), oktrilyon(27), nanilyon(30), desilyon(33), andesilyon(36), dudesilyon(39), tredesilyon(42), kattırdesilyon(45), kuindesilyon(48), seksdesilyon(51), septendesilyon(54), oktadesilyon(57), novemdesilyon(60), vijintilyon(63).


#2
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.689 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Roma Rakamları - Romen Rakamı



Romalılar, Eski Mısırlıların yıllarca önce yaptıkları gibi, önceleri bazı sembolleri tekrarlayarak sayıları tasarladılar.



Resmi ekleyen



Bunların nümerik değerleri şöyledir;

I=1, V=5, X=10, L=50, C=100, D=500, M=1000
Bugün de zaman zaman kullanılan bu harfler, yan yana getirilerek daha büyük sayılar oluşturulabilir. Mesela “25″,”XXV” şeklinde yazılır.

Bu sayılar yazılırken uyulması gereken bazı kurallar vardır:

• Bir harf, en fazla üç defa yan yana yazılabilir.
• Bir harfin sağına, kendisinden daha küçük değerli bir harf gelirse, toplanarak okunur. XI=11 , DCX=610 , LXXVII= 77 gibi.
• Sol tarafa yazıldığında ise çıkarılır. XC=90, IL=49, CD=400 gibi. Sadece bir harf yazılabilir.
• Hem sağa, hem de sola daha küçük değerli harfler yazılarak farklı rakamlar yazılabilir. CMLI=951, XLVII=47, CDLV=455 gibi.
• Roma rakamı ile yazılabilecek en büyük ve en uzun sayı “3888″ dır.(MMMDCCCLXXXVIII)
• Çok sık olmamakla beraber daha büyük sayılara ihtiyaç hissettiklerinde harflerin değerini “1000″ kat arttırmak için üzerlerine çizgi çizmişlerdir.


Üzerinde çizgi olan harf değerleri de şöyledir; V=5000, X=10000, L=50000, C=100000, D=500000, M=1000000

Dört işlem yapma zorluğu sebebi ile günümüzde fazla kullanılmamaktadır. Bazı usuller geliştirilse de çok büyük sayılara sıra gelince yetersiz kalmaktadır. Ancak yine de bazı kitap sayfalarını numaralandırma, madde işaretleri, saatler gibi kullanım alanları vardır.


#3
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.689 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.

Romen Rakamlarının Yazılışı





Resmi ekleyen

Resmi ekleyen

Resmi ekleyen

Resmi ekleyen

Resmi ekleyen



#4
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.689 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Romen Rakamlarının Yazılışı



Resmi ekleyen

Resmi ekleyen

Resmi ekleyen

Resmi ekleyen

Resmi ekleyen



#5
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.689 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Romen Rakamları




1 = I (primus)
2 = II (secundas)
3 = III (tertius)
4 = IV (quartus)
5 = V (quintus)
6 = VI (sextus)
7 = VII (septimus)
8 = VIII (octavus)
9 = IX (nonus)
10 = X (decimus)

11 = XI (undecimus)
12 = XII (duodecimus)
13 = XIII (tertius decimus)
14 = XIV (quartus decimus)
15 = XV (quintus decimus)
16 = XVI (sextus decimus)
17 = XVII (septimus decimus)
18 = XVIII (duodevicesimus
19 = XIX (undevicesimus)
20 = XX (vicesimus)

21 = XXI (vicesimus primus)
22 = XXII (vicesimus secundas)
23 = XXIII (vicesimus tertius)
24 = XXIV (vicesimus quartus)

30 = XXX (tricesimus)
40 = XL (quadragesimus)
50 = L (quinquagesimus)
60 = LX (sexagesimus)
70 = LXX (septuagesimus)
80 = LXXX (octogesimus)
90 = XC (nonagesimus)
100 = C (centesimus)

101 = CI (centesimus primus)
102 = CII (centesimus secundas)

200 = CC (ducentesimus)
300 = CCC (trecentesimus)
400 = CD (quadringentesimus)
500 = D (quingentesimus)
600 = DC (sescentesimus)
700 = DCC (septingentesimus)
800 = DCCC (octingentesimus)
900 = CM (nongentesimus)
1000 = M (millesimus)

1001 = MI (millesimus primus)
1002 = MII (millesimus secundas)
1003 = MIII (millesimus tertius)

1900 = MCM (millesnongentesimus)
1999 = MCMXCIX
2000 = MM (bismillesimus) century
2001 = MMI (bismillesimus primus)
2002 = MMII (bismillesimus secundas)
2003 = MMIII (bismillesimus tertius)
2004 = MMIV (bismillesimus quartus)

2100 = MMC (bismilles centesimus)

3000 = MMM (tresmillesimus)
4000 = MMMM (quadramillesimus)
5000 = V (quinmillesimus) (V'nin altında çizgi)
6000 = VM (sesmillesimus) (V'nin altında çizgi)
7000 = VMM (septuamillesimus) (V'nin altında çizgi)
8000 = VMMM (octomillesimus) (V'nin altında çizgi)
9000 = MX (nonamillesimus) (X'in altında çizgi)

10.000 = X (decies millesimus) (X'in altında çizgi)
10.001 = XI (decies millesimus primus) (ilk X'in altında çizgi)
10.010 = XX (decies millesimus decimus) (ilk X'in altında çizgi)
11.000 = XM (undecim millesimus) (ilk X'in altında çizgi)
12.000 = XMM (duadecim millesimus) (ilk X'in altında çizgi)
12.100 = XMMC ( " " centum) (X'in altında çizgi)
12.505 = XMMDV ( " " guingenti quinque) (X'in altında çizgi)

50.000 = L (quinqua millesimus) (L'nin altında çizgi)
50.100 = LC (quinqua millesimus centum) (L'nin altında çizgi)
50.500 = LD (quinqua illesimus quingenti) (L'nin altında çizgi)

60.000 = LX (sexa millesimus) (L ve X'in altında çizgi)
60.010 = LMX (sexa millesimus decem) (L'nin altında çizgi)
60.100 = LMC (sexa millesimus centum) (L'nin altında çizgi)

80.004 =
LMMMIV (octo millesimus quartus) (L'nin altında çizgi)
90.099 = MCXCIX (nona millesimus nonus) (ilk C'nin altında çizgi)

100.000 = C (centies millesimus) (C'nin altında çizgi)
100.001 = CI (centum millesimus primus) (C'nin altında çizgi)
100.010 = CX (centum millesimus decem) (C'nin altında çizgi)

200.000 = CC (ducenta millesimus) (iki C'nin altında çizgi)
200.100 = CCC (ducenta millesimus centum) (ilk iki C'nin altında çizgi)
200.510 = CCDX ( " " quindecem) (iki C'nin altında çizgi)

500.000 = D (quingenti millesimus) (D'nin altında çizgi)
600.000 = DC (sescenti millesimus) (D ve C'nin altında çizgi)
600.606 = DCDCVI ( " " sescenti se x) (ilk D ve C'nin altında çizgi)
700.000 = DCC (sepcenti millesimus) (D'nin ve C'lerin altında çizgi)

1.000.000 = M (mille millesimus) (M'nin altında çizgi)
1.100.100 = MCC ( " " centum miliacentum) (M ve ilk C'nin altında çizgi)
1.300.000 = MCCC ( " " trecenti mille) (M ve C'lerin altında çizgi)

2.000.000 = MM (duamilia millesimus) (iki M'nin altında çizgi)
2.500.500 = MMDD ( " " quingenti milia quingenti) (M'lerin ve ilk D'nin altında çizgi)





0 Kullanıcı konuyu okuyor

0 Kullanıcı, 0 Misafir, 0 Kayıtsız kullanıcı