İçeriğe git

Welcome to Kadim Dostlar ™ Forum
Register now to gain access to all of our features. Once registered and logged in, you will be able to create topics, post replies to existing threads, give reputation to your fellow members, get your own private messenger, post status updates, manage your profile and so much more. This message will be removed once you have signed in.
Login to Account Create an Account
Resim

Crazy Horse – Çılgın At (d. 1840, Lakota - ö. 5 Eylül 1877) | Beyazlara Karşı Elde Ettiği Zaferlerle Dikkat Çeken Lakota Yerlileri Lideri

- - - - -

  • Yanıtlamak için lütfen giriş yapın
Bu konuya 1 yanıt gönderildi

#1
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Crazy Horse – Çılgın At


Crazy Horse (Lakota Dilinde : Tȟašúŋke Witkó (Çılgın At), (d. 1840 - ö. 5 Eylül 1877) Oglala Lakota doğumlu bir Lakota yerlileri lideridir. Beyazlara karşı elde ettiği zaferlerle dikkat çeken Crazy Horse yine beyazlar tarafından 1877 yılında pusuya düşürülerek öldürülmüştür.



Resmi ekleyen



1877 yılı Crazy Horse'a ait olduğu sanılan resim



Büyük bir savaşçı olduğu kadar önemli bir politik lider ve geleneklerine çok bağlı bir filozof olarak tanımlanan Çılgın At, beyazlara karşı tüm Kızılderili 'lerin bir onur ve gurur sembolü olmuştur.

Çılgın At, Beyazlar kıtaya ayak basmadan önce 2 binden fazla kabilenin yaşadığı 5 binden fazla dil konuşulan çok geniş bir kültürün en saygı duyulan liderinin olması dışında doğaya son derece saygılı insan haklarını sonuna kadar gözeten bir sosyolog olarak ta tanımlanır.



Resmi ekleyen




Hayatı


Yerel kaynaklar Crazy horse'un tam olarak ne zaman doğduğu konusunda kesin bilgiler vermese de 1840 ve 1845 yılları arasında doğduğu tahmin edilmektedir.


Crazy Horse doğum adı 'Wilderness' veya 'ağaçların arasında' olarak tercüme edilen Lakota dilindeki adı ile 'Cha-O-Ha' olarak telaffuz edilir. Aslında bu bir doğa ile ilişkilendirimmiş bir isimdi. Annesinin ona saçlarının fiziksel yapısından dolayı 'Kıvırcık' veya 'Hafif Saç' olarak seslendiği de bildirilir.


Aile yaşamı


Crazy Horse'un babası Lakota Sioux adıyla anılan ünlü bir savaşçıdır. Bazı kaynaklar Lakota Sioux'un 'Crazy Horse' olarak çağrıldığını ve bu ismin kendisinden dolayı oğluna geçtiğini bildirirler. Crazy horse'un babası Lakota Sioux'un doğum yılını kaynaklar 1810, Lakota kadını olarak adlandırılan annesinin doğum yılını ise 1814 olarak belirtmektedir.


Kişisel özellikleri

Crazy Horse'un Lakotalar ve diğer kızılderililer arasında saygın bir lider olmasının altında kişisel özelliklerinin de büyük payı vardır. Oldukça çalışkan disiplinli, insana ve doğaya sonuna kadar saygılı biri olarak tanımlanan Crazy Horse'un bir bizon (Kendi deyimleriyle Tatanga) kestiği zaman tüm parçalarını kullandığı ve sadece çok az bir kısmını gömdüğü söylenir. Av zamanlarında kesinlikte gerekli olandan fazlasını avlamayan, ağaçlara ve bitkilere zarar vermeyen, akarsuları kirletmeyen adam olarak saygıyla tasvir edilen Crazy Horse'un her ne kadar savaşçı biri olarak görünse de tam aksine devamlı barış yanlısı bir lider olduğu ifade edilmektedir.


Little Bighorn Savaşı


Güney Dakota ve Montana'daki yerli kabilelere en az 5 yıl süreyle kan kusturmuş olan General Custer ve orduları Crazy Horse önderliğinde birlşen Lakota yerlileri tarafından tarihi bir yenilgi ile karşılaşacaklarını belki de asla tahmin etmemişlerdi.


Resmi ekleyen



1877'de General Crook komutasındaki beyazlar ve Crazy Horse önderliğindeki yerlilerin savaşını tasvir eden resim.



Cocukluğunda ve ergenliğinde iyi bir savaş eğitimi alan Crazy Horse'un neredeyse bir efsane olmasını yaşanan savaş 25 Haziran 1876'da Montana'daki Little Bighorn düzlüğünde yapılmıştır. Tarihte ilk defa beyaz adama kaşı birleşen Lakota, Nakota, Dakota ve Cheyenne yerlileri General Custer ve adamlarını Little Bighorn'da bozguna uğratmışlar.

Bu savaşta general Custer, iki biraderi ve 400 askeriyle birlikte ölürken, tarih bilimciler bu en görkemli zaferin yerliler için sonun başlangıcı olduğu yönünde görüş belirtmişlerdir.

Pek çok ünlü Amerikalı ressam tarafından tasvir edilen ve Custer'ı müthiş bir kahraman olarak gösteren Little Bighorn Savaşı resimleri aslında yaşanan acı yenilginin bir anısı olarak beyazların hafızalarında yer etmiştir.


Ölümü


Little Bighorn Savaşı'nda yaşanan ağır yenilgi sonrası beyazlar bunu bir intikam mücadelesine çevirmişlerdir. Daha önce başlatılan sürgün politikası genişletilerek daha fazla sayıda yerli kabilesi topraklarından sürülmüş, karşı çıkanlar öldürülmüştür. Özellikle bir çok kabile birbirinden uzaklaştırılarak yerlilerin birlik olmaları engellenmiştir. Bu sürgün politikası sırasında Little Bighorn Savaşı'nda Lakotaların şefi olan Oturan Boğa ve Çılgın At'ta takip edilerek aileleriyle birlikte öldürülmüşlerdir.


Resmi ekleyen



Crazy Horse anıtlardan birisi.



10 yıl boyunca “Ghost Dance”, Hayalet Dansı adıyla yeni bir ayaklanma başlatıp beyaz adama karşı savaşını sürdüren ve bu mücadelesini tarihi Little Bighorn zaferiyle taçlandıran Crazy Horse acı bir sonla hayata veda ederken hırslarını alamayan beyazlar önce 28 Aralık 1890'da Pine Ridge Kızılderili rezervasyon alanında tutulan Lakotaları “Wounded Knee”, Yaralı Diz isimli çayırda büyük bir katliama uğratmışlar ardından Çılgın At'tan sonra Lakotaların şefi olan Koca Ayak'ı ve kadın, çocuk demeden 600’e yakın Lakota yerlisini bu çayırda kılıçtan geçirmişlerdir. Böylece beyaz adamlar bir bakıma Little Bighorn Savaşı nın da rövanşını almışlardır. Ancak bu karşı mücadele katledilen yüzlerce kadın ve cocuk nedeniyle beyazlar için büyük bir utanç savaşı olarak tarihe geçmiştir.
Yaşanan bu bir bakıma 'katliamdan' sonra ABD tarihine "Trail of Tears”, Gözyaşı Sürgünü olarak geçen zorla göç ettirme faaliyetleri başlamış ve yerlilerin kademeli olarak yok olmaları sağlanmıştır.


Kendi adına yapılan anıt dağ


Rushmore Dağı Anıtı yapıldıktan sonra hiç bir zaman şevkat görmedikleri beyazlara karşı ABD'li yerlilerinin en büyük ikinci zaferi Rushmore Dağı nın yaklaşık 4 km uzaklıklığında nevada topraklarına bakan ve yıllardır henüz tamamlanamayan devasa Crazy Horse Dağ Anıtı dır.


Resmi ekleyen



Görkemli Crazy Horse Dağ Anıtı özellikle turistlerin büyük ilgisini çekmektedir.



Lakota şeflerinden Ayaktaki Ayı, 1947 yılında Rushmore Dağı'na yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta bir başka dağa Rushmore’un en az iki misli, en büyük piramit Keops’tan daha yüksek bir anıt inşa edilmesi için harekete geçmiştir. Bunun için Rushmore’da da çalışmış Polonya göçmeni heykeltraş Korczak Ziolkowski'ye teklif götürmüş ve Ziolkowski, bu teklifi hemen kabul etmiştir. Ziolkovski Lakotaların unutulmaz şefi Çılgın At'ın heybetli bir atın üzerinde duruşunu tasvir eden heykelini dağın yüzeyinde oluşturmaya başlamış, bu işlemi dinamitlerle, kompresörlü kazıcılarla ve ince işçilikle öldüğü 1982 yılına kadar vazgeçmeden tek başına sürdürmüştür. Lakotaların sahibi olduğu bu arazide Ziokolwski’nin ölümünden sonra 10 çocuğu onun bıraktığı mirası devralıp Çılgın At'ın heykelini bitirmeye çalışmışlar ancak bu devasa anıt günümüze kadar hala tamamlanamamıştır.

Ziolkowski’nin kendini adadığı bu inanılmaz heykel, Çılgın At'ı eliyle Dakota ovalarını işaret ederken gösteriyor. Ve Çılgın At, “Ait olduğum toprak, gömülü olduğum topraktır” diyor. Anıt-dağın hemen dibinde şef Kızıl Bulut (Red Cloud'un şu sözleri yazılı; ” ...Beyaz adam bize sayısını hatırlayamadığım kadar çok konuda söz verdi. Bunlardan sadece birini tuttu. En sonunda topraklarımızı elimizden alacağını söylemişti. İşte sadece bu sözünü yerine getirdi...”


Bakınız,
http://www.kadimdostlar.com/Medeniyetler_ve_Ulkeler_Tarihi_Ansiklopedisi_f206/Hayalet_Dansi_Minneconjoi_Siouxlarindan_Buyuk_Ay_t73165.html']Hayalet Dansı | Minneconjoi Siouxlarından Büyük Ayak'ın Öldürüldüğü Yaralı Diz Katliamı'nı Ateşleyen Dans' target='_blank'>Hayalet' class='bbc_url' title=''>http://www.kadimdostlar.com/Medeniyetler_ve_Ulkeler_Tarihi_Ansiklopedisi_f206/Hayalet_Dansi_Minneconjoi_Siouxlarindan_Buyuk_Ay_t73165.html']Hayalet Dansı | Minneconjoi Siouxlarından Büyük Ayak'ın Öldürüldüğü Yaralı Diz Katliamı'nı Ateşleyen Dans

Konu Hale tarafından 05 Eylül 2015 Cumartesi - 06:52 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.


#2
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.




0 Kullanıcı konuyu okuyor

0 Kullanıcı, 0 Misafir, 0 Kayıtsız kullanıcı