İçeriğe git

Welcome to Kadim Dostlar ™ Forum
Register now to gain access to all of our features. Once registered and logged in, you will be able to create topics, post replies to existing threads, give reputation to your fellow members, get your own private messenger, post status updates, manage your profile and so much more. This message will be removed once you have signed in.
Login to Account Create an Account
Resim

Adile Ayda (d. 1913 – ö. 5 Ekim 1992) | İlk Türk Kadın Diplomat, Senatör, Elçi Akademisyen, Yazar

- - - - -

  • Yanıtlamak için lütfen giriş yapın
Bu konuya 4 yanıt gönderildi

#1
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Adile Ayda


Adile Ayda (d. 1913 – ö. 5 Ekim 1992), ilk Türk kadın diplomat, senatör, elçi akademisyen, yazar.



Resmi ekleyen



Adile Ayda




Türkiye'nin ilk kadın diplomatıdır. Günümüzde daha çok Etrüskler konusunda kitapları ve görüşleri ile tanınır. 1976-1980 arasında kontenjan senatörü olarak Cumhuriyet Senatosu ’nda görev yapmıştır. Ünlü hukukçu Sadri Maksudi’nin kızıdır.



Yaşamı


1912 yılında Sankt Petersburg'ta dünyaya geldi. Babası, .dönemin Duma üyesi Sadretdin Nizametdinoviç Maksudov (sonraki adı Sadri Maksudi Arsal), annesi Orenburglu altın madenci Rami ailesinden Kamile Rami (Arsal) idi.

İlk öğrenimini Berlin ve Paris'te, lise öğrenimini İstanbul'daki Notre Dame de Sion Fransız Lisesi’nde yaptı. 1932’de Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi.


Dışişleri Bakanlığı’na girişi


1932’de Dışişleri Bakanlığı giriş sınavını kazandı ve Türkiye’nin ilk kadın diplomatı oldu. İsmet Paşa tarafından, kadın diplomatların dış ülkelere tayin edilemeyecekleri hakkında bir yönetmelik çıkarılması üzerine, 1934’te Dışişleri’nden istifa etti. Ankara Devlet Konservatuarı’nda, Maarif Cemiyeti Koleji’nde ve Ankara Kız Lisesi’nde Fransızca öğretmenliği yaptı.


Akademik yaşamı


1941’de Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olduktan sonra, aynı yıl, Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde asistan ve 1943’te doçent oldu. Evliliği nedeniyle İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne tayin oldu. 1957 yılında fakültedeki görevinden istifa etti ve kadın diplomatlar için "Dış ülkelere tayin edilemezler" kaydını kaldırmış olan Dışişleri’ne döndü.


Diplomatik yaşamı


1958’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na delege, 1959’da Lahey ve 1961’de Belgrad Büyükelçilikleri müsteşarı, 1963’te Kültür İşleri Genel Müdür Yardımcılığı görevlerinde bulundu. Genel müdür vekilliği yaptığı 1966 yılında, İtalya devletinden Liyakat Nişanı aldı ve 1967’de, elçi olarak Roma'ya tayin edildi.


Etrüskler hakkında araştırmaları


Türkiye Cumhuriyeti Roma Büyükelçiliği'nde elçi-müsteşar göreviyle bulunduğu yıllarda Etrüskler konusunda araştırma yapan Ayda, Fransızca ve Türkçe olarak yazdığı eserlerde Etrüsklerin proto-Türk olduğu görüşünü işledi.


Yazı hayatı


1971’de Ankara'ya, bakanlık müşaviri olarak dönünce, yeniden yazı hayatına başlayan Ayda, Tercüman gazetesinde ve Hisar dergisinde çeşitli konularda ve özellikle sanat ve edebiyat üzerine yazılar yayınladı. “Yahya Kemal'in Fikir ve Şiir Dünyası”, “Böyle İdiler Yaşarken”, “Bir Demet Edebiyat” başlıklı eserlerin yazarıdır.


Senatörlüğü


1976’da, Cumhuriyet Senatosu’na Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk tarafından Kontenjan senatörü seçildi. 1980’e kadar bu görevi sürdürdü.


Ölümü


Reşid Mazhar Ayda ile olan evliliğinden iki kız çocuğu sahibi olan Adila Ayda, 5 Ekim 1992’de hayatını kaybetti. Cenazesi, Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.


Bibliyografya


• "L’Influence de Victor Hugo sur Mallarmé." Dialogues. İstanbul, 1953.(Fransızca)
• Le Drame Intérieur de Mallarmé ou l'Origine des Symboles Mallarméens. İstanbul: La Turquie Moderne, 1955.(Fransızca)
• Un Diplomate Turc Auprès du Roi-Soleil. İstanbul, 1956.(Fransızca)
• "Molière et l’Envoyé de la Sublime Porte." Les Divertissements de Cour au XVIIe Siècle. Actes du VIIIe Congrès de l'Association Internationale des Études Françaises, Paris, 3-5 septembre 1956 in Cahiers de l’Association Internationale des Études Françaises, 9 (juin 1957). 103-116.(Fransızca)
• Yahya Kemal. Kendi Ağzından Fikirleri ve Sanat Görüşleri. Ankara: Ajanstürk Yayınları, 1962.
• Les Étrusques Étaient-ils des Turcs? Paris: 1971.(Fransızca)
• Etrüskler Türk mü idiler? Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, 1974.
• Yahya Kemal’in Fikir ve Şiir Dünyası. Ankara: Hisar Yayınları, 1979.
• Böyle İdiler Yaşarken. Ankara: 1984.
• Les Étrusques Étaient des Turcs. Preuves. Ankara: 1985.(Fransızca)
• Atsız’dan Adile Ayda’ya Mektuplar (derleme). Ankara: 1988.
• Türklerin İlk Ataları. Ankara: 1987.
• Sadri Maksudi Arsal. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları Türk Büyükleri Serisi, 1991.
• Etrüskler (Tursakalar) Türk idiler. İlmî Deliller. Ankara: 1992.
• Садри Максуди Арсал. Перевод (Çeviren) В.Б. Феоновой. Москва: 1996.(Rusça)
• Bir Demet Edebiyat. Makaleler. Halil İnalcık’ın önsözü ile. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1998.



Bakınız,
http://www.kadimdostlar.com/Tarihte_iz_Birakan_Kadinlar_Biyografileri_f158/ilklere_imza_Atan_Turk_Kadinlari_t1247.html']İlklere İmza Atan Türk Kadınları ' target='_blank'>İlklere' class='bbc_url' title=''>http://www.kadimdostlar.com/Tarihte_iz_Birakan_Kadinlar_Biyografileri_f158/ilklere_imza_Atan_Turk_Kadinlari_t1247.html']İlklere İmza Atan Türk Kadınları

Konu Hale tarafından 04 Temmuz 2015 Cumartesi - 08:59 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.


#2
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Adile Ayda



Kazan Türklerinden olan Adile Ayda Kazan'da doğmuştur. Babası, Rusya'da 1917 ihtilâlinden sonra kurulmuş Muhtar İdil-Ural Türk Devletinin başkanı, Fransa'da Sorbon Üniversitesi profesörü, Türkiye'de ise, Ankara Hukuk Fakültesi’nde ve İstanbul Üniversitesi’nde profesör ve 12 yıl Milletvekili olmuş olan hukuk ve tarih bilgini Sadri Maksudi Arsal'dır.


Resmi ekleyen



Adile Ayda’nın Zincirlikuyu Mezarlığındaki Mezarı



Adile Ayda ilk öğrenimini Berlin ve Paris'te, lise öğrenimini İstanbul'daki Nötre Dame de Sion Fransız Lisesi’nde yapmıştır. Ankara Hukuk Fakültesi’nden, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nden ve Sorbon Üniversitesi Fransız Medeniyeti Bölümü’nden mezundur.

1932’de Fatin Rüştü Zorlu ile birlikte Dışişleri Bakanlığı’na giriş imtihanını kazanarak, sadece Türkiye'de değil, bütün dünyada meslekten ilk kadın diplomat olmuştur. İsmet Paşa tarafından, kadın diplomatların dış ülkelere tayin edilemeyecekleri hakkında çıkarılan yönetmelik üzerine, Adile Ayda, 1934’te Dışişleri’nden istifa ederek, sırası ile Ankara Konservatuarı’nda, Maarif Cemiyeti Koleji’nde ve Ankara Kız Lisesi’nde Fransızca öğretmenliği yapmıştır.

1941’de Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olduktan sonra, aynı yıl, Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde asistan ve 1943’te doçent olmuştur. Evlenmesi sebebiyle İstanbul Edebiyat Fakültesi’ne naklini istemeğe mecbur olmuştur.

1957 yılında, beş yıllık bir doçentin kendisine tercih edilerek bölüm başkanı seçilmesi üzerine, Adile Ayda üniversiteden istifa etmiş ve kadın diplomatlar için "Dış ülkelere tayin edilemezler" kaydını kaldırmış olan Dışişleri’ne dönmüştür.

1958’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na delege, 1959’da Lahey ve 1961’de Belgrat Büyükelçilikleri müsteşarı, 1963’te Kültür İşleri Genel Müdür Yardımcılığı görevlerinde bulunan Adile Ayda, genel müdür vekilliği yaptığı 1966 yılında, İtalya devletinden Liyakat Nişanı almış ve 1967’de, elçi olarak Roma'ya tayin edilmiştir.

1971’de Ankara'ya, bakanlık müşaviri olarak dönünce, Adile Ayda, on dört yıllık bir aradan sonra, yeniden yazı hayatına başlamış, Tercüman gazetesinde ve Hisar dergisinde çeşitli konularda ve özellikle sanat ve edebiyat üzerine yazılar yayınlamıştır.

Yahya Kemal'in Fikir ve Şiir Dünyası, Böyle İdiler Yaşarken, Bir Demet Edebiyat isimli eserleri vardır.

1976’da, Adile Ayda, büyükelçiliğe terfiini beklediği bir sırada, Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk tarafından Kontenjan Senatörü seçilmiştir. Adile Ayda Dünya Kadınlar Konseyi’nin Türkiye şubesinin kurucusudur.

5 Ekim 1992’de vefat etmiştir. Mezarı Zincirlikuyu Mezarlığı’nda 28. adadadır.



Kaynak

Konu Hale tarafından 04 Temmuz 2015 Cumartesi - 08:59 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.


#3
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Adile Ayda


• 12 Aralık 1932 - Adile Ayda ilk kadın Dışişleri memuru seçildi.


Bakınız,
http://www.kadimdostlar.com/Ataturk_Gunlugu_Ataturk_Today_f13/Ataturk_Gunlugu_Today_12_Aralik_December_t12478.html'] Atatürk Günlüğü - Today | 12 Aralık - December' target='_blank'>' class='bbc_url' title=''>http://www.kadimdostlar.com/Ataturk_Gunlugu_Ataturk_Today_f13/Ataturk_Gunlugu_Today_12_Aralik_December_t12478.html'] Atatürk Günlüğü - Today | 12 Aralık - December

#4
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Adile Ayda


• 12 Aralık 1932 - Adile Ayda ilk kadın Dışişleri memuru seçildi.


Bakınız,
http://www.kadimdostlar.com/Ataturk_Gunlugu_Ataturk_Today_f13/Ataturk_Gunlugu_Today_12_Aralik_December_t12478.html'] Atatürk Günlüğü - Today | 12 Aralık - December' target='_blank'>' class='bbc_url' title=''>http://www.kadimdostlar.com/Ataturk_Gunlugu_Ataturk_Today_f13/Ataturk_Gunlugu_Today_12_Aralik_December_t12478.html'] Atatürk Günlüğü - Today | 12 Aralık - December

#5
Hale

Hale

    Hayat nefeslerle sınırlı, sevgilerle sonsuzdur.

  • Yönetici
  • 49.690 İleti
  • Gender:Female
  • Location:İstanbul
  • Interests:Mustafa Kemal ATATÜRK, Türk Tarihi, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Kültürü.
Resim Linkleri Düzenlenmiştir.




0 Kullanıcı konuyu okuyor

0 Kullanıcı, 0 Misafir, 0 Kayıtsız kullanıcı